تست لیفتراک – بازرسی لیفتراک

فهرست مطالب

افرازه یا لیفتراک (Fork Lift) چیست؟

ماشینی است دارای یک دکل، شاخک و ملحقات که با توجه به نوع فعالیت برای حمل و نقل، جابجائی و انبار نمودن بارها در اشکال و ظرفیت های مختلف طراحی و ساخته می‌ شود و متناسب با نوع کار و محیط از سوخت‌های فسیلی، گاز یا برق استفاده می‌کند.

طبقه بندی لیفتراک ها

  •  لیفتراک های صنعتی Industrial Fork Lifts
  • لیفتراک های کارگاهی Rough Terrain Fork Lifts

اجزا اصلی لیفتراک

۱ – بدنه (Frame)

قسمت اصلی و چارچوب دستگاه است که دکل، اکسل ها،چرخ ها، وزنه تعادل، حفاظ فوقانی و نیروی محرکه و در برخی از دستگاه ها مخازن سوخت و روغن روی آن قرار می گیرد.

۲- وزنه تعادل (Counterweight)

یک جرم سنگین ریخته گری شده از فلز چدن که به پشت بدنه برای حفظ پایداری و تعادل دستگاه نصب می شود.

۳ -اتاق راننده (Cabin)

محل استقرار راننده لیفتراک است و شامل صندلی، پدال ها، اهرم های کنترلی، فرمان، کلیدها، کمربند ایمنی، محافظ راننده،نشانگرها و داشبورد است. اتاق راننده ممکن است باز یا بسته باشد و لی حتما باید داری حفاظ بالاسری باشد.

۴- حفاظ بالاسری (Overhead Gaurd)

یک سقف فلزی محکم برای حفاظت راننده در مقابل سقوط اشیاء است.

۵- نیروی محرکه (Power Source)

بر اساس نوع لیفتراک، نیروی محرکه می تواند گازی، بنزینی، گازوئیلی یا برقی باشد.

۶ – سیلندر هیدرولیک (Hydraulic Cylinder)

 این سیلندر روی بدنه و دکل لیفتراک نصب و موجب حرکت دکل و جابجایی بار می شود.

۷- سیستم ترمز (Brake System)

 شامل ترمزهای پارک و عملکرد دستگاه است و در سمت چپ جلو داشبورد و زیر پای راست راننده تعبیه شده است.

۸ – پدال کلاچ

به منظور در گیر کردن ایمن بخش های مختلف سیستم انتقال نیرو، پدال کلاچ زیر پای چپ راننده تعبیه شده است. در اکثر لیفتراک های امروزی از گیربکس های اتومات استفاده می گردد و دیگر نیازی به پدال کلاچ وجود ندارد.

۹- پدال گاز

به منظور شتاب دادن به دستگاه و در زیر پای راست راننده تعبیه شده است.

۱۰ – تجهیزات هشدار دهنده (Warning Devices)

 شامل تجهیزات هشداری، دیداری و شنیداری است از قبیل: بوق، بوق دنده عقب، چراغ گردان، چراغ چشمک زن و بلندگو.

۱۱- دکل (Mast)

 یک مجموعه عمودی که برای بالا و پایین آوردن بار استفاده می شود و از یک سری ریل های دارای قفل داخلی تشکیل شده که پایداری جانبی دستگاه را فراهم می سازد. این ریل ها توسط یک یا تعداد بیشتری سیلندر هیدرولیکی و یا توسط نیروی زنجیر دکل را حرکت می دهند.

۱۲ – بارکش، حمل کننده (Carriage)

جزئی است که باعث حرکت بالا و پایین ریل های دکل توسط زنجیر یا مستیما توسط سیلندر هیدرولیک می شود. در واقع بارکش ساختاری است که تکیه گاه مناسب برای شاخک ها و متعلقات جانبی دستگاه است.

بیشتر بخوانید: بازرسی جرثقیل

۱۳ – نگهدارنده بار (Load Backrest)

نوعی تجهیز بوده که به بارکش پیچ و مهره یا جوش شده تا از حرکت روبه عقب بار -هنگامی که بارکش بار را کاملا بلند کرده جلوگیری کند.

۱۴- شاخک، چنگال یا ناخن (Fork)

 تجهیزی است فلزی برای برداشتن، نگهداشتن و بلند کردن بار که با بارکش متصل می شود.

۱۵- پلاک شناسایی دستگاه (Name Plate)

در این پلاک مواردی مانند مدل ؛ شماره سریال ؛ سال ساخت ؛ وزن لیفتراک ؛ ظرفیت مجاز بار SWL

حداکثر ارتفاع بالابری ؛ (نوع باطری لیفتراک برقی) مشخص است.

بازرسی فنی و تست لیفتراک

الزامات ایمنی راننده لیفتراک :

  • تنها افراد داری گواهینامه و مشخص شده مجاز به استفاده از لیفتراک می باشند.
  • هرگز اجازه ندهید افراد غیر مجاز از لیفتراک استفاده کنند.
  • رانندگان لیفتراک بایستی کارت شناسایی و جلیقه فلورسنت به تن داشته باشند.
  • سریعا حوادث مرتبط با لیفتراک را گزارش دهید.
  • همیشه از کفش ایمنی،لباس کار، گوشی ایمنی و ماسک هنگام حمل مواد خطرناک استفاده کنید.
  • همیشه کمربند ایمنی خود را ببندید.
  • از حمل سرنشین با لیفتراک (در کابین یا روی شاخک) جدا خودداری کنید.
  • هیچگاه نباید فردی زیر شاخک هایی که بالا قرار دارند بایستد.
  • هیچگاه از لیفتراک برای کار در ارتفاع، بلند کردن اجسام قبل از مهار اصولی یا هل دادن اجسام استفاده نکنید.
  • برای خارج کردن اجسام از کامیون با لیفتراک، حتما از زنجیر مناسب و ایمن استفاده کنید.
  • از ترک کردن لیفتراک روشن خودداری کنید.
  • هنگام سوار و پیاده شدن لیفتراک برای جلوگیری از آسیب مچ پا، همیشه رو به لیفتراک باشید.
  • هیچگاه هنگام پیاده و سوار شدن از دکل لیفتراک نگیرید.
  • هیچگاه در حین حرکت صندلی خود را تنظیم نکنید و یا از روی صندلی بلند نشوید.
  • از وجود و سالم بودن کپسول اطفاء حریق در لیفتراک خود مطمئن شوید.
  • هیچگاه محموله ها را در مسیر های خروجاضطراری، جلو تجهیزات آتش نشانی،شستی های اعلام حریق و درب های خروج اضطراری نچینید.
  • سیگار کشیدن حین رانندگی ممنوع می باشد.
  • هیچگاه در حین حرکت شاخک را به بالا و پایین حرکت ندهید.
  • در حالیکه شاخک بالاست حرکت نکنیدو فاصله بار تا زمین را رعایت کنید.
  • سرعت مجاز را رعایت کنید(۵ کیلومتر بر ساعت در محیط های کاری و ۲۰ کیلومتر بر ساعت در محوطه)
  • در سر پیچ ها سرعت خود را کم کرده،بوق بزنید و طوری دور بزنید که احتمال واژگون شدن وجود نداشته باشد.
  • از حرکت مارپیچ برای عبور از موانع و یا چاله ها خودداری کنید.
  • حین رانندگی از استفاده نمودن از تلفن همراه و خوردن و آشامیدن خودداری کنید.
  • از شوخی کردن در حین کار جدا خودداری کنید.

