تأییدیه ایمنی ساختمان، گواهی است که از سوی کارشناسان معتبر صادر می شود و تضمین می کند که تمامی سیستم ها و ساختارهای یک ساختمان از نظر ایمنی، مطابق با استانداردهای ملی و بین المللی هستند. این تأییدیه شامل ارزیابی های دقیق در زمینه های مختلف مانند ساختار، آتش نشانی، برق، تهویه و سیستم های اضطراری است.
با همراهی ایمن پیشگامان بارز، شما می توانید از مشاوره تخصصی و خدمات ارزیابی حرفه ای برای دریافت این تأییدیه بهره مند شوید. تیم ما با استفاده از تجهیزات به روز و دانش فنی، ایمنی ساختمان شما را به طور کامل بررسی کرده و گامی موثر در راستای ارتقای امنیت و طول عمر بنا برداشته می شود.
به طور کلی تمامی فعالیت های ساختمانی، خطرهای زیادی به همراه دارد به طوری که گاهی جان افراد را تهدید می کند. ایجاد شرایط و محیطی امن در محیط ساختمان می تواند این خطرها را به کمترین حد ممکن برساند.
در یک کارگاه ساختمانی از دو منظر، قوانین و مقرراتی حاکم است:
ایمنی: ایمنی عبارت است از مصون و محفوظ بودن تمام کارگران و پرسنلی که به نحوی در کارگاه ساختمانی با عملیات ساختمانی ارتباط دارند و نیز مصون و محفوظ بودن تمام افرادی که در مجاورت یا نزدیکی (شعاع موثر) کارگاه ساختمانی عبور و مرور، فعالیت یا زندگی می کنند. حفاظت و مراقبت از ابنیه، خودروها، تاسیسات، تجهیزات و نظایر آن در داخل یا مجاورت کارگاه ساختمانی از زمره موارد ایمنی به شمار می آیند.
حفاظت: حفاظت عبارت است از اقدامات و عملیاتی که به منظور نگهداری و مراقبت از افراد، اشیا، اموال، ابنیه، وسایل و تجهیزات در مقابل خطرات ناشی از اجرای عملیات ساختمانی به کار برده می شود.
راهرو سرپوشیده موقت: سازهای است حفاظتی که به صورت موقت در پیاده روها یا سایر معابر عمومی یا در محوطه باز کارگاه برای پیشگیری از بروز حوادث ناشی از پرتاب شدن مصالح، وسایل و تجهیزات ساختمانی و حفظ ایمنی عابران و شاغلان کارگاه نصب می شود.
سازه موقت: به بناهایی گفته می شود که برای یک دوره زمانی کمتر از ۵ سال به منظور تأمین دفاتر اداری یا فنی،اسکان موقت
کارکنان، انبار موقت یا کارگاه موقت احداث میگردد و در پایان عملیات پروژه جمع آوری می گردد.
علائم: تابلوهای علائم و برچسب های ایمنی ابزاری هستند برای پیشگیری از حوادث، آسیبها یا بیماری های ناگهانی و غیرمترقبه
برای کارگران یا افرادی که در معرض آسیب یا شرایط، خطرناک محیط کارگاه قرار میگیرند.
علائم ایمنی حرکات دست: این علائم برای هدایت جابه جایی وسایل نقلیه و دستگاه هایی چون جرثقیل که ممکن است خطرساز باشند به کار می روند.
فضای بسته: فضای محدودی است که به طور کامل یا نسبی محصور شده و ورود و خروج در آن به سختی انجام می شود و تهویه طبیعی به درستی انجام نمیگیرد. فضاهای بسته به اندازهای جا دارند که امکان حضور فرد شاغل در آن وجود دارد، ولی برای کارهای طولانی مدت (مداوم) برای نیروی انسانی طراحی نشده اند و امکان آسیب رساندن در آن وجود دارد.
کار در ارتفاع: هر کار یا فعالیتی که موقعیت انجام آن، در ارتفاع بیش از ۱. ۲ متر نسبت به سطح مبنا انجام گیرد.
کمربند ایمنی: وسیله ای است از جنس الیاف طبیعی یا مصنوعی با ترکیبات پلیمری که ناحیه کمر را می پوشاند.
حمایل بند کامل بدن ( هارنس): پوششی است از جنس الیاف با ترکیبات پلیمری و مقاوم که عموما از انتهای بالای ران تا روی سطح کتف را پوشانده و توسط قلاب هایی که به روی آن متصل است، فرد را به سایر تجهیزات سامانه های کار در ارتفاع وصل می کند.
قلاب قفل شونده ( کارابین): ابزاری است حلقه ای شکل که برای اتصال اجزاء سامانه های کار در ارتفاع به یکدیگر، مورد استفاده قرار می گیرد و به دو شکل پیچی یا قفل خودکار، ایمن می گردد.
شوک گیر: ابزاری است که در روش های ایمن انجام کار در ارتفاع، به منظور کاهش اثر نیروی ضربه حاصل از سقوط، مورداستفاده قرار می گیرد.
انواع طناب: تکیه گاهی، عملیات، ایمنی، دینامیکی، نیمه استاتیک، پشتیبان
طناب تکیه گاهی: طنابی است انعطاف پذیر که از یک سمت به تکیه گاه ایمن متصل گردیده و به منظور حفاظت و محدود سازی فرد در برابر سقوط عمل می کند.
طناب عملیات: طنابی از نوع تکیه گاهی است که برای حالت معلق، موقعیت گیری و محدودسازی فرد در عملیات صعود و فرود مورد استفاده قرار می گیرد.
طناب ایمنی: طنابی از نوع تکیه گاهی است که در زمان سرخوردن عامل کار در ارتفاع، از دست دادن موقعیت اولیه وی عمل نموده و فرد را در حین سقوط متوقف می نماید.
طناب دینامیک: طنابی است با خاصیت کشسانی که برای جذب شوک ناشی از سقوط و به حداقل رساندن نیروی برخورد مورد استفاده قرار می گیرد.
انواع نردبان: یک طرفه قابل حمل، دو طرفه، ثابت، ریلی، ثابت سقفی (پله مرغی)، کشویی، طنابی
داربست: ساختاری است موقتی، که برای ایجاد یک یا چند جایگاه کار به منظور حفظ و نگهداری کارگران و مصالح در ارتفاع و فراهم نمودن دسترسی کارگران به تراز بالاتر، مورد استفاده قرار می گیرد و به انواع ثابت، متحرک، دیوارکوب، معلق و نردبانی تقسیم می شود.
اجزاء داربست: پایه، کفشک، تیر، دستک، اتصالات یا بست ها، راه دسترسی، کف پوش سکو، پاخور، تیر میانی حفاظتی، تیر بالایی حفاظتی، بالشتک، صفحه پایه
بالشتک: صفحه ای است از جنس چوب، فلز و یا بتن که برای گسترش بار وارده از لوله پایه یا کفشک به زمین مورد استفاده قرار می گیرد.
راه دسترسی: برای رسیدن ایمن عامل کار در ارتفاع کار به تراز مربوطه مورد استفاده قرار می گیرد.
مهار: قطعه ای است که بصورت مایل و افقی در ترازهای مختلف بر روی داربست نصب گردیده و به عنوان باربر عمل می کند.
بادبند: قطعه ای است که در طول، عرض یا ارتفاع (عمودی یا مورب) برای جلوگیری از حرکت جانبی در داربست نصب می گردد.
لوکس: واحد شدت نور بوده و عبارت است از شدت روشنایی یک شمع در فاصله یک متر از سطح.
مدیریت ریسک: مدیریت ریسک عبارت است از شناسایی مخاطرات احتمالی، ارزیابی ریسکهایی که ممکن است از
مخاطرات فوق بهوجود آیند، تصمیمگیری و برنامه ریزی در مورد اقدامات کنترلی به منظور اجتناب یا کاهش سطح ریسک ها،
اجرای اقدامات کنترلی، مشاهده و بازبینی موثر بودن اقدامات و مستندسازی آن ها. مسئولیت پیمانکار مدیریت ریسک در
حوزه عمل کارگاه ساختمانی و وظیفه مهندس مشاور نظارت بر حسن اجرای برنامه مدیریت ریسک پروژه است.
منطقه کاری: به ناحیه ای اطلاق میشود که عملیات اجرایی و کار با ماشین آلات عمرانی یا بدون آن ها در آن انجام می شود.
وسیله حفاظت فردی: وسیله ای است فردی برای حذف تماس مستقیم با عوامل زیان آور محیط کار و تقلیل اثرات مخاطره آمیز در محل کار.
بار مرده: عبارت است از وزن اجزای دائمی ساختمان ها مانند تیرها،ستون ها،کف ها،دیوارها،بامها، راه پله ها و تیغه ها
،وزن تاسیسات و تجهیزات ثابت نیز در ردیف این بارها محسوب می شوند.