بازرسی فنی و تست لیفتراک

بازرس لیفتراک کیست؟

بازرس به فردی اطلاق  می شود که از دانش و مهارت عملی لازم برخوردار باشد و توانایی ارزیابی و  بازرسی لیفتراک،بازرسی ریچتراک و کامیون صنعتی را از نظر ایمنی، مطابق با  دستورالعمل ها داشته باشد. همچنین این شخص باید نسبت به تمامی قوانین ملی الزام آور در حوزه ایمنی لیفتراک ها آگاهی کامل داشته و توانایی انجام بازرسی را به صورت ایمن دارا باشد. بازرس لیفتراک و ریچتراک  باید توانایی شناسایی و ارزیابی نقص و نقاط ضعف را در لیفتراک داشته و آموزش های لازم جهت کار ایمن با  سیستم های هیدرولیک و برق را دیده باشد. همچنین دانش و مهارت بازرس باید همواره به روز باشد.

بازرسی لیفتراک چگونه انجام می شود؟

بازرسی باید در شرایط ایمن انجام شود. همچنین بازرس لیفتراک باید قبل از انجام بازرسی لیفتراک و بازرسی ریچتراک از کالیبره بودن ابزارهای اندازه گیری و تجهیزاتی که در روند بازرسی مورد استفاده قرار می گیرند اطمینان حاصل کند.

قبل از انجام بازرسی لیفتراک، بازرس باید ارزیابی کاملی از مخاطرات احتمالی حین انجام بازرسی را به عمل بیاورد و در حین پروسه بازرسی لیفتراک از تجهیزات حفاظت فردی استفاده کند. به طورکلی لیفتراک ها باتوجه به بازه زمانی و مدت زمان استفاده باید تحت دو نوع بازرسی روزانه و دوره ای قرار بگیرند.

بازرسی دوره ای لیفتراک:

به منظور بررسی و ارزیابی وضعیت عملکرد و ایمنی  لیفترا ک ها و ریچتراک ها و نیز متعلقات آنها باید حداکثر در بازه های زمانی یکساله، تحت بازرسی دور ه ای قرار بگیرند. در صورت وجود شرایط کاری دشوار و نامناسب، بازرسی دوره ای لیفتراک باید در بازه های زمانی کمتر از یک سال انجام شود.

برای مثال لیفتراک هایی که ساعت کاری آنها بیشتر از ۴۰ ساعت در هفته باشد، باید در بازه های زمانی ۶ ماهه تحت بازرسی دور های قرار بگیرند. نتایج بازرسی دوره ای لیفتراک و ریچتراک باید ثبت و نگهداری شوند.همچنین در صورت وقوع شرایط خاص، نظیر انجام اصلاحات و تعمیرات اساسی، تصادف و وقوع زلزله،سیل و… و یا بدون استفاده بودن لیفتراک برای مدت طولانی، لیفتراک باید تحت بازرسی دوره ای اضافه نیز قرار بگیرد.

روش های بازرسی لیفتراک:

به طورکلی، در بازرسی لیفتراک از سه روش بازرسی چشمی ، آزمایش عملکرد  و آزمایش عملیاتی استفاده می شود.

بازرسی چشمی:

در این بازرسی، لیفتراک به صورت چشمی یا از طریق اندازه گیری، به منظور شناسایی عیوبی از قبیل ترک، تغییر شکل، سایش و انحراف از حالت نرمال مورد بررسی قرار می گیرد. به طور معمول، در این بازرسی نیاز به جداسازی قطعات نیست؛ اما در بعضی مواقع به منظور بازرسی دقیقتر، نیاز است که قطعات از لیفتراک جدا شوند.

۱- تغییر شکل:

تغییر شکل یکی از مهمترین آسیب هایی است که امکان دارد در اجزای لیفتراک مشاهده شود. وقوع تغییرشکل دائمی در اجزا به معنی واردشدن نیروی بیش از حد مجاز به قطعات است. از همین رو در بازرسی چشمی لیفتراک، قطعات لیفتراک همواره باید ازنظر عدم وجود تغییر شکل بررسی شوند. در صورت مشاهده تغییرشکل، قطعه باید مطابق با دستورالعمل سازنده، تعمیر یا تعویض گردد.

۲- سایش:

سایش بر اثر حرکت نسبی دو سطح که با یکدیگر در تماس هستند ایجاد م یشود. پدیده سایش در بسیاری از موارد به صورت چشمی یا از طریق انداز هگیری قاب لتشخیص است.

۳-ترک:

وجود ترک ها همواره یکی از عوامل تهدیدکننده ایمنی لیفترا ک ها هستند. رشد ترک ها تا مرحله بحرانی به شکست ناگهانی قطعات منجر م یشود؛ بنابراین، پیداکردن ترک در سازه لیفتراک حین انجام بازرسی، امری ضروری است.

جهت بازرسی چشمی ترک، تمام بخش های سازه لیفتراک به خصوص محل های اتصال (جوش، پرچ وپیچ) و محل هایی که در سازه امکان تغییر شکل ناگهانی وجود دارد باید تحت نور کافی با دقت بررسی شوند و در صورت وجود ترک باتوجه به توصیه سازنده نسبت به تعویض یا تعمیر قطعه، اقدام شود.

۴- خوردگی:

خوردگی در فلزات بسیار شایع است و بروز آن منجر به تغییر خواص و کاهش استحکام سازه های فلزی میشود. تمام قطعات فلزی به خصوص قسمت هایی که بیشتر در معرض رطوبت هستند، باید به صورت چشمی بازرسی شوند و در صورت وجود زنگ زدگی و آسیب های رنگی باتوجه به توصیه سازنده و بر اساس نظر متخصص، نسبت به تعویض یا تعمیر قطعه اقدامشود.

۵-آزمون های عملکردی:

در این آزمون ها در زمان بازرسی لیفتراک، عملکرد کلید ها و فرمان های کنترلی، بررسی و صحه گذاری می شود.

۶-آزمون عملیاتی:

در این آزمون، عملکرد کلی لیفتراک، مطابق با شرایط واقعی در حالت بدون بار و همراه بار، بررسی میگردد.

سیستم باربرداری

بازرسی شاخک:

یکی از مهمترین اجزای آسیب پذیر لیفتراک، شاخک ها هستند. ازاینرو بازرسی آنها از اهمیت ویژه ای

برخوردار است. در بازرسی شاخک باید موارد زیر در زمان بازرسی لیفتراک بررسی شوند:

بازرسی پلاک:

شاخک ها باید دارای پلاک فنی خوانا باشند که ظرفیت نامی (برحسب کیلوگرم)، مرکز بار، اطلاعات تولیدکننده و تاریخ تولید (سال و هفته) یا شماره سریال در آن مشخص باشند. در شکل زیر یک نمونه پلاک اطلاعات فنی شاخک به نمایش درآمده است. همچنین باید توجه شود مشخصات فنی شاخک با مشخصات فنی لیفتراک، نظیر ظرفیت و غیره مطابقت داشته باشد. در شکل  پلاک مشخصات فنی که برروی لیفتراک نصب شده به نمایش درآمده است.

مشخصات فنی حک شده بر روی شاخک

پلاک مشخصات فنی لیفتراک

بازرسی ضخامت شاخک

ضخامت شاخک ممکن است بر اثر پدیده سایش، کاهش یابد؛ بنابراین ضخامت شاخک باید در قسمت عمودی و افقی و به طور ویژه در قسمت پاشنه (در فاصل هی بین ۳۰ تا ۵۰ میل یمتر از قسمت عمودی) مطابق با شکل  اندازه گیری شود و درصد کاهش ضخامت محاسبه گردد. درصورتیکه در زمان بازرسی لیفتراک مشخص شود درصد کاهش ضخامت، بیشتر از ۱۰ درصد باشد، شاخک باید از سرویس دهی خارج گردد.

اندازه گیری ضخامت در قسمت های مختلف شاخک

بازرسی تراز بودن شاخک:

در زمان بازرسی لیفتراک بایستی به این نکته توجه شود که قسمت انتهایی (نوک) شاخک ها باید نسبت به هم تراز (همسطح) باشند. همتراز بودن شاخک ها باید مطابق شکل با استفاده از تراز، بررسی شود و درصورتی که اختلاف ارتفاع در نوک دو شاخک، h از ۳ درصد طول بازوی شاخک ها بیشتر باشد، شاخک ها باید از سروی سدهی خارج گردند.

بررسی اختلاف ارتفاع نوک شاخک ها

بازرسی شاخک لیفتراک از نظر خم شدگی

شاخک لیفتراک باید ازنظر خمشدگی بررسی شود. برای این منظور مطابق با شکل ، با قراردادن تراز در قسمت مسطح شاخک، میزان خمشدگی باید اندازه گیری شود و درصورتیکه میزان خمشدگی بیشتر از ۳درصد طول بازوی شاخک باشد، شاخک باید از سرویس دهی خارج گردد. شکل ، نحوه اندازه گیری خ مشدگی و شکل ۵- ۶، یک شاخک با خم شدگی غیرمجاز را نشان می دهد.

نحوه اندازه گیری میزان خمشدگی در شاخک

یک نمونه شاخک با خمشدگی بیشتر از حد مجاز

بازرسی زاویه بین بازو و ساقه شاخک

انحراف زاویه میان ساقه و بازوی شاخک نباید بیشتر از ۳ درجه باشد (به عبارت دیگر زاویه بین ساقه و بازوی شاخک باید در بازه ی ۸۷ تا ۹۳ درجه باشد). د رصورتی که انحراف زاویه بیشتر از ۳ درجه باشد شاخک باید از سرویس دهی خارج شود.

بازرسی شاخک از نظر تغییر شکل

شاخک باید ازنظر عدم وجود تغییر شکل به صورت چشمی بازرسی شود. مقدار ماکزیمم تغییر شکل مجاز در شاخک، برابر ۳ درصد طول بازوی شاخک می باشد. در صورتیکه میزان تغییر شکل از مقدار مجاز فراتر رود، شاخک باید از سرویس دهی خارج شود.

بازرسی شاخک از نظر ترک

شاخک باید ازنظر عدم وجود ترک در حین بازرسی لیفتراک بررسی شود. در صورت وجود ترک، شاخک باید از سرویس دهی خارج شود. در شکل  نواحی آسیب پذیر شاخک، ازنظر رشد ترک مشخص شده است.

نواحی آسیب پذیر شاخک ازنظر رشد ترک

یک نمونه شاخک که از ناحیه پاشنه دچار ترک شده به نمایش درآمده است.

بازرسی قفل شاخک لیفتراک

قفل شاخک باید ازنظر وجود آسیب، تغییر شکل، خوردگی و سایش بررسی شود و در صورت وجود نقص، شاخک باید تا انجام تعمیرات لازم از سرویس دهی خارج گردد. در شکل یک نمونه قف لکن موقعیت شاخک به نمایش درآمده است.

قفل کن موقعیت شاخک

بازرسی نوک شاخک لیفتراک از نظر آسیب

نوک شاخک باید ازنظر عدم وجود تغییر شکل، خوردگی و سایش بررسی شود و در صورت وجود نقص باید از سروی سدهی خارج گردد.

زنجیر

زنجیر در بازرسی لیفتراک یکی از اجزای کلیدی در سیستم انتقال قدرت لیفترا ک ها است. به دلیل واردشدن نیرو از طرف شاخک به این عضو و همچنین ماهیت خاص آن، این عضو یکی اجزای بحرانی لیفترا ک ها است. به همین دلیل در بازرسی لیفتراک، این عضو باید به صورت ویژه مورد توجه قرار بگیرد. در شکل  اجزای اصلی زنجیر معرفی شده است.

بازرسی چشمی زنجیر لیفتراک:

اجزای زنجیر لیفتراک باید از نظر وجود آسیب و خوردگی مورد بررسی قرار بگیرند و در صورت وجود نقص درهریک از موارد زیر زنجیر باید از سرویس دهی خارج شود. بررسی زنجیر در زمان بازرسی لیفتراک از نظر وجود نشانه های کنده شدگی، زنگ زدگی و خوردگی؛در شکل زیر یک نمونه زنجیر لیفتراک که دچار خوردگی شده به نمایش درآمده است.

خوردگی در زنجیر

بررسی محکم بودن مفصل ها و لینک های زنجیر

بررسی وجود ورق های جانبی زنجیر

شکل زیر یک نمونه زنجیر را که در آن ورق جانبی به طور کامل از زنجیر جداشده نشان می دهد.


بررسی عدم وجود ترک و شکستگی در ورق های زنجیر؛

در شکل زیر ، یک زنجیر که یکی از ورق های جانبی آن دچار شکستگی شده، به نمایش درآمده است.


بررسی وجود پین ها و عدم گشادشدگی سوراخ پین ها؛

بررسی عدم بیرون زدگی پین؛

در شکل زیر ، یک نمونه زنجیر که در آن پین از جای خود خارج شده به نمایش درآمده است.

بازرسی زنجیر لیفتراک از نظر افزایش طول

در اثر سایش غلطک و بوش، زنجیر دچار افزایش طول می شود. در شکل زیر ، افزایش طول زنجیر به صورت شماتیک نشان داده شده است. افزایش طول زنجیر باید با استفاده از گیج زنجیر اندازه گیری شود. این اندازه گیری باید در سه ناحیه مختلف زنجیر انجام شود، به خصوص آن نواحی از زنجیر که هنگام حرکت به دور چرخ زنجیر قرار می گیرند. هنگام اندازه گیری طول، باید زنجیر تحت کشش باشد و اگر از چرخ زنجیر جدا شده است باید با اعمال بار در حالت کشش قرار گیرد.

هرچه تعداد دانه های زنجیر که در گیج قرار میگیرد بیشتر باشد، دقت اندازه گیری بیشتر میشود. درصورتیکه از گیج استفاده شود، درصد افزایش طول را میتوان از گیج خواند. درغیر این صورت، درصد افزایش طول زنجیر از رابطه زیر محاسبه میشود:

۱۰۰×  طول اولیه – طول اندازه گیری  =  درصد افزایش طول

                طول اولیه

طول اولیه از رابطه زیر محاسبه می شود :

گام زنجیر× تعدادگام های زنجیر=طول اولیه

درصورتیکه افزایش طول زنجیر بیشتر از ۳ درصد باشد، زنجیر باید از سرویس خارج گردد. د رصورت یکه میزان افزایش طول بین ۲ تا ۳ درصد باشد، تنها در صورت تشخیص فرد ذیصلاح در خصوص توانایی سروی سدهی ایمن زنجیر تا بازرسی لیفتراک در دوره های بعد، امکان سرویس دهی زنجیر وجود دارد.