بار زنده: عبارت است از بارهای غیر دائمی که در حین استفاده و بهره برداری از ساختمان به آن وارد می شوند. این بارها
شامل بار ناشی از برف،باد یا زلزله نمی شوند، بارهای زنده با توجه به نوع کاربری ساختمان و یا هر بخش از آن و مقداری که احتمال دارد در طول مدت عمر ساختمان به آن وارد گردد، تعریف می شوند.
بار برف: وزن لایه برفی است که بر اساس آمار موجود در منطقه، احتمال تجاوز از آن در سال کمتر از ۲ درصد(دوره بازگشت ۵۰ سال) می باشد.
بار جانبی: باری که در راستای عمود بر صفحه محور طولی سازه وارد می شود، مانند باد.
بار ناشی از رانش خاک: نیروهایی که از طرف خاک در راستای عمود بر محور طولی به سازه وارد می شود.
تهویه مطبوع: کنترل همزمان دما،رطوبت، پاکیزگی هوا و توزیع مناسب آن برای تامین شرایط مورد نیازفضای ساختمان.
آسانسور: وسیله ای است که با یک کابین و سایر اجزاء مربوطه برای حمل نفرات، بار و یا هردو در مسیرمشخص بصورت
عمودی بین طبقات حرکت می کند.
چاه آسانسور: فضایی که ریل ها و برخی از تجهیزات آسانسور در آن نصب شده، کابین و وزنه تعادل الزاما باید داخل چاه قرار گیرد.
چاهک: فاصله قائم بین کف پایین ترین طبقه تا کف چاه آسانسور را گویند.
ماده ۱- کارفرما مکلف است نسبت به شناسایی و ارزیابی مخاطرات و ایمن سازی محیط کار ساختمان اقدام نماید.
ماده ۲- کارفرما مکلف است با استفاده از سامانه های انجام ایمن کار ساختمان در ارتفاع متناسب با نوع کار، ایمنی افرادی که در ارتفاع ۱. ۲ متر نسبت به سطح مبنا مشغول کار می باشند، را تامین نماید.
ماده ۳- کارفرما مکلف است نسبت به تهیه لوازم و تجهیزات استاندارد و متناسب با نوع کار در ارتفاع که دارای لوح شناسایی حاوی اطلاعات فنی بوده و در محل مناسبی از تجهیزات قابل رویت، نصب شده است را اقدام و در اختیار کارگران قرار دهد.
ماده ۴- کارفرما مکلف است در شرایط جوی نامساعد یا معیوب و ناقص بودن سازه و تجهیزات یا نقص در روش های ایمن کار ساختمان در ارتفاع، از فعالیت کارگران شاغل در ارتفاع جلوگیری به عمل آورد.
ماده ۵- با عنایت به ماده ۸۸ قانون کار جمهوری اسلامی ایران، کلیه وارد کنندگان، تولید کنندگان، فروشندگان، عرضه کنندگان و بهره برداران از ابزار آلات، دستگاه ها و تجهیزات مربوط به عملیات کار در ارتفاع مکلف به رعایت استاندارد تولید و موارد ایمنی و حفاظتی فوق الذکر می باشند.
ماده ۶- نردبان، اجزاء داربست، تجهیزات کار با طناب و سایر تجهیزات و دستگاه های کار در ارتفاع باید قبل از هر بار
استفاده توسط عامل کار در ارتفاع بازدید شده و در صورت فرسوده یا معیوب بودن، موضوع را به کارفرما یا نماینده
وی گزارش نماید.
ماده ۷– کارفرما مکلف است پس از اطلاع از فرسوده و معیوب بودن لوازم و تجهیزات کار در ارتفاع با برچسب (خطرناک است – استفاده نشود) آنها را از دسترس کارگران خارج و پس از تعمیر شدن، تایید توسط شخص ذی صلاح مجددا به محل کار منتقل نماید.
ماده ۸- انجام کلیه امور نصب، راه اندازی، بهره برداری، سرویس، تعمیر و نگهداری تجهیزات، دستگاه و ماشین آلات
کار در ارتفاع باید مطابق با دستور العمل شرکت سازنده صورت پذیرد.
ماده ۹- کلیه متعلقات داربست، نردبان، تجهیزات، ابزار و وسایل کار در ارتفاع باید قبل از شروع و پس از اتمام کار
توسط کارگران و در فواصل معین دوره ای بازرسی و کنترل گردد ومجوز شروع به کار صادر شود.
ماده ۱۰- کلیه لوازم و تجهیزات کار در ارتفاع باید توسط شخص ذی صلاح بصورت دوره ای مورد بازرسی دقیق قرار
گرفته و در صورت مشاهده نقص و یا فرسودگی برای از رده خارج نمودن به کارفرما اعلام نماید.
ماده ۱۱ – کلیه مجریان ذیصلاح مشمول این آیین نامه که عملیات اجرایی آنها در ارتفاع انجام می گیرد موظف می باشند
در هنگام انجام کار از کارگران دارای گواهینامه مهارت از سازمان آموزش فنی و حرفه ای کشور یا سایر مراجع ذی صلاح
استفاده نمایند.
ماده ۱۲ – عامل کار یا شخص ذی صلاح باید دارای گواهینامه مهارت فنی لازم از مراکز ذی صلاح بوده و توانایی انجام کار مربوطه را داشته باشد.
ماده ۱۳ – کارفرمایان، مجریان، پیمانکاران و سایر عوامل اجرایی در محدوده کارگاه و عملیات خود مکلف به جلوگیری از (مطابق آیین نامه علایم ایمنی در کارگاه ها) ورود افراد متفرقه می باشند. ضمنا نصب علایم هشداری برای کارگران و افراد متفرقه به نحوی که به سهولت قابل رویت باشد و مانع انجام کار نگردد الزامی است.
ماده ۱۴ – حمل و نقل، نصب، جمع آوری، انبار نمودن و کار با دستگاه ها، ماشین آلات و تجهیزات کار در ارتفاع باید بگونه ای باشد که خطری را برای کارگران و افراد متفرقه ایجاد نکند.
ماده ۱۵ – پرتاب کردن و رها نمودن هرگونه شی، ابزار، لوازم، تجهیزات و مصالح در حین کار ممنوع است.
ماده ۱۶ – طناب ها و کابل ها باید در برابر هرگونه سایش، مواد خورنده، گرما و شعله مستقیم مقاوم باشند.
ماده ۱۷ – رعایت آیین نامه های مربوط به خطوط برق دار در انجام هرگونه عملیات کار در ارتفاع که افراد و تجهیزات
مربوطه در حریم تجهیزات و خطوط برقدار قرار می گیرند، الزامی است.
ماده ۱۸ – در لبه سقف های شیب دار باید تجهیزات مناسب و کافی جهت جلوگیری از لغزش و سقوط کارگر و یا ابزار کار پیشبینی شود.
ماده ۱۹ – کارگرانی که بر روی سقف های شیب دار با شیب بیش از ۲۰ درجه کار میکنند باید مجهز به سامانه محدود کنند و یا متوقف کننده گردند و در صورت امکان تورهای حفاظتی در زیر محل کار آن ها نصب گردد.
ماده ۲۰ – حضور فرد دوم روی سطح مبنا در هنگام انجام کار روی جایگاه های کار آویزان، بالابر های سیار، برجی الزامی است.
ماده ۲۱ – کارفرما مکلف است نسبت به تهیه و در اختیار قرار دادن وسیله ارتباطی مناسب با فرد ثانوی در زمان انجام عملیات در ارتفاع اقدام نماید.
ماده ۲۲ – کارفرما مکلف است نسبت به نصب تابلو با محتوای موضوعی (قابل استفاده یا عدم استفاده) سامانه از قبیل داربست، متوقف کننده، بالابر سیار، جایگاه کار آویزان و سایر موارد مشابه اقدام نماید.
ماده ۲۳ –هنگام کار در ارتفاع فرد مستقر در جایگاه کار باید متناسب با نوع کار مجهز به وسایل حفاظت فردی از قبیل لباس کار، هارنس، کلاه و کفش ایمنی و سایر لوازم حفاظت فردی گردد.
ماده ۲۴ –استفاده از کمربند ایمنی برای عملیات کار در ارتفاع ممنوع بوده فقط در صورتی مجاز است که به عنوان سامانه محدود کننده مورد استفاده قرار گیرد و فرد نباید در وضعیت سقوط قرار گیرد.
۱. حفظ جان و مال: اصلی ترین دلیل برای اهمیت تأییدیه ایمنی ساختمان، محافظت از افراد در برابر حوادثی نظیر آتش سوزی، ریزش سازه، نقص در سیستم های الکتریکی و مکانیکی و سایر خطرات بالقوه است.
۲. پایداری و طول عمر سازه: رعایت اصول ایمنی در طراحی و اجرا، به دوام و استحکام طولانی مدت ساختمان کمک می کند و از فرسودگی زودرس جلوگیری می نماید.
۳. اعتبار و ارزش ملک: ساختمانی که دارای تأییدیه ایمنی معتبر باشد، در بازار از اعتبار و ارزش بالاتری برخوردار است و اعتماد خریداران و سرمایه گذاران را جلب می کند.