بررسی سایش در ورق های جانبی لیفتراک

ضخامت ورق های جانبی زنجیر، باید به منظور بررسی پدیده سایش بازرسی شوند. درصورتیکه میزان کاهش ضخامت ور ق های جانبی بیشتر از ۵ درصد ضخامت اولیه باشد، زنجیر باید از سرویس دهی خارج گردد. به منظور اندازه گیری ضخامت اولیه میتوان ضخامت ورق های جانبی را در آن نواحی که هنگام حرکت بر روی چرخ زنجیر قرار نمی گیرند، نظیر نواحی نزدیک تکیه گاه اندازه گیری کرد.

بازرسی تکیه گاه زنجیر

در بازرسی لیفتراک تکیه گاه زنجیر یکی از نقاط بحرانی در لیفتراک بوده که احتمال وجود آسیب در آن بسیار زیاد است. این عضو،زنجیر را به بدنه لیفتراک متصل میکند. در شکل زیر  یک نمونه تکیه گاه زنجیر به نمایش درآمده است.

تکیه گاه زنجیر در لیفتراک

تکیه گاه زنجیر و اجزای آن نظیر قفل، پین و… باید ازنظر ترک، آسیب، تغییر شکل و خوردگی به صورت چشمی بازرسی شوند و در صورت وجود نقص، لیفتراک باید تا انجام تعمیرات لازم از سرویس دهی خارج گردد.

همچنین در مواردی نظیر واردشدن بار ضربه ای به لیفتراک یا در صورت شک به وجود آسیب  ، تکیه گاه زنجیر باید تحت تست های غیرمخرب قرار بگیرد.

بازرسی دکل لیفتراک:

دکل یکی از اجزای اصلی سیستم باربرداری لیفتراک است. این عضو وظیفه باربرداری و زاویه دادن به بار

را بر عهده دارد. درواقع این عضو به عنوان یک تکیه گاه برای سیلندر و یک ریل برای حرکت کالسکه ۲ عمل میکند. از همین رو بررسی دکل در بازرسی های روزانه و دوره ای از اهمیت ویژها ی برخوردار است. در بازرسی دکل لیفتراک موارد زیر باید مورد بررسی قرار بگیرند و در صورت وجود نقص در هر یک از موارد لیفتراک باید تا انجام تعمیرات لازم از سرویس دهی خارج گردد.

  1. بررسی عملکرد محدودکنند ه های حرکت

۲) بررسی عملکرد کلیدهای انتهای کورس

۳) بررسی اتصالات سیلندر کج کننده دکل ازنظر آسیب، خوردگی و ترک

در شکل زیر ، اتصال سیلندر کج کننده به دکل به نمایش درآمده است.

۴) باز و بسته کردن دکل به طور کامل و بررسی حرکت آن (حرکت دکل باید روان باشد)

سایش در شیار داخلی شاخک

۵) بررسی عملکرد سیستم کج کن دکل؛

۶) بررسی شیار داخلی دکل (قسمتی داخلی که رولرها را هدایت می کند) از نظر سایش؛

در شکل زیر ، شیار داخلی دکل که دچار سایش شده به نمایش د رآمده است.

۷) بررسی شیار داخلی دکل از نظر تغییر شکل و اعوجاج؛

۸) بررسی شیار داخلی دکل از نظر ترک؛

۹) بررسی شیار داخلی ترک از نظر کند هشدگی؛

۱۰) بررسی رولربیرینگ ها ازنظر لقی، آسیب، ترک و خردشدگی ساچمه ها؛

۱۱) بررسی لقی بین رولرها و شیار دکل، این لقی نباید از ۲ میلی متر بیشتر باشد؛

۱۲) بررسی مفصل ها و پین ها ازنظر ترک، آسیب و تغییر شکل.

شکل زیر یکی از رولربیرین گهای به کار رفته در دکل را نشان می دهد.

رولر بیرینگ دکل لیفتراک

بازرسی تایر و چرخ لیفتراک:

تایر و مجموعه چرخ باید ازنظر آسیب بررسی شوند. در این بازرسی موارد زیر باید مورد بررسی قرار بگیرند.

  1. بررسی رینگ ها ازنظر آسیب، ترک و تغییر شکل؛

در شکل زیر ، یک نمونه رینگ لیفتراک که دچار خمشدگی شده به نمایش درآمده است.

تغییر شکل رینگ

۲)بررسی پیچ ها از نظر وجود آسیب

۳) بررسی سفت بودن پیچ ها

۴) بررسی فشار باد تایر ازنظر مطابقت فشار آنها با فشار تعیین شده از طرف سازنده

۵) بررسی تایرها ازنظر پارگی  و پنچری

در شکل زیر ، یک نمونه تایر لیفتراک که دچار پارگی شده به نمایش درآمده است.

پارگی تایر

۶) بررسی تایرها ازنظر سایش و خوردگی

۷) بررسی ارتفاع عاج تایرها به طورکلی عاج تایرها باید حداقل ۶/ ۱ میل یمتر ارتفاع داشته باشند؛

در شکل زیر، چند نمونه تایر لیفتراک که دچار سایش شد ه اند و از عاج کافی برخوردار نیستند به نمایش درآمده است.

سایش و از بین رفتن عاج تایر

۸) بررسی تایرها از جنس پلی اورتان ازنظر سایش

مقدار مجاز سایش در تایرها از جنس پلی اورتان برابر با ۵۰ درصد ارتفاع اولیه تایر است.

در صورت وجود نقص در هریک از موارد ذکرشده، لیفتراک باید از سرویس دهی خارج و تعمیرات موردنیاز بر روی آن انجام شود.

بازرسی محور محرک لیفتراک:

محور محرک و چر خدنده آن باید به صورت چشمی ازنظر هرگونه آسیب (تغییر شکل، ترک، سایش و…)بررسی گردد.

بازرسی و آزمایش فنی سیستم هیدرولیک:

یکی از مهمترین اجزای لیفتراک که باید صحت و عملکرد آن مورد بازرسی لیفتراک  قرار بگیرد سیستم هیدرولیک است. به این منظور، باید کلیه بخش های سیستم هیدرولیک از قبیل پمپ، سیلندرها، شیرها، لوله ها،شلنگ ها و فیتینگ ها ازنظر نشتی در تست و بازرسی لیفتراک بررسی شوند.

در صورت وجود محدودکننده های حرکت  برای سیلندرها،اتصالات و عملکرد این محدودکننده ها نیز باید مورد بررسی قرار بگیرند. شکل زیر، محل قرارگیری پمپ هیدرولیک در لیفتراک را نشان م یدهد و در شکل بعدی ، نقاط آسیب پذیر پمپ هیدرولیک به نمایش درآمده است.

موقعیت قرارگیری پمپ هیدرولیک

نواحی آسیب پذیر پمپ هیدرولیک از نظر نشتی

شلنگ هیدرولیک آسیب دیده

شیر هیدرولیک لیفتراک

همچنین برای اطمینان از عملکرد سیستم هیدرولیک، آزمو ن نشتی و آزمون کنترل سرعت  باید توسط شخص بازرس لیفتراک انجام شود.

آزمون نشتی در حالت پایین آمدن بار :

هدف اصلی این آزمون  در بازرسی لیفتراک، بررسی عملکرد سیستم هیدرولیک و اطمینان از عدم نشتی در سیلندرهای بالابرنده است. در این آزمون، لیفتراک باید باری به اندازه حداکثر ظرفیت نامی خود را از سطح زمین جدا کند و در موقعیت ثابت به مدت حداقل ۱۰ دقیقه نگه دارد. در حین انجام آزمون، بازرس لیفتراک، باید میزان پایین آمدن بار را انداز ه گیری کند که ممکن است بر اثر پدیده رانش در سیلند رهای هیدرولیک یا وجود نشتی در سیستم رخ دهد.

درصورتیکه ظرفیت نامی لیفتراک کمتر از ۱۰ تن باشد، میزان پایین آمدن بار در مدت زمان ۱۰ دقیقه باید کمتر از ۱۰۰ میلی متر باشد. برای لیفترا ک هایی که ظرفیت نامی آنها بیشتر از ۱۰ تن است، حداکثر میزان پایین آمدن بار باید کمتر از ۲۰۰ میلی متر در مدت زمان ۱۰ دقیقه باشد. همچنین بازرس لیفتراک باید کلیه اجزای هیدرولیکی که در حین آزمون تحت فشار هستند را ازنظر عدم وجود نشتی بررسی کند. باید توجه شود که دمای روغن هیدرولیک در این آزمون برابر با دمای روغن هیدرولیک در شرایط کاری استاندارد لیفتراک باشد. در صورت رضایت بخش نبودن نتیجه  آزمون در تست و بازرسی لیفتراک، لیفتراک باید از سرویس دهی خارج گردد.

آزمون نشتی در حالت بار مورب :

هدف اصلی این آزمون، بررسی عملکرد سیلندر زاویه دهنده به دکل است. در این آزمون لیفتراک باید باری به اندازه ظرفیت نامی لیفتراک را به اندازه ۵/ ۲ متر از سطح زمین جدا کرده و به حالت مورب به مدت ۱۰ دقیقه ثابت نگهدارد (باید توجه شود که حتماً بار به طور ایمن بر روی شاخک ها محکم شده باشد). در حین انجام آزمون، بازرس لیفتراک باید میزان تغییر زاویه را انداز هگیری کند. مقدار مجاز تغییر زاویه در مدت ۱۰ دقیقه باید کمتر از ۵ درجه باشد. در صورت رضایت بخش نبودن نتیجه آزمایش در حین بازرسی لیفتراک، لیفتراک باید از سرویس دهی خارج گردد.

آزمون سرعت:

هدف اصلی این آزمایش در بازرسی لیفتراک، بررسی صحت عملکرد شیرهای کنترل سرعت است. در این آزمایش باری برابر با ظرفیت نامی لیفتراک، از ارتفاع بالا با حداکثر سرعت به پایین آورده میشود. ماکزیمم سرعت پایین آمدن بار در این آزمایش نباید از ۶/ ۰ متر بر ثانیه بیشتر شود و در صورت بیشتر بودن سرعت از مقدار مجاز حین تست و بازرسی لیفتراک، لیفتراک باید تا انجام تعمیرات لازم از سرویس دهی خارج گردد.

بازرسی و تأیید استحکام شاسی لیفتراک:

استحکام شاسی و سلامت بدنه لیفتراک باید در بازرسی های لیفتراک مورد بررسی قرار گیرد. برای این منظور،بازرس لیفتراک باید موارد زیر را موردتوجه قرار دهد.

۱ ) بررسی چشمی محل اتصال دکل، وزنه های تعادل ، محورهای محرک، محور فرمان ، گار دهای ایمنی وسیلندرهای هیدرولیک به شاسی از نظر آسیب، ترک، تغییر شکل و خوردگی در شکل ، محل اتصال سیلندر کج کننده دکل به شاسی و در شکل بعدی یک نمونه سیلندر هیدرولیک کج کننده دکل که در محل اتصال دچار شکست شده است به نمایش درآمده است.

محل اتصال سیلندر ک جکننده دکل به شاسی

محل اتصال سیلندر ک جکننده دکل به شاسی

بررسی چشمی قاب و سازه های ایمنی از قبیل حفاظ های ایمنی ازنظر ترک، آسیب و تغییر شکل

۳) بررسی قفل های درب موتور

در شکل زیر ، قفل درب موتور به نمایش در آمده است.

قفل درب موتور

۴) بررسی عملکرد سیستم مهار درب موتور؛

۵)  درصورتیکه صندلی و سیستم کمربند ایمنی بر روی درب موتور نصب شده باشند، کلیه اتصالات صندلی به درب موتور و اتصال درب موتور به شاسی و اتصال کمربند به صندلی باید مورد بررسی بازرس لیفتراک قرار بگیرند.

بازرسی قوای محرکه:

قوای محرکه، یکی از بخش های اصلی لیفترا ک است و دستورالعمل بازرسی لیفتراک و آزمون های عملکردی آن باتوجه به نوع قوای محرکه (برقی یا موتور احتراق داخلی) متفاوت است. در ادامه، دستورالعمل بازرسی لیفتراک و آزمون های عملکرد برای لیفتراک ها با موتور احتراق داخلی و با موتور برقی ارائه میشود.

بازرسی و آزمایش فنی لیفتراک ها با موتور احتراق داخلی:

برای این منظور، بازرس لیفتراک باید در لیفترا ک ها با موتو رهای دیزلی، گاز مایع  (LPG  )و گاز طبیعی فشرده CNG ، کابین اپراتور را به صورت چشمی یا از طریق استنشاق دود از نظر قرارگیری در معرض دود اگزوز بررسی کند و در صورت واردشدن محصولات احتراق به کابین اپراتور، لیفتراک باید از سرویس دهی خارج گردد و تعمیرات لازم بر روی لیفتراک انجام شود.

همچنین انباری اگزوز باید ازنظر آسیب دیدگی و عملکرد بررسی گردد و در صورت مشاهده نقص در بازرسی باید تعمیرات لازم انجام شود. در شکل زیر ، یک نمونه از انباری اگزوز آسیب دیده به نمایش درآمده است.

یک نمونه انباری اگزوز آسیب دیده

موتور دیزلی:

در بازرسی موتور دیزلی لیفتراک باید سیستم سوخت رسانی به طور کامل ازنظر نشتی بررسی گردد. همچنین باید از آب بند بودن مخزن سوخت و عدم نشتی لوله ها اطمینان حاصل شود. در صورت وجود نقص در هریک از این موارد، لیفتراک باید تا پس از انجام تعمیرات لازم از سرویس دهی خارج گردد.

همچنین در صورت وجود قوانین محدود کننده مربوط به آلایندگی از طرف دولت و یا وجود دستورالعمل الزام آور از طرف سازنده، باید میزان آلایندگی موتور سنجیده شود و درصورتیکه میزان آلایندگی از حد مجازبیشتر باشد، لیفتراک باید تا انجام تعمیرات لازم از سرویس دهی خارج گردد.

موتور با سوخت گاز مایع  یا سوخت گاز فشرده طبیعی:

در بازرسی لیفترا ک ها با سوخت گاز مایع یا سوخت گاز فشرده طبیعی، بازرس لیفتراک باید از عدم وجود نشتی در مخزن سوخت و اتصالات آن اطمینان حاصل کند. همچنین کلیه شلنگ های منتقل کننده سوخت به موتور به همراه اتصالات باید ازنظر نشتی بررسی شوند. در شکل زیر، اتصالات و شلنگ انتقال سوخت از مخزن سوخت مایع به نمایش درآمده است. همچنین شکل بعدی ، محل اتصال شلنگ انتقال دهنده سوخت به رگولاتور را نشان م یدهد، رگولاتور و اتصالات باید از نظر نشتی بررسی شوند.