دریافت تأییدیه ایمنی ساختمان فرآیندی چند وجهی است که شامل بررسی های دقیق فنی، مکانیکی، الکتریکی، سازه ای و سیستم های اطفاء حریق می شود. این بررسی ها توسط کارشناسان مجرب و بر اساس آیین نامه ها و مقررات ملی ساختمان انجام می پذیرد. مراحل این فرآیند ممکن است شامل:
• بازرسی های اولیه و ارزیابی وضعیت موجود
• ارائه راهکارهای اصلاحی و به سازی
• نظارت بر اجرای صحیح اصلاحات
• آزمایش و تست سیستم های ایمنی
• تهیه گزارش های فنی و مستندات مربوطه
• در نهایت، صدور تأییدیه نهایی
تأییدیه ایمنی ساختمان تنها یک مجوز نیست؛ بلکه تعهدی است به آینده ای امن و پایدار. با توجه به اهمیت بی بدیل این سند، انتخاب همکار متخصص برای پیمودن این مسیر، از اهمیت ویژه ای برخوردار است. شرکت ایمن پیشگامان بارز با تکیه بر دانش فنی، تجربه عملی و تعهد به اصول ایمنی، افتخار دارد که در این راه پر چالش، همراه و مشاور امین شما باشد تا ساختمان هایمان نه تنها زیبا و کارآمد، بلکه از هر حیث ایمن و قابل اطمینان باشند.
ارزیابی ایمنی یک ساختمان باید یک رویکرد چند وجهی داشته باشد که تمامی اجزای ساختمانی و عملکردی آن را پوشش دهد. این ابعاد را می توان به چهار حوزه اصلی تقسیم کرد:
این بخش بنیادی ترین قسمت ارزیابی است و مستقیماً به توانایی ساختمان در تحمل بارهای طراحی شده و بارهای محیطی احتمالی مربوط می شود.
بررسی آسیب های مرئی: شناسایی و نقشه برداری از ترک های سازه ای (باریک، عمیق، برشی، خمشی)، خوردگی، پوسته شدن بتن (Spalling)، و تغییر شکل های دائمی (Deflection/Settlement).
تخمین عمق نفوذ کربناتاسیون: اندازه گیری سطح کربناتاسیون بتن با استفاده از فنل فتالئین برای برآورد میزان آسیب پذیری میلگردها در برابر خوردگی.
تعیین ضخامت پوشش بتن (Cover Meter): اندازه گیری دقیق فاصله بین سطح بتن و میلگردها برای اطمینان از حفاظت کافی در برابر عوامل محیطی و شرایط آتش سوزی.
تست پینت (Schmidt Rebound Hammer Test): برای ارزیابی تقریبی مقاومت فشاری بتن در محل.
استفاده از التراسونیک (UPV): برای تشخیص حفره ها، ترک های داخلی و یکنواختی مصالح.
تست مغناطیسی (Cover Meter Mapping): برای تعیین قطر و موقعیت دقیق میلگردها.
در ساختمان های قدیمی یا ساختمان هایی که تحت بارهای غیرعادی قرار گرفته اند، ممکن است نیاز به مدل سازی لرزه ای باشد.
برآورد ظرفیت باقیمانده: محاسبه مقاومت نهایی سازه در برابر بارهای زلزله، با استفاده از روابط آیین نامه ای یا روش های پیشرفته تر تحلیل غیرخطی.
اجزای غیرسازه ای اگرچه مستقیماً بار اصلی ساختمان را تحمل نمی کنند، اما در هنگام بحران (مانند زلزله) می توانند جان ساکنان را به خطر اندازند و یا آسیب های مالی سنگینی ایجاد کنند.
نمای ساختمان و پوشش ها: بررسی اتصالات نماهای خشک، پنل های سنگی و شیشه ای. اطمینان از اینکه فاصله انبساط و انقباض در نظر گرفته شده است و اتصالات در برابر نیروهای برشی ناشی از زلزله مقاوم هستند.
سیستم های داخلی: ارزیابی نصب صحیح پارتیشن ها، سقف های کاذب، و کابینت های سنگین. این اجزا باید با اتصالات لولایی یا الاستیک به سازه اصلی متصل شوند تا در برابر شتاب های وارده از زمین مقاومت کنند.
تأسیسات مکانیکی و برقی: بازرسی اتصالات لوله ها و کانال های تأسیساتی (HVAC) به سازه. عدم اتصال مناسب می تواند منجر به پارگی لوله ها، نشت مواد خطرناک و آتش سوزی شود.
حفاظت از جان در برابر حریق نیازمند اطمینان از عملکرد تجهیزات و مسیرهای خروج است.
سیستم های اعلام و اطفاء: بازرسی سنسورهای دود و حرارت، فعال سازی سیستم های اطفاء اتوماتیک (اسپرینکلرها) و وضعیت کپسول های دستی.
جداسازی حریق (Compartmentation): بررسی درزهای حریق (Firestopping) در اطراف عبور لوله ها، کابل ها و درزهای انبساط بین بخش های مختلف ساختمان. این درزها باید با مواد دارای درجه مقاومت حریقی مشخص (مثلاً ۲ ساعت) پر شده باشند.
مسیرهای تخلیه (Egress Routes): اطمینان از کمترین مقاومت در برابر خروج:
– عرض کافی راهروها و درب های خروج.
– عملکرد صحیح قفل های اضطراری (Panic Bars).
– روشنایی اضطراری و علائم خروج که باید طبق استانداردهای بین المللی (مانند NFPA) نصب شده باشند.
این بُعد، اگرچه اغلب نادیده گرفته می شود، اما در ساختمان های مدرن که تجهیزات الکترونیکی حساس و سیستم های کنترلی فراوان دارند، نقش حیاتی در جلوگیری از آسیب های مالی و خطرات ایمنی (شوک الکتریکی) ایفا می کند.
بازرسی سیستم ارتینگ (Earthing System): این بخش نیازمند تجهیزات تخصصی و دانش عمیق در حوزه مهندسی زمین است.
بررسی اتصال هم بندی (Equipotential Bonding): اطمینان از اینکه تمامی اجزای فلزی بزرگ (لوله کشی آب، گاز، سازه فلزی) به سیستم زمین متصل شده اند تا اختلاف پتانسیل خطرناک (ولتاژ تماس) بین سطوح مختلف از بین برود.
حفاظت در برابر صاعقه (LPS): بررسی هماهنگی بین سیستم گیرنده صاعقه (ایرواک یا میله راد)، سیستم نزولی، و سیستم زمین.
در ارزیابی ایمنی جامع، تخصص در سیستم های حفاظت الکتریکی و به ویژه عملکرد صحیح سیستم ارت، یک جزء غیرقابل چشم پوشی است. شرکت ایمن پیشگامان بارز با تمرکز تخصصی بر مهندسی زمین (Earthing Engineering) و حفاظت در برابر صاعقه، یک لایه حیاتی از اطمینان را به ارزیابی ایمنی ساختمان اضافه می کند.
ایمنی ساختمان کارگاه اعم از دائم وموقت باید مقاوم و مستحکم بوده و در برابر نیروهای وارده با احتساب مواردذیل طراحی و ایمن گردد:
الف) بار مرده باید متناسب با نوع ساختمان باشد.
ب) نوع ساختمان، تجهیزات، دستگاه ها و نظایر آن باید در محاسبه بار زنده ساختمان در نظر گرفته شود.
ج) بار برف، باد، زلزله متناسب با شرایط اقلیمی و موقعیت جغرافیایی
د) بارهای ناشی از رانش خاک و نظایر آن (در صورت وجود)
و) سایر بارهای تاثیر گذار برسازه متناسب با نوع فعالیت کارگاه
برای رسیدگی به این منظور باید خلاصه محاسبات فنی ضمیمه نقشه های تسلیمی ارائه گردد.
• برای فضاهای سرپوشیده و مسقف باید حداقل برای هر نفر ۱۲ متر مکعب فضا بدون کسر حجم اشغال شده توسط تجهیزات و ماشین آلات در نظر گرفته شود و حداقل فاصله سقف تا کف ساختمان ۳ مترمنظور گردد.
• برای ساختمان با ارتفاع بیش از ۳ متر برای محاسبه حجم لازم، فقط باید ۳ متر محاسبه شود و ارتفاع بیش از آن در محاسبه منظور نمی گردد.
• سقف های کاذب احداث شده باید مقاومت کافی در برابر بارهای وارده و حریق را دارا بوده و انبار کردن مصالح، مواد و قرار گرفتن افراد روی آن ممنوع است.
• کف کارگاهها باید قابل شستشو بوده و در مواردی که نوع کار موجب ریخته شدن آب در کف گردد، شیب کافی داشته تا آبها را به سمت مجاری فاضلاب هدایت نماید.
• عرض پاگرد باید در حدود ۱۱۰ سانتیمتر در جهت پلکان یا بیشتر، متناسب با عرض پلکان داشته باشد.
• عرض پلکا نها نباید در هی چ مورد از ۹۰ سانتیمتر کمتر باشد.