بازرس لیفتراک باید تمامی اتصالات نگهدارنده مخزن را ازنظر محکم بودن و وجود آسیب بررسی کند. د ر شکل های زیر ، دو نمونه اتصال نگهدارنده مخزن که در آنها کمربند نگهدارنده دچار شل شدگی شده، به نمایش در آمده است.

شلنگ اتصال مخزن سوخت مایع

رگلاتور گاز مایع

دو نمونه اتصال نگهدارنده مخزن آسیب دیده

بازرس لیفتراک باید تمامی سوابق تعمیر و نگهداری مخزن سوخت را بررسی کند تا از انجام تعمیرات و رعایت دستورالعمل سازنده در انجام تعمیرات اطمینان حاصل نماید. در فرایند بازرسی لیفتراک، مخزن سوخت مایع نیز باید مطابق قوانین مربوطه مورد آزمایش قرار بگیرد. همچنین در صورت وجود قوانین محدود کننده مربوط به آلایندگی از طرف دولت و یا وجود دستورالعمل الزا م آور از طرف سازنده، باید میزان آلایندگی موتور سنجیده شود و درصورتیکه میزان آلایندگی از حد مجازبیشتر باشد، لیفتراک باید تا انجام تعمیرات لازم از سرویس دهی خارج گردد.

علائم هشدار دهنده:

بازرس لیفتراک باید عملکرد تمامی علائم هشداردهنده صوتی و تصویری و نمایشگرها را بررسی کند. در صورت نقص، لیفتراک باید از سرویس دهی خارج شود.

 نمایشگرهای داخل کابین لیفتراک گازسوز

نمایشگر لیفتراک برقی

 

بازرسی سیستم ترمز لیفتراک:

به منظور بازرسی سیستم ترمز لیفتراک، ابتدا باید سطح روغن ترمز در مخزن بررسی شود و در صورت کمبود،اقدامات لازم جهت افزایش سطح روغن یا تعمیرات لازم انجام شود. همچنین همه اتصالات سیستم ترمز از قبیل شلنگ ها، فیتینگ ها، لوله ها و… باید ازنظر نشتی و آسیب به صورت چشمی بررسی شوند.

در این بازرسی لیفتراک، کورس حرکتی پدال ترمز نیز باید مورد بررسی قرار بگیرد. انتهای کورس حرکتی پدال ترمز باید به گونه ای باشد تا پدال ترمز قبل از برخورد با بدنه لیفتراک و یا موانع دیگر، متوقف شود. همچنین باید بررسی شود که اعمال نیرو به پدال ترمز برای مدت طولانی، هنگامیکه پدال در انتهای کورس حرکتی خود قرار دارد باعث حرکت و تغییر موقعیت پدال نمیشود. در صورت وجود نقص در هر یک از موارد ذکرشده،لیفتراک باید تا انجام تعمیرات لازم از سرویس دهی خارج گردد.پس از انجام بازرسی سیستم ترمز، بازرس لیفتراک باید از عملکرد ترمز و ترمز پارک با انجام آزمایش های عملکردی اطمینان حاصل کند. در ادامه، دستورالعمل انجام آزمایش عملکردی ترمز و ترمز پارک، ارائه میشود.

آزمایش عملکرد ترمز

عملکرد ترمزها باید مطابق با دستورالعمل سازنده مورد بررسی قرار بگیرد. در صورت وجود نقص،لیفتراک باید از سرویس خارج گردد. در صورت عدم وجود دستورالعمل برای بازرسی سیستم ترمز لیفتراک از طرف سازنده، این بازرسی باید مطابق با دستورالعمل زیر انجام شود.

به منظور بازرسی عملکرد ترمز، لیفتراک باید در یک جاده هموار و صاف حرکت داده شود. زمانی که سرعت لیفتراک به ۹۰ درصد سرعت ماکزیمم رسید، باید ترمزگیری انجام شود و مسافت طی شده توسط لیفتراک از لحظه ترمزگیری تا ایست کامل انداز ه گیری شود. ماکزیمم مقدار مجاز مسافت طی شده هنگام ترمزگیری، برحسب نوع لیفتراک در نمودار شکل زیر مشخص شده است. د رصورتیکه مسافت طی شده در زمان ترمزگیری از مقدار مشخص شده در نمودار بیشتر باشد، لیفتراک باید تا انجام تعمیرات لازم از سرویس دهی خارج گردد.

نمودار حداکثر مسافت مجاز ترمزگیری برحسب سرعت و نوع لیفتراک

لیفتراک ها در شکل بالا  ، به صورت زیر تقسیم بندی می شوند:  A1: لیفتراک ها با ظرفیت کمتر از ۱۶۰۰۰ کیلوگرم یا وزن کلی)به همراه بار( کمتر از ۳۵۰۰۰ کیلوگرم

A2:  لیفتراک ها با ظرفیت بیشتر از ۱۶۰۰۰ کیلوگرم یا وزن کلی به همراه بار(بیشتر از ۳۵۰۰۰ کیلوگرم)

B1: تراکتورهای صنعتی  با حداکثر دوچرخ مجهز به ترمز.

B2: تراکتورهای صنعتی با بیشتر از دو چرخ مجهز به ترمز.

C: لیفتراک هایی که در آنها ارتفاع قرارگیری کاربر (صندلی اپراتور) بالاتر از ۱۲۰۰ میلی متر نسبت به زمین باشد و لیفتراک هایی که به طور خاص به منظور حرک کردن با ر در ارتفاع بالا طراحی شده اند.

آزمایش عملکرد ترمز پارک در زمان بازرسی لیفتراک:

ترمز پارک باید مطابق با دستورالعمل سازنده بازرسی شود. در صورت عدم وجود دستورالعمل مشخص از طرف سازنده برای بازرسی ترمز پارک، بازرسی باید مطابق دستورالعمل زیر انجام شود.

به منظور بازرسی ترمز پارک، لیفتراک باید همانند شکل در حالتی که به طور کامل بارگیری شده برروی سطح شیبداری قرار بگیرد که شیب آن برابر با ماکزیمم شیبی است که لیفتراک امکان حرکت بر روی آن را دارد و در این حالت، ترمزهای پارک درگیر شوند. در صورت عملکرد صحیح ترمزهای پارک، لیفتراک باید قادر باشد تا بدون حرکت بر روی سطح شیب دار، ایست کامل کند.

آزمو ن عملکرد ترمز پارک

درصورتیکه امکان قرارگیری لیفتراک بر روی سطح شیبدار وجود نداشته باشد، آزمایش بالا را میتوان از طریق اعمال نیروی کششی برابر با آزمایش سطح شیبدار توسط یک یدک کش، هنگامی که لیفتراک برروی سطح صاف قرار دارد و ترمزهای پارک درگیر هستند انجام داد. نیروی کشش موردنیاز در این آزمایش را میتوان با استفاده از رابطه  به دست آورد.

F= bg sin α

در رابطه بالا F  مقدار نیروی کششی موردنیاز، جرم لیفتراک در حالت با بار (برحسب کیلوگرم)، α زاویه سطح

شی بدار و g شتاب جاذبه زمین (g=9.81) می باشد. برای محاسبه نیروی مورد نیاز برای آزمایش مقدار زاویه سطح شیب دار برای لیفتراک های برقی دستی با اپراتور ایستاده و نشسته برابر ۱۵ درصد sin α و برای سایر لیفتراک ها برابر ۱۰ درصد sin α≅۰.۱۰ در نظر گرفته می شود. در این آزمایش پس از اعمال نیرو لیفتراک نباید حرکت کند.