• پاگرد یا سکوها و کف پله هایی که با صفحات فلزی اجراء می گردند باید بصورت کاملا ایمن نصب و اجراء شده باشد.
• راه پله با بیش از چهار پله و یا حداقل ارتفاع ۷۶ سانتیمتر( هرکدام که کمتر باشد) در صورت وجود لبه کناری پرتگاه باید به نرده دستی مناسب محفوظ گردد.
• ساختمان کارگاه های موقت، پیش ساخته، کانکس ها و نظایر آن باید مجهز به سیستم اتصال زمین موثر باشد.
روشنایی :
شدت نور:
میزان نور و روشنایی در محیط های کار باید مطابق با جدول زیر استخراج شده از استاندارد ANSI برای کارگران و افراد تامین گردد:
درجه سانتیگراد است (مگر اینکه شرایط محیط کار تابع قوانین و مقررات حفاظتی خاص باشد).
انبار :
• انبار باید به وسایل تهویه طبیعی و در صورت لزوم تهویه مصنوعی ضد شعله مجهز باشد وکلیدها، فیوزها و سایر ادوات و وسایل الکتریکی باید از نوع ضد جرقه و ضد شعله باشد.
• ساختمان یا هر بخش از یک ساختمان که برای انبار مورد استفاده قرار میگیرد باید حداقل به دو راه خروج مجزا و دور از هم مجهز باشد.
• انبار باید دارای قفسه بندی مناسب بوده ویا چیدمان مواد به گونه ای باشد که خطر سقوط نداشته ومزاحمتی برای عبور و مرور افراد ایجاد ننماید.
• دیوارها، سقف و کف انبار باید از مصالح مقاوم و مناسب ساخته شده باشد بطوریکه در برابربارهای وارده و آتش مقاوم باشد.
• در اطراف انبار باید راههای مطمئن و ایمن برای تردد ماشین های حمل کالا و آتش نشانی پیش بینی گردد.
• پنجره انبارها باید مجهز به حفاظ و تور سیمی بوده و بازشوی آن روبه خارج باشد.
قفل کردن و برچسب زدن:
در صورت نیاز به تعمیر، تعویض یا جابجایی تجهیزات، وسایل و ماشین آلاتی چون ابزارهای دستی و برقی، داربست،
بالابر سیار، جایگاه کار معلق (آویزان)، جرثقیل برجی، الکتروموتورها و مانند آن، باید با نصب علامت، برچسب یا تابلوهای و مانند آن، هشدارهای لازم به «خارج از سرویس»، «در دست تعمیر»، «غیر قابل استفاده» مشخصی با عباراتی چون بهره برداران از آنها داده شود تا در صورت استفاده دچار حادثه نشوند. در مواردی که نیاز به قرنطینه سازی و یا محدود کردن منطقهای باشد، باید با نوارهای هشدار دهنده یا موانع، مسیر را مسدود کرد.
مجوز کار (مجوز ایمنی):
* قبل از شروع عملیات ساختمانی باید پروانه ها و مجوزهای لازم به منظور اجرای عملیات ساختمانی،تخلیه و انبار کردن
مصالح و تجهیزات، پارک ماشینآلات ساختمانی در پیادهروها، خیابانها و سایر فضاهای عمومی،استفاده از تسهیلات عمومی و
همچنین کار در شب از مرجع صاحب صلاحیت اخذ شود.
* برای انجام فعایتهای پرخطر و دارای ریسک بالا از قبیل کار گرم (جوشکاری و برشکاری و… )، کار درفضای بسته، کار در
ارتفاع، برپایی و برچیدن داربست، برپایی و برچیدن جرثقییل برجی، باربرداری، عملیات تخریب،حفاری، امور نگهداری و
تعمیرات جزیی و اساسی ماشینآلات برقی، بالابرها، ماشین آلات عمرانی و مانند آن، باید مجوز(پروانه) کار از دستگاه نظارت
در کارگاه اخذ شده و کلیه هماهنگیهای پیشگیرانه لازم توسط شخص صاحب صلاحیت به عمل آمده باشد.
*عملیات قطع یا جابجایی انشعاب آب، برق، گاز و سایر تاسیسات زیربنایی که در اجرای عملیات ساختمانی ازجمله تخریب و
گودبردای ضرورت مییابد، باید توسط سازمانهای مسئول و با لحاظ ضوابط ایمنی انجام شود.
*پیمانکار موظف است تمام نقشهها و مشخصات فنی (از نظر ایستایی) وسایل و سازههای حفاظتی ازقبیل راهرو سرپوشیده
موقت، حصارحفاظتی موقت، توقفگاه و گذرگاه وسایل، تجهیزات و ماشین آلات ساختمانی و همچنین شمع ها، سپرها، پایه های
پل ها، حفاظها و دستاندازها و وسایل و تجهیزاتی از این قبیل را قبل از ساخت، نصب و به کارگیری به تأیید دستگاه نظارت و
در صورت نیاز، به تأیید مرجع صاحب صلاحیت نیز برساند.
*پیمانکار نباید به کارگری اجازه دهد خارج از ساعت عادی کار، بهتنهایی مشغول بهکار باشد. در صورت انجام کار در ساعت
غیرعادی، باید روشنایی کافی، امکان برقراری ارتباط و نیز تمام خدمات مورد نیاز کارگران فراهم شود. هرگونه قطع یا
جابجایی درختان ممنوع بوده و منوط به کسب مجوز از مرجع صاحب صلاحیت است.
شرایط اضطراری:
*باید دستورالعمل اجرایی در وضعیت بحرانی و خطرناک با توجه به نوع کار، شرایط محیطی و موقعیت پروژه و مسئولیتهای
پرسنل شاغل تدوین شود تا به موقع در جهت واکنش به شرایط اضطراری به اجرا گذاشته شود.
همچنین باید در زمینه توجیه و آموزش پرسنل در زمینه نحوه اجرای دستورالعملهای یادشده اقدامات لازم به عمل آورده
شود.
*در کارگاه ساختمانی باید مکانهای خاصی به نام فضای امن با علائم و تابلوهای مربوط مشخص شود تا در مواقع بروز خطر، کارگران در آن محل ها تجمع یابند. ضمناً مسیرهای منتهی به فضاهای امن باید علامت گذاری و کارگران در زمینه نحوه
دسترسی به این فضاهای امن توجیه شده باشند.
* در کارگاه باید یک خط تلفن اضطراری یا بیسیم برای خبردهی به مراکز امدادرسان مانند آتش نشانی و اورژانس و… هنگام بحران یا بروز آتش سوزی فراهم باشد.
* ساختمان و محوطه کارگاه باید به آژیر اعلام خطر و چراغهای اضطراری گردان برای استفاده در شرایط بحرانی مجهز باشد.
راه شیبدار و گذرگاه:
* راه شیبدار در کارگاه ساختمانی برای عبور و مرور افراد و حملونقل وسایل، تجهیزات و مصالح ساختمانی باید دارای زاویه
حداکثر ۱۱. ۵ درجه (شیب ۲۰ درصد) باشد. راههای شیبدار و گذرگاههایی که فقط برای عبور افراد ایجاد میشوند، باید دارای
حداقل۰. ۶ متر عرض باشند.
* راه شیبدار و گذرگاه باید دارای استحکام و مقاومت کافی بوده و دارای ضریب ایمنی بارگذاری حداقل ۲. ۵ نسبت به حداکثر
بارهای وارده باشد. در صورت استفاده از تخته چوبی برای پوشش کف، ضخامت آن نباید از ۵ سانتیمتر کمتر باشد. در اطراف
باز راههای شیبدار و معابر که احتمال سقوط آزاد را در بردارد، باید نرده حفاظتی نصب شود.
* راه شیبدار و گذرگاهی که علاوه بر افراد، برای عبور گاری، چرخ دستی و یا فرغون نیز مورد استفاده قرار میگیرند، باید
دارای حداقل ۱ متر عرض و حداکثر ۱۸ درصد شیب (زاویه حدود ۱۰ درجه) و سطح هموار باشد فاصله عمودی بین پاگردهای
متوالی سطح شیبدار نباید بیش از ۳. ۵ متر باشد.
* عرض راه شیبدار و معابری که برای حمل و جابجایی وسایل سنگین یا وسایل نقلیه استفاده میشوند، نباید کمتر از ۳. ۵ متر
باشد. و در طرفین آن باید موانع محکم و مناسب نصب شود. عرض راه شیبدار که در گودبرداری ها ایجاد میشود باید حداقل ۴
متر بوده و جداره های آن نیز به نحو مقتضی پایدار شود.
مشخصات فنی علایم و نشانه ها و حفاظ های ایمنی ترافیکی باید مطابق موارد ذیل باشد:
الف- از جنس مقاوم و مناسب تهیه شده باشد.
ب- ابعاد و اندازه آن باید کافی و برای دید در روز از روشنایی و انعکاس مناسبی برخوردار باشد.
پ- ابعاد و اندازه علائم و نشانه ها باید مطابق با استانداردهای معتبر بین المللی و ملی باشد.
ت- در حفاظه ای ترافیکی باید از نوار شبرنگ استاندارد و مناسب استفاده شده باشد.
ث- حداقل و حداکثر ارتفاع حفاظ های ترافیکی برای عابرین پیاده باید ۱۱۵ و ۱۵۰ سانتیمتر در نظر گرفته شود.
ج – حداقل پهنای نوار شبرنگ روی حفاظ ها باید ۱۵ سانتیمتر در نظر گرفته شود.
چ – حداقل ارتفاع نصب اولین نوار شبرنگ از سطح زمین روی حفاظ ترافیکی برای عابرین باید ۳۰ سانتیمتر در نظر گرفته شود.
* تمام دستگاهها و تجهیزاتی که برای جوشکاری و برشکاری بهکار برده میشوند، باید به طور مرتب و براساس دستورالعملهای
کارخانه سازنده مورد بازدید، آزمایش و دقت سنجی قرار گرفته و در صورت وجود نقص و یافرسودگی، تعمیر و یا از فرآیند
کار خارج گردند.
* تمام دستگاهها و تجهیزات جوشکاری و برشکاری باید در مکانی نگهداری و انبار شوند که از صدمات فیزیکی و شیمیایی محافظت شوند.
* تمام دستگاهها و تجهیزات جوشکاری و برشکاری باید بهطور کاملاً ایمن نصب و بهره برداری شود. وضعیت ایستائی
دستگاهها و تجهیزات جوشکاری و برشکاری باید بهگونهای باشد که از هرگونه حرکت اتفاقی جلوگیری به عمل آید.
* برای انجام عملیات جوشکاری یا برشکاری در ارتفاع، رعایت اصول ایمنی به منظور جلوگیری از برق گرفتگی و سقوط
افراد و اشیا الزامی است.
* روش انجام عملیات جوشکاری و برشکاری باید به گونه ای باشد که علاوه بر فرد جوشکار یا برشکار، خطری برای سایرین در بر نداشته باشد. قبل از شروع عملیات جوشکاری یا برشکاری حرارتی، باید تمام وسایل و ابزارهای اندازه گیری فشار،
شدت جریان و نظایر آن و همچنین شیلنگ های گاز و هوا کنترل شوند. دستگاه ها و تجهیزاتی که برای جوشکاری و برشکاری به کار برده میشود باید به طور مرتب و براساس دستورالعمل کارخانه سازنده مورد بازرسی و کنترل قرار گیرند. بر روی کلیۀ
دستگاه ها و تجهیزات جوشکاری و برشکاری باید مشخصات فنی درج شده باشد.
* کارگران جوشکار و برشکار باید هنگام کار، لباس کار مقاوم در برابر آتش و جرقه بر تن داشته و نیز مجهز به سایر وسایل حفاظت فردی از جمله کفش، عینک، نقاب و دستکش ساقدار حفاظتی باشند. همچنین لباسکار جوشکاران باید عاری از مواد روغنی، نفتی و سایر مواد قابل احتراق و اشتعال باشد.
* فیلتر و پوشش بیرونی در سپرهای حفاظتی دستی و نصب شده روی کلاه ایمنی و عینک حفاظتی که برای حفاظت چشم و
صورت جوشکار در برابر پرتوهای مضر فرابنفش و فروسرخ هنگام جوشکاری و برشکاری مورد استفاده قرار میگیرد، باید در مقابل پاشش مواد مذاب و ذرات سرباره، سایش و خردشدن موضعی، مقاوم بوده و از جنس شیشه یا پلاستیک شفاف نسوز باشد.
* اقدامات کنترلی باید به نحوی انجام گیرد تا از انتشار آلاینده های ناشی از عملیات جوشکاری و برشکاری به سایر قسمتهای
کارگاه جلوگیری به عمل آید.
* در مکان هایی که مواد قابل احتراق و اشتعال نگهداری میشود و یا در نزدیکی مواد یا دستگاه هایی که بخار و یا گازهای قابل اشتعال و قابل انفجار ایجاد میکنند، باید از عملیات جوشکاری و برشکاری حرارتی جلوگیری به عمل آید.
* در مواردی که امکان دور کردن مواد قابل احتراق و اشتعال از محوطه جوشکاری و برشکاری حرارتی وجود ندارد، برای جلوگیری از خطرات احتمالی باید این مواد با صفحات و مواد مقاوم در برابر آتش محصور و پوشانده شده و ضمن فراهم آوردن وسایل اطفای حریق مناسب و کافی، یک فرد کمکی نیز در محل حاضر باشد.
* هرگونه درز یا شکاف، حفره و پنجرههای باز و یا شکسته در کف و دیواره های محل جوشکاری یا برشکاری باید به طور
مناسب پوشیده یا بستهشود تا خطر ریزش یا پاشش ذرات ناشی از جوشکاری و برشکاری به طبقات زیرین و یا واحدهای مجاور از بین برود.
* در پایان هر شیفت کاری عملیات جوشکاری و برشکاری، باید اطراف محل کار بازرسی و فقط پس ازاطمینان از عدم وجود جرقه، شعله و یا سرباره داغ، کارگران محل کار را ترک کنند.
* در پایان کار و مواقعی که عملیات جوشکاری و برشکاری انجام نمی گیرد باید دستگاه ها از منابع اصلی برق یا گاز جدا شوند.
* به دلیل احتمال وجود برخی مواد مضر در روپوش و یا وجود آزبست، جوشکاران باید از تماس مستقیم پوست دست و بدن خود با پوشش روی الکترودها خودداری کنند.
* رنگ ها، حلال ها و دیگر مایعات قابل اشتعال باید در مکانهای خاص دور از حرارت، جرقه، تابش نورمستقیم خورشید و محل هایی که احتمال وقوع آتش سوزی دارد، نگهداری شوند.
* مایعاتی که نقطه شعله زنی آنها کمتر از ۷ درجه سانتیگراد میباشد، باید بر روی سکوهای سیمانی،بتونی، آجری و یا جایگاههای فلزی نگهداری شوند و نباید آنها را روی سطح زمین قرار داد مگر اینکه به صورت محدود درظرف های کمتر از ۱۸ لیتر و داخل ظروف یا مخازن حفاظت شده نگهداری شوند.
هنگام استفاده از وسایل گرم کننده موقت، موارد زیر باید رعایت شود:
به طوری که امکان واژگون شدن آنها وجود نداشته باشد.
منظور از وسایل دسترسی، وسایلی است موقتی از قبیل داربست، نردبان، بالابر سیار و نظایر آن که برای دسترسی افراد به قسمت های مختلف بنای در دست احداث، تعمیر، بازسازی و یا تخریب مورد استفاده قرار میگیرد.
نردبان، اجزای داربست، تجهیزات کار با طناب و سایر تجهیزات و دستگاه های کار در ارتفاع باید قبل از هر بار استفاده توسط عامل کار در ارتفاع بازدید شده و در صورت فرسوده یا معیوب بودن، موضوع سریعاً به مسئول مربوط گزارش شود.
– تمام متعلقات داربست، نردبان، تجهیزات، ابزار و وسایل کار در ارتفاع باید قبل از شروع و پس از اتمام کار و در فواصل معین توسط شخص صاحب صلاحیت به صورت دورهای مورد بازرسی قرار گرفته و مجوز انجام کار صادر شود. در صورت مشاهده نقص و یا فرسودگی، باید برای از رده خارج نمودن آن وسیله اقدام باشد.
– در صورت بروز هرگونه نقص یا عیب در وسایل دسترسی و کار در ارتفاع و عدم تامین شرایط برای انجام به گونه ای که در « قابل استفاده یا عدم استفاده » کار به صورت ایمن، ضروری است نسبت به نصب تابلو با محتوای موضوعی معرض دید کاربران آنها قرار داشته باشد، اقدام شود.
– استفاده از بشکه به عنوان جایگاه کار ممنوع است. استفاده از چهار پایه های کوتاه در عملیات سبک ساختمانی و تعمیرات جزیی در صورتی مجاز است که واجد استحکام و سطح اتکای کافی و مطمئن باشد.
– هر بخشی از جایگاه کار یا محل کاری که بلندی آن بیش از ۱۲۰ سانتیمتر بوده و امکان سقوط از روی آن
وجود داشته باشد، باید دارای نرده حفاظتی (جان پناه) و پاخور باشد.
– در داربست ها، نرده حفاظتی باید در سمت باز جایگاه های کار تعبیه شود. جایگاه های کار داربست های معلق باید از هر سو دارای حفاظ نردهای و پاخور باشند. در صورتی که نتوان حفاظ را با شرایط بند فوق نصب نمود، با تایید دستگاه نظارت ارتفاع حفاظ طرف دیوار را میتوان ۷۰ سانتیمتر اختیار نمود.
– نرده ها، پاخورها و وسایل دیگر حفاظتی که در جایگاه کار به کار رفته اند، نباید از جای خود برداشته شوند مگر در زمانی و در حدی که برای ورود اشخاص، حمل یا جابجایی مصالح ساختمانی لازم باشد.