همچنین در صورتی که امکان انجام آزمایش های فوق وجود نداشته باشد. بازرسی ترمز پارک لیفتراک را می توان با فعال کردن ترمز پارک و قرار دادن لیفتراک در حالت حرکت و اقدام به گاز دادن آزمایش کرد(البته باید توجه شود که انجام این آزمایش نیازمند آن است که سیستم traction به طورموقت غیر فعال شود)

احراز اصالت مستندات استاندارد بودن لیفتراک:

برای احراز اصالت مستندات استاندارد بودن لیفتراک، تولیدکننده باید تأییدیه های لازم د رخصوص آزمون های پایداری، شاخک، حفاظ ها، ترمز و ترمز پارک را ارائه کند. در صورت عدم ارائه این گواهینامه ها،آزمون های ذکرشده باید در حضور بازرس لیفتراک ذیصلاح انجام و در صورت رضایت بخش بودن نتایج در بازرسی و تست لیفتراک، تأییدیه استاندارد بودن صادر شود.

بررسی مدارک و مستندات لیفتراک:

بازرس لیفتراک باید مدارک و مستندات زیر را قبل از انجام بازرسی بررسی نماید. تمامی مدارک باید کامل و خوانا باشند:

  1. گزارش ها و نتایج بازرسی های روزانه و دوره ای
  2. گزارش های تعمیرات و نگهداری
  3. گزارش های تغییرات
  4. دستورالعمل سازنده
  5. دفترچه راهنمای اپراتور

انواع لیفتراک کدامند؟

لیفتراک ها بر اساس استاندارد OSHAبه شش کلاس کلی تقسیم بندی می شوند:

۱لیفترا ک برقی :

در لیفتراک های برقی، نیروی محرک توسط موتور الکتریکی تأمین می گردد. در این نوع لیفتراک ها، از باتری سرب-اسید به عنوان منبع تغذیه استفاده می شود. لیفتراک های برقی به دلیل عدم تولید آلودگی و گازهای سمی و سروصدای کم، برای استفاده در محیط های بسته و انبارهای سرپوشیده بسیار مناسب هستند.

 

۲لیفتراک برقی مخصوص راهرو باریک:

لیفتراک برقی مخصوص راهرو باریک همانگونه که از اسم آ ن مشخص است، به گونه ای طراحی شده که برای مانور، نیاز به فضای زیادی ندارد. این نوع لیفتراک ها جهت به کارگیری در انبارها با فضای محدود یا حرکت بین راهروهای باریک و انجام عملیات در آنها بسیار مناسب هستند.

 

۳لیفتراک برقی دستی :

لیفتراک های دستی قابلیت باربرداری بسیار محدودی دارند. این لیفتراک ها تنها قابلیت بلندکردن بار، تاحد چند سانتیمتر را دارند و مقدار بار قابل جابه جایی با آن ها، به طور معمول محدود به ۸۰۰۰ پوند ( ۶/ ۳ تن) می باشد. سرعت با ربرداری و تخلیه بار در این نوع لیفتراک نسبتاً زیاد است و این مدل لیفتراک برای کار در انبارهای کوچک که فاصله های جابجا شدن بارها نسبتاً کم است بسیار مناسب می باشد.

 

۴لیفتراک با تایر صلب و با موتور احتراق داخلی :

این نوع لیفتراک در مدل های مختلف با موتور بنزینی، گازوئیلی و گازسوز ساخته می شوند. استفاده از تایرهای صلب، سبب شده که این مدل برای استفاده در مسیرهای صاف و هموار نظیر داخل انبارها مناسب باشد. همچنین به دلیل صلب بودن تایر،امکان پنچرشدن تایرها در این نوع لیفتراک وجود ندارد.

 

۵ لیفتراک با تایر بادی و با موتور احتراق داخلی :

در این لیفتراک ها از انواع موتورهای احتراق داخلی بنزینی، گازوئیلی و گازسوز به عنوان قوای محرکه استفاده میشود. همچنین به دلیل استفاده از تایرهای بادی انعطاف پذیر، این نوع از لیفتراک، برای استفاده در خارج انبار و زمین های ناهموار بسیار مناسب هستند.

 

۶ لیفتراک مخصوص زمین های ناهموار:

این دسته از لیفتراک ها به گونه ای طراحی شده اند که قابلیت استفاده در زمین های ناهموار (نظیرسایت های ساختمانی و…) را دارند. استفاده از تایرهای نسبتاً بزرگ از جمله مشخصه های بارز این دسته از لیفتراک ها است.

باید توجه شود اگرچه این لیفتراک ها برای کار در زمین های ناهموار طراحی شده اند، اما به کارگیری آن در این زمین ها، نباید بدون درنظرگرفتن ملاحظات لازم (ملاحظات مربوط به پایداری) باشد. این گروه از لیفتراک در سه دسته تولید می شوند:

 

۱ لیفتراک با دکل عمودی :

در شکل یک نمونه لیفتراک مخصوص زمین های ناهموار با دکل عمودی به نمایش درآمده است.

 

۲ لیفتراک برد متغیر:

این لیفترا ک ها به بوم های تلسکوپی مجهز هستند که امکان باربرداری و بارگذاری در فاصله ها و ارتفاع های مختلف را فراهم می کند.

 

۳ لیفترا ک قابل حمل (با قابلیت سوارشدن بر روی کامیون):

این دسته از لیفتراک ها به گونه ای طراحی شده اند که قابلیت سوارشدن بر روی کامیون ها را دارند و از آنها برای سوار و پیاده کردن بارهای سنگین از کامیون استفاده می شود.

 

مخاطرات کار با لیفترا ک ها:

در هنگام کار با انواع لیفتراک ها، مخاطرات بالقوه ای وجود دارد که در صورت عدم رعایت نکات ایمنی میتواند منجر به وقوع سانحه و آسیب های مالی و جانی غیرقابل جبران شود. به طورکلی، خطر سقوط بار و واژگونی یکی از مخاطرات اصلی کار با لیفترا ک ها است.

برای جلوگیری از بروز این خطر، کاربر باید همواره نکات ایمنی و دستورالعمل های ارائه شده از طرف سازنده را رعایت کند.همچنین اپراتور باید توجه داشته باشد که مقدار وزن بار باید همواره کمتر از ظرفیت نامی لیفتراک باشد و مشخصات مرکز بار نیز باید با مشخصات ارائه شده از طرف سازنده مطابقت داشته باشد. لیفتراک ها به طور معمول برای جابه جایی بارها در انبا رها با فضای محدود و با موانع زیاد استفاده م یشوند.ازاینرو خطر برخورد با افراد و موانع ازجمله مخاطراتی است که اپراتور همواره باید به آن توجه داشته باشد.

خطر سقوط اپراتور و بار از لیفتراک در هنگام ترمزگیر ی های شدید ازجمله خطراتی است که سلامت اپراتور و افراد را تهدید می کند. ازاین رو اپراتور باید همواره در هنگام کار با لیفتراک از کمربند ایمنی استفاده کند.

برخی از مخاطرات احتمالی باتوجه به نوع لیفتراک متفاوت است که در ادامه به آنها اشاره می شود.