در کلیه عملیات ساختمانی که امکان انجام آنها از روی زمین یا کف طبقات ساختمان و یا با استفاده از نردبان به طور ایمن و بدون خطر امکان پذیر نباشد، باید از داربست استفاده شود.
در صنایع مختلف جهت انجام فعالیت های گوناگون در ارتفاع از داربست استفاده میشود. کار در ارتفاع به وسیله داربست همانقدرکه میتواند ایمن باشد، بکار بردن داربستی غیرایمن میتواند خطرناک بوده و عامل بروز بسیاری از حوادث باشد. استفاده از داربست ها به خصوص در انجام پروژه های عمرانی نقش کلیدی ایفا کرده و این نقش به جدی پررنگ است که انجام بسیاری از فعالیت ها بدون وجود داربست، غیرعملی به نظر میرسد. نتیجه تحقیقات اداره کل ایمنی و بهداشت حرفهای آمریکا (OSHA) نشان میدهد سقوط از ارتفاع و بلندی بزرگترین علت تمام مرگ ومیرها در کارهای عمرانی بوده و کار روی سقف و داربست محل های عمده مرگ ومیرناشی از سقوط از ارتفاع می باشد.
امروزه داربست ها شکل پیچیده و تکامل یافتهای به خود گرفته و در کلیه کارهای ساختمانی، معادن و به طور کلی در صنعت) هنگام کار در ارتفاع (استفاده میشوند. در کلیه کارهائی که نتوان آنها را در ارتفاع با استفاده از نردبان یا وسایل دیگر به طور اطمینان بخشی انجام داد باید داربست های مناسب و کافی فراهم کرد. داربست هر ساختار موقتی شامل یک یا چند جایگاه، اجزای نگهدارنده، اتصالات و تکیه گاه ها است که در طی اجرای هرگونه عملیات ساختمانی از قبیل تعمیرات، نماسازی، تخریب، تمیزکاری، رنگ آمیزی یا سایر کارهای مشابه به منظور دسترسی به بنا و حفظ و نگهداری کارگران یا مصالح در ارتفاع، مورد استفاده قرار میگیرد.
تعریف داربست: داربست جایگاه و تکیه گاهی است موقت که هنگام اجرای عملیات ساختمانی در ارتفاع برای نگهداری و حفظ کارگران. مصالح ساختمانی و ابزار کار به کار برده میشود. کلیه قسمت های داربست شامل جایگاه ها، اجزای نگهدارنده، تکیه گاه ها،اتصالات، راه های عبور و پلکان داربست باید با استفاده از مصالح مناسب و مرغوب مانند چوب، فولاد و امثال آن توسط شخص ذی صلاح طوری طراحی، ساخته و آماده به کار شود که داربست علاوه بر ایستایی و پایداری لازم، ظرفیت پذیرش چهار برار بار موردنظر راداشته یاشد. داربست می بایستی در فواصل زمانی منظم توسط ایشان مورد بازبینی قرار گیرد.
ماده ۶۸ – کارفرما مکلف است نسبت به نصب تابلو با مشخصات زیر که توسط مجری ذی صلاح به داربست نصب گردیده
اقدام نماید :
الف- نام شرکت
ب – نام و نام خانوادگی مدیر مسئول
ج- نام و نام خانوادگی مسئول فنی
د-تلفن تماس شرکت
ر-آدرس شرکت
ماده ۶۹ -برپایی، جمع آوری و نگهداری و هرگونه تغییر در سازه داربست باید تحت نظارت و سرپرستی شخص ذی صلاح انجام گردد.
ماده ۷۰ – شخص ذی صلاح باید از استحکام کافی سازه داربست قبل از شروع به کار، هنگام تعویض اجزاء، وقفه
طولانی در استفاده از آن یا قرار گرفتن در شرایط جوی نامساعد اطمینان حاصل نموده و مستندات تایید استحکام سازه
مذکور باید در کارگاه و شرکت مجری نگهداری شود.
ماده ۷۱ – داربست باید بر روی سطوح مناسب، صاف، هموار و غیر شیبدار برپا گردیده و دارای کفشک (تکیه گاه)
باشد تا از نوسانات، جابجایی و لغزش آن جلوگیری بعمل آورده و نصب پایه ها بر روی آجر، بشکه، جعبه، دریچه
های آدم رو و سایر موارد مشابه به عنوان تکیه گاه پایه داربست ممنوع است.
ماده ۷۲ – داربست ها به جزء داربست نردبانی باید از تمامی اجزاء زیر در زمان ارزیابی ایمنی داربست برخوردار باشند:
الف – کف پایه یا کفشک (به غیر از دیوار کوب، معلق، آویزان)
ب- پایه
ج- تیر باربر
د- تیر افقی
ه- میله اتصال
و- میله بالایی
ز- میله میانی
ح- صفحات پاخور
ط- حفاظ مناسب بین میله میانی و پاخور
ی- راه دسترسی مناسب و ایمن
ک- پوشش کف محل استقرار کارگر و مصالح مقاوم و مناسب با نوع کار و تعداد کافی
ل- لوله مهار
م- بادبندهای عمودی، افقی، عرضی، طولی و مورب
ت- بالشتک (به غیر از دیوار کوب)
ن- بست و اتصالات
ماده ۷۳ – دهانه داربست یا فاصله دو پایه عمودی داربست نباید بیش از ۲. ۴ متر باشد.
ماده ۷۴ – در صورت نیاز به نصب هرگونه تجهیزات روی داربست شخص ذی صلاح باید استحکام، مقاومت و مهار اجزاء آن را کنترل و بررسی نموده و مجوز نصب را بر روی داربست صادر نماید.
ماده ۷۵ – در برپایی، استفاده و جمع آوری داربست رعایت موارد زیر الزامی است:
الف- جمع آوری تجهیزات و مصالح از روی داربست بعد از اتمام کار روزانه
ب- کشیدن تمامی میخ ها از قطعات پیاده شده چوبی
ج- توزیع بار بصورت یکنواخت بر روی داربست
د- تعبیه بالشتک مخصوص در زیر کابل یا طناب داربست به لحاظ احتمال بریدگی و ساییدگی
ح- عدم انجام کار بر روی داربست معیوب و ناقص
و- تعطیل نمودن کار بر روی داربست در شرایط جوی نامساعد
ز- عدم بارگذاری بیش از حد مجاز طراحی بر روی داربست
ماده ۷۶ – داربست باید قادر به تحمل حداقل ۴ برابر بار وارده (مصالح و وزن کارگر) باشد.
ماده ۷۷ – داربست ها باید سالم و عاری از هرگونه عیب و نقص نظیر ترک خوردگی، زنگ زدگی، له شدگی، پوسیدگی و سایر عیوب ظاهری بوده و بطور مطمئن مهار و بهم متصل شده و امکان جابجایی و لغزش در حین انجام کار وجود نداشته باشد.
ماده ۷۸ – در صورتی که در حین حمل بار بسمت بالا و پایین امکان برخورد آن با داربست وجود داشته باشد سراسر مسیر باید با نرده های حفاظتی عمودی پوشیده شود.
ماده ۷۹ – داربست ها به جز نردبانی باید از لوله مهار و بادبند های مناسب (مورب، عمودی، افقی، طولی و عرضی)
برای جلوگیری از حرکت جانبی برخوردار باشد.
ماده ۸۰ – استفاده از لوله های مهاری و دستک ها برای اتصال به سازه به منظور پایداری و ثبات کامل داربست الزامی است.
ماده ۸۱ – طول دستک هایی که در داخل دیوار برای اتصال داربست با سازه به عنوان مهار یا پوشش فاصله بین داربست تا سطح سازه استفاده می شود، نباید از ۱۵۰ سانتیمتر بیشتر باشد.
ماده ۸۲ – جایگاه کار در داربست باید حداقل یک متر پایین تر از انتهای پایه های عمودی قرار گیرد.
ماده ۸۳ – هر پایه داربست باید دارای کفشک دایره ای شکل به مساحت حداقل ۱۵۰ سانتیمتر مربع یا مربعی شکل به مساحت حداقل ۱۷۵ سانتیمتر مربع با ضخامت حداقل ۵ میلیمتر بوده و از جنس مقاوم باشد.
ماده ۸۴ -در اماکنی که افراد زیر داربست مشغول بکار هستند راه عبوری یا راه دسترسی داربست را باید با استفاده از حفاظ های مناسب ایمن نمود.
ماده ۸۵ -برای دسترسی به تراز بالاتر در کلیه داربست ها به جزء نردبانی باید از نردبان ثابت با پاگرد حفاظ دار ایمن استفاده گردد.
ماده ۸۶ – در صورت استفاده از راه پله به عنوان راه دسترسی در داربست این راه پله ها باید دارای شرایط ذیل باشند:
الف- ارتفاع پله ۱۵ سانتیمتر
ب-کف پله به طول حداکثر ۳۰ سانتیمتر
ج-نرده راه پله به ارتفاع حداکثر ۱۱۰ سانتیمتر و در سطوح شیب دار حداقل ارتفاع ۷۵ سانتیمتر
ماده ۸۷ – انتقال یا جابجایی داربست های متحرک چرخدار با نفر مستقر شده روی آن ممنوع است.
ماده ۸۸ – تمامی داربست ها به جزء داربست متحرک باید در دو جهت عمودی و افقی به سازه محکم مهار شوند. ۹ متر بوده و برای ارتفاع بیش از آن داربست مذکور باید مهار / ماده ۸۹ -حداکثر ارتفاع مجاز برای داربست متحرک برجی گردد.
ماده ۹۰ – در داربست برجی متحرک نسبت ارتفاع به عرض نباید بیش از ۳ به ۱ باشد.
۱- لوله های فولادی: نوع بدون درز با قطر ۴۸ میلیمتر مخصوص داربست بندی به طول ۲۰ سانتیمتر تا ۶ متر و ضخامت ۳/۵ مناسب ترین لوله برای نصب داربست می باشد.
نکات ایمنی لوله ها:
– لوله ها باید قبل از استفاده بازرسی شده و عاری از هر گونه خمیدگی، پیچیدگی و یا ترک خوردگی و شکستگی باشد.
– لوله ها معمولاً از جنس فولاد زنگ نزن، لوله های فولادی گالوانیزه و یا آلیاژهای آلومینیم با قطر داخلی ۵ سانتیمتر می باشد.
– استفاده از لوله های آلومینیمی به همراه لوله های فولادی در یک سازه ممنوع است.
– کلیه لوله ها و بست ها باید در فواصل منظم بازرسی و قطعات معیوب در اسرع وقت تعویض شوند.
– هنگام استفاده باید دقت کرد لوله دارای شکل سالم، صاف و تمیز باشد و آغشته به مواد چرب و روغنی، سیمان و گچ نباشد.
۲- بست های فلزی: برای اتصال دو لوله عمود بر هم استفاده می شود.
۳- مغزی: در هر نوع داربست که بیش از ۶ متر ارتفاع داشته باشد، حتماً از این ابزار استفاده خواهد شد. جهت تقویت استحکام لوله هائی که روی هم قرار دارند. دارای طول ۱۲۰ میلیمتر و جنس فولادی است. در انواع مقطع چهار گوش و دایره ساخته می شوند که در وسط آن رینگ فولادی با ضخامت ۶ میلیمتر و قطر دایره ای ۵/۴۷ میلیمتر نصب گردیده، به طوری که پس از قرار گرفتن درون دو لوله با حلقه (رینگ) مغزی کمتر از ۲/۵ میلیمتر از طرفین باشد تا مانع درگیری بست با لوله نگردد. موارد استفاده از آن در لوله های عمودی به مراتب بیشتر از لوله های افقی است و وزن آن ۸۰۰ گرم می باشد.
۴- کفشک یا پایه فولادی: هنگامی که محل نصب داربست روی سطوح سیمانی، موزائیک، آسفالت و یا در زمین های شنی، خاکی و زمین های مشابه باشد، از کفشک استفاده می گردد. همچنین زمانی که داربست روی سرامیک یا کاشی نصب گردد حتما از لاستیک مخصوص و تخته به صورت همزمان زیر کفشک استفاده خواهد شد تا در صورت سنگینی داربست آسیبی به کف سرامیک یا کاشی وارد نشود.
۵- لنگر یا مهاربند داربست پیچی: وسیله ای قابل تنظیم که توسط پیچ تغییر طول پیدا می کند و جهت اتصال و تکیه دادن داربست به ستون یا دیواره در نقاط مختلف داربست به کار می رود.
۷- کفش ایمنی مخصوص: کفش ایمنی مخصوص داربست دارای کف مخصوص با خاصیت الاستیسیته زیاد می باشد. ساق این نوع کفش ها بلندتر از سایر کفش های ایمنی طراحی و ساخته می شود. این کفش مشابه کفش ایمنی می باشد که پای کارگر به هنگام عبور از روی لوله های دایره شکل اطمینان خاطر زیاد می بخشد و مانع از لغزش او می گردد.
۸- شبکه های توری حفاظتی: در داربست های سبک و سنگین به کار می رود. از جنس نایلون، کتان، پلی استر بوده و درشتی بافت تار و پود به فاصله ۱ سانتیمتر از یکدیگر می باشد و اغلب به رنگ سبز یا آبی بر روی نمای داربست بوده و به منظور جلوگیری از سقوط اشیاء و ابزار تکه های مصالح ساختمانی نصب می گردد. نصب این حفاظ ایمنی در داربست های ساختمانی، کنار گذرگاه ها یا معابر عمومی الزامی است.
انتخاب نوع داربست برای انجام کار در ارتفاع بسیار مهم بوده و ممکن است علیرغم اینکه داربست به عنوان وسیله ای جهت تأمین ایمنی کار در ارتفاع مورد استفاده قرار میگیرد. انتخاب داربستی اشتباه موجب ایجاد حادثه می گردد. لذا شناسائی نوع کاری که باید انجام شود و انتخاب داربستی متناسب با آن و انعطاف پذیر بودن داربست در شرایط کاری مختلف امری مهم در انجام کار ایمن می باشد.
۱- کار سبک: برای تحمل بار زنده تا ۲۱۵ کیلوگرم برای هر دهنه کاربرد دارند و جهت انجام کار توسط دو نفر نیروی کار یا مصالح و نجهیزات به وزن حداکثر ۶۵ کیلوگرم مناسب بوده و سکوی کار آن باید حداقل دارای دو تخته زیرپائی باشد.
۲- کار نیمه سنگین: برای تحمل بار زنده تا ۴۳۰ کیلوگرم برای هر دهنه کاربرد دارند و جهت انجام کارهای عمومی مناسب می باشد. سکوی کار آن باید حداقل دارای چهار تخته زیرپائی باشد.
۳- کار سنگین: برای تحمل بار زنده تا ۶۴۷ کیلوگرم برای هر دهنه کاربرد دارند و جهت انجام کارهایی مانند آجرچینی، بتن ریزی،تخریب و عملیاتی که بار سنگین یا ضرب های وارد می کنند، مناسب بوده و سکوی کار آن باید حداقل دارای پنج تخته زیرپائی باشد.
– داربست های ساده: این نوع از داربست ها به صورت متقاطع ساخته می شوند و قسمت پایین آن در روی سطح زمین و قسمت بالا و بدنه بر روی دیوار و یا سوراخ هایی که بر روی دیوار ایجاد می شود، قرار می گیرد.
– داربست های معلق: داربستی که به وسیله مهارهای فولادی (بیش از دو مهار) از بالا آویزان شده و در انتهای بالائی به قسمت های آویز و یا اجزاء بتونی ساختمان و یا اسکلت فلزی ساختمان محکم شده و جایگاه توسط قرقرهای جابجا میگردد. آن به وسیله لوله و مهارهای عرضی در داخل ساختمان مهار و محکم شده و در قسمت خارجی ساختمان پیش آمده می باشد.
– داربست ها به جز داربست نردبانی باید از این اجزا برخوردار باشند: کف پایه یا کفشک (به غیر از انواع دیوار کوب، معلق، آویزان)، پایه، تیر باربر، تیر افقی، میله های اتصال بالایی و میانی، صفحات پاخور، حفاظ مناسب بین میله میانی و پاخور، راه دسترسی مناسب و ایمن، پوشش کف محل استقرار کارگر از مصالح مقاوم و مناسب با نوع کار و تعداد کافی، لوله مهار، بادبندهای عمودی، افقی، عرضی، طولی و مورب، بالشتک (به غیر از دیوار کوب)، بست و اتصالات.
در برپایی، استفاده و جمع آوری داربست توجه به موارد زیر الزامی است:
– تمام عملیات اجرایی اعم از برپایی، تغییر، تعمیر، جمع آوری و نگهداری داربست باید تحت نظارت و سرپرستی شخص صاحب صلاحیت انجام شود.
– باید از قرار دادن بار، اعمال فشار و تکیه دادن داربست به دیوارهایی که تازه اجرا شده اند، ممانعت به عمل آید.
– انجام کار بر روی داربست معیوب و ناقص مجاز نمی باشد.
– اجزای چوبی باید عاری از انحنا و اعوجاج، زوائد و برجستگی ها، مواد چسبنده و لغزنده، پوسیدگی، ترک خوردگی و سایر نواقص مشابه باشند. رنگ کردن اجزای چوبی داربست که باعث پوشیده شدن عیوب و نواقص آن می شود ممنوع است.
– باید از بارگذاری بیش از حد مجاز طراحی بر روی داربست جلوگیری به عمل آید.
– انبار کردن مصالح ساختمانی به اندازه مورد نیاز فقط برای انجام کار فوری و کوتاه مدت، با رعایت تعادل توزیع بار به صورت یکنواخت بر روی داربست مجاز است.
– باید از برخورد مصالح با داربست هنگام بالا کشیدن آن ها از روی جایگاه کار جلوگیری به عمل آید.
– بعد از اتمام کار روزانه باید تجهیزات و مصالح از روی داربست جمع آوری شود.
– در شرایط جوی نامساعد اعم از بارش برف و باران و وزش باد شدید باید کار بر روی داربست تعطیل شود.
– در فصول سرد سال باید جایگاه کار از برف و یخ پاکسازی شود و قبل از شروع کار، روی آن با ماسه نرم پوشانده شود.
– هنگام برپایی و برچیدن داربست باید از پرتاب لوله ها و بست های اتصال از ارتفاع جلوگیری شود.
– در صورت نیاز به نصب هرگونه تجهیزات روی داربست، باید استحکام داربست قبل از نصب توسط دستگاه نظارت مورد تایید قرار گیرد.
هنگام استفاده از داربست های لوله فلزی در کارگاه، علاوه بر مشخصات عمومی بیان شده باید مشخصات ذیل نیز رعایت شود:
– در هیچ یک از اجزای فلزی داربست شامل لوله ها، بست ها، پایه ها، چفت ها و سایر قطعات آن، نباید عیب و نقصی نظیر ترک خوردگی، زنگ زدگی، له شدگی، پوسیدگی، خمیدگی و اعوجاج و سایر عیوب ظاهری وجود داشته باشد.
– سرهای انتهایی لوله های فلزی باید صاف باشند تا در مواقع افزایش ارتفاع داربست، نقاط اتکا و اتصال، کاملاً روی همدیگر قرار گیرند. لوله ها باید به اندازه و با مقاومت مناسب برای باری که میباید تحمل نمایند، اختیار شوند و در هیچ مورد قطر خارجی آن ها نباید کمتر از ۵ سانتیمتر باشد.
– اتصالات در پایه های عمودی باید به تیرهای افقی یا سایر قطعات مقاوم که مانع جابجایی آن ها شود، متصل شوند و به تناوب طوری بسته شوند که اتصالات مجاور در یک سطح نباشند.
– پایه های عمودی داربست باید بر روی سطوح مناسب، صاف، هموار و غیرشیبدار قرار بگیرند. استفاده از کفشک در پایه ها برای جلوگیری از فرو رفتن آنها در زمین، جابجایی و لغزش پایه ها الزامی است. هر پایه داربست باید
دارای کفشک دایرهای شکل از جنس مقاوم، به مساحت حداقل ۱۵۰ سانتیمترمربع یا مربعی شکل به مساحت حداقل ۱۷۵ سانتیمتر مربع با ضخامت حداقل ۵ میلیمتر باشد.
– قرارگیری و نصب پایه ها بر روی آجر، بلوک، بشکه، جعبه، دریچه های آدم رو و سایر موارد نامطمئن دیگر به عنوان تکیه گاه پایه های عمودی ممنوع است.
– تیرهای افقی باید حداقل تا ۳ پایه عمودی ادامه داشته و به طور مطمئن به هر پایه عمودی متصل باشند.
اتصالات بین تیرهای افقی باید به پایه های عمودی بسته شده و در طبقات مختلف مستقیما روی هم قرار نگیرند.
فاصله عمودی بین تیرهای افقی نباید از ۲ متر تجاوز نماید. زمانی که جایگاه های کار از جای خود برداشته می شوند،
باید کلیه تیرهای افقی برای حفظ پایداری داربست و نیز ایمنی داربست در محل خود باقی بمانند.
– مفاصل و اتصالات داربست های فلزی لوله ای باید از جنس فولاد چکش خوار و غیرقابل خُرد شدن یا از مواد مشابهی با همان مشخصات و استقامت ساخته شده باشند و به وسیله قفل و بست یا بوشن و یا سه راهی و چهارراهی بر روی سرتاسر قطعات، به سطوح اتکای مورد استفاده متصل گردند، به نحوی که اتصالات هرز نبوده و حرکت و لرزش نداشته باشند. اتصالات نباید باعث تغییرشکل در لوله ها شده و یا خود تغییرشکل یابند. اتصالات دارای پیچ و مهره باید تا آخرین دندانه کاملاً سفت شوند.
عرض جایگاه کار ایمن داربست باید با نوع کار مناسب باشد و در هر بخش آن گذرگاه باری به عرض حداقل ۶۰ سانتیمتر بدون هرگونه مانع فراهم شود. در هیچ موردی عرض جایگاه کار نباید از اندازه های زیر کمتر باشد:
– ۶۰ سانتیمتر، اگر جایگاه فقط برای عبور اشخاص به کار می رود.
– ۸۰ سانتیمتر، اگر از جایگاه برای قرار دادن مصالح ساختمانی استفاده می شود.
– ۱۱۰ سانتیمتر، اگر از جایگاه برای نگهداری جایگاه یا سکوی بلندتر دیگری استفاده می شود.
– ۳۰ سانتیمتر، اگر از جایگاه برای نصب یا شکل دادن به سنگ های نمای ساختمان استفاده می شود.
– ۱۵۰ سانتیمتر، اگر از جایگاه هم برای نگهداری سکوی بلندتر دیگر و هم برای نصب و شکل دادن به سنگ های نمای ساختمان استفاده می شود.
• به طور کلی عرض جایگاهی که با تیرهای داخل دیواری نگهداری می شود، نباید از ۱۵۰ سانتیمتر بیشتر باشد.
• جایگاه هر داربست باید حداقل ۱ متر پایینتر از منتهی الیه تیرهای عمودی قرار گیرد.
• تخته های مورد استفاده در جایگاه کار باید حداقل ۲۵۰ میلیمتر عرض و ۵۰ میلیمتر ضخامت باشند.
– برای دسترسی به تراز بالاتر در تمام داربست ها به جز داربست نردبانی، باید از نردبان ثابت با پاگرد حفاظ دار ایمن استفاده شود.
– در صورت استفاده از راه پله به عنوان راه دسترسی در داربست این راه پله ها باید دارای شرایط ذیل باشند:
الف) ارتفاع پله ۱۵ سانتیمتر باشد.
ب) طول کف پله حداکثر ۳۰ سانتیمتر باشد.
ج) نرده راه پله در سطوح صاف باید حداقل ۹۰ و حداکثر ۱۱۰ سانتیمتر ارتفاع و در سطوح شیبدار حداقل ۷۵ و حداکثر ۸۵ سانتیمتر ارتفاع داشته باشد.
– هرگاه لازم شود روی داربست دستگاه بالابر نصب شود، باید ابتدا بخش های متشکله داربست به دقت بازرسی شده و در صورت لزوم به نحو مناسبی به مقاومت آن افزوده شود. باید از حرکت و جابجایی تیرهای افقی داخل جلوگیری به عمل آمده و پایه های عمودی در محلی که دستگاه بالابر باید نصب شود، به طور محکم به بخش مقاوم ساختمان متصل و مهار شوند.
– هرگاه هنگام بالا یا پایین رفتن بار امکان برخورد آن با داربست وجود داشته باشد باید برای جلوگیری از گیرکردن بار به داربست، سرتاسر ارتفاع آن در مسیر حرکت بار، با نرده های عمودی پوشیده شود.
داربست باید در موارد زیر توسط شرکت بازرسی صاحب صلاحیت مورد بازدید و کنترل قرار گیرد تا از پایداری، استحکام و
ایمنی آن اطمینان حاصل و گواهی کتبی ایمنی داربست صادر شود.
مستندات تایید استحکام سازه مذکور باید در آرشیو کارگاه نگهداری شود.
– قبل از شروع به استفاده از آن.
– حداقل هفته ای یکبار در حین استفاده.
– پس از هرگونه تغییرات، تعویض اجزا و یا ایجاد وقفه طولانی در استفاده از آن.
– پس از قرارگرفتن در معرض باد، طوفان، زلزله و… که استحکام و پایداری داربست مورد تردید باشد.
– تکیه گاه های داربست دیوارکوب باید فلزی و دارای مقاومت کافی بوده و به طور مطمئن به وسیله پیچ و مهره و واشر به بدنه ساختمان مهار گردند.
– داربست دیوارکوب فقط باید مورد استفاده افرادی قرار گیرد که به لوازم و تجهیزات سنگین احتیاج ندارند.
– تکیه گاه های جایگاه کار دیوارکوب باید از جنس فلز مقاوم با عرض حداکثر ۷۵ سانتیمتر باشد و قادر به تحمل حداقل نیروی ۱۷۵ کیلوگرم وارده به قسمت جلوی آن باشد. فاصله بین تکیه گاه های داربست دیوارکوب نباید از ۳ متر تجاوز نماید.
– داربست نردبانی فقط باید برای عملیات سبکی به کار رود که در آنها از مصالح با وزن کم استفاده می شود و به طور کلی باید برای انجام کار مورد نظر مناسب باشد.
– نردبان های دو طرفه ای که برای پایه های داربست نردبانی به کار میروند ضمن دارا بودن مقاومت و استحکام کافی باشند.
(1 votes, average: 5,00 out of 5)
Loading...