۳-۶ مخاطرات کار با لیفترا ک با موتور احتراق داخلی:

پُرکاربردترین لیفتراک در صنعت، لیفترا ک با موتور احتراق داخلی است. به طورکلی لیفتراک با موتوراحتراق داخلی از سوخت های مختلفی نظیر گازوئیل، بنزین، گاز مایع  LPG و گاز طبیعی فشرده استفاده می کند. این نوع از لیفتراک ها همواره باید ازنظر نشتی سوخت و روغن بازرسی شوند و در صورت وجود نقص، تعمیرات لازم برای آنها انجام شود.

استنشاق و قرارگیری در معرض گازهای سمی حاصل از احتراق، ازجمله مخاطرات کار با این نوع لیفتراک ها است. همچنین نشت روغن و سوخت، یکی دیگر از مخاطرات این مدل لیفتراک است که خطر انفجار و آتش سوزی را به همراه دارد.

مخاطراتی که ممکن است هنگام سوخت گیری رخ دهند عبارت اند از:

  • خطر نشت بنزین یا گازوئیل هنگام سوخت گیری که بسیار اشتعال پذیر هستند؛
  • خطر نشت گاز مایع (در صورت نشت، این گاز به دلیل سنگین تر بودن نسبت به هوا در قسمت نزدیک به زمین جمع می شود و در صورت تماس با منبع گرما به شدت اشتعال پذیر است)؛
  • خطر سرمازدگی کاربر، هنگام سوخت گیری گاز مایع (درصورتیکه گاز مایع نشت پیدا کند به دلیل فشار بالای گاز مایع و تغییر وضعیت آن به حالت گاز در فشار پایین تر، دمای گاز به شدت کاهش پیدا می کند).

مخاطرات کار با لیفتراک با موتوربرقی:

لیفتراک های برقی به طور معمول از باتر یهای اسید و سرب  استفاده میکنند که به صورت منظم نیازبه شارژ دارند. استفاده از این نوع لیفترا ک ها ممکن است مخاطراتی را به همراه داشته باشد؛ ازجمله این مخاطرات، میتوان به موارد زیر اشاره کرد:

  • باتری های لیفتراک برقی بسیار سنگین هستند و در صورت عدم رعایت اصول ایمنی هنگام تعویض و حمل ممکن است به افراد آسیب وارد شود؛
  • باتری لیفتراک های برقی حاوی اسیدسولفوریک  هستند. این ماده بسیار خورنده است و ممکن است هنگام تعمیر و یا شارژ به روی افراد پاشیده شود و منجر به آسیب رسیدن به آنها گردد؛
  • باتری ها هنگام شارژشدن از خود بخار هیدروژن آزاد می کنند. در صورت عدم تهویه مناسب و رعایت نکردن اصول ایمنی و تجمع بخار هیدروژن ممکن است منجر به انفجار شود؛
  • در صورت اتصال سلول های باتری به پوست و بدن افراد، اتصال کوتاه رخ خواهد داد و منجر به سوختگی پوست فرد می شود.

اجزای اصلی لیفتراک:

به طورکلی اجزای اصلی یکسانی در تمامی انواع لیفترا ک ها به کار میرود. در شکل یک نمونه لیفتراک که در آن اجزای اصلی مشخص گردیده به نمایش درآمده و در ادامه، اجزای اصلی توضیح داده شده است.

دکل : یک مجموعه فلزی است که با استفاده ریل های فلزی، امکان با لا وپایین آوردن بار را فراهم میکند. دکل ها در انواع مختلف تک مرحله ای، دو مرحله ای و مخصوص کانتینر ساخته می شوند.

شاخک: تجهیز فلزی است که به اشکال مختلف ساخته میشود و با اتصال به بارکش برای برداشتن ونگه داشتن و بلندکردن بار به کار می رود.

سیلندر هیدرولیک بالابرنده : این سیلندر بر روی دکل نصب م یشود و وظیفه اصلی آن، حرکت بار در راستای عمودی است.

سیلندر هیدرولیک کج کننده دکل : این سیلندر بین دکل و بدنه لیفتراک قرار می گیرد و وظیفه اصلی آن، زاویه دادن به شاخک و دکل است.

زنجیر با لاکشنده: یک زنجیر فولادی است که به بدنه و قسمت بالابرنده شاخک ها متصل می شود و وظیفه اصلی آن انتقال نیروی بالابرنده به شاخک است.

وزنه تعادل : یک وزنه سنگین است که به قسمت انتهایی بدنه به منظور حفظ تعادل لیفتراک متصل می شود. به طور معمول جنس وزنه تعادل در لیفتراک ها با موتور احتراق داخلی از جنس چدن است. درلیفترا ک  های برقی باتری ها نقش وزنه تعادل را دارند.

حفاظ ایمنی : یک چهارچوب فلزی محکم برای حفاظت اپراتور در مقابل سقوط اجسام است.

قلاب شاخک: یک زائده است که در قسمت انتهایی شاخک قرار دارند و از آن برای اتصال شاخک به لیفتراک استفاده می شود.

ساقه شاخک : به قسمت عمودی شاخک اطلاق م یگردد.

پین قف لکن موقعیت : بر روی هوک شاخک یک پین قرار دارد که از آن برای محکم کردن شاخک بر روی لیفتراک استفاده میشود.

پاشنه : به ناحیه ای از تیغه که در فاصله ۵۰ میلیمتری از ساقه قرار می گیرد، پاشنه اطلاق می گردد.

تیغه : به قسمت افقی شاخک که بار بر روی آن قرار می گیرد، تیغه گفته میشود.

استانداردهای ملی و بین المللی لیفتراک ها:

استانداردهای بین المللی مختلفی در زمینه لیفتراک و کامیون های صنعتی وجود دارند که پُرکاربرد ترین و معتبرترین آن ها عبار تاند از:

استاندارد ANSI

استاندارد  ISO

استاندارد FEM

استاندارد ملی ایران

شرایط موردنیاز برای انجام بازرسی لیفتراک:

کاربر باید شرایط مناسب را برای انجام بازرسی فراهم کند و لیفتراک باید در شرایطی باشد که انجام بازرسی بر روی آن امکان پذیر باشد. همچنین باید کلیه اسناد فنی، دستورالعمل سازنده و گزارش های بازرسی های قبلی در هنگام بازرسی در دسترس باشند. در صورت وجود هر یک از شرایط زیر بازرس لیفتراک باید از انجام بازرسی خودداری کند:

۱ وجود آلودگی و کثیف بودن بیش از حد لیفتراک که امکان انجام بازرسی را دشوار کند؛

۲ عدم توانایی لیفتراک در انجام حرکت به صورت مناسب یا کافی نبودن شارژ باتری یا سوخت یا روغن برای انجام آزمایش ها؛

۳ عدم وجود دسترسی به قطعاتی که باید مورد بازرسی قرار گیرند؛

۴ درصورتیکه لیفتراک در شرایطی باشد که بنا به نظر کارشناس انجام بازرسی لیفتراک منجر به بروز حادثه یا خطربرای افراد شود (برای مثال در مواقعی که اطلاعات کاملی از نحوه انجام بازرسی ایمن لیفتراک در دسترس نباشد، بازرسی لیفتراک نباید انجام پذیرد).

همچنین در صورت وجود هریک از شرایط زیر لیفتراک شرایط دریافت تأییدیه بازرسی را ندارد.

۱ در صورت عدم وجود پلاک یا آسیب دیدگی بیش از حد آن که امکان خواندن آن میسر نباشد.

۲ در این شرایط باید پلاک تعویض گردد.

۳ عدم وجود پلاک ظرفیت شاخک و لیفتراک یا ناخوانا بودن آن ها؛

۴ در دسترس نبودن دستورالعمل سازنده یا آسیب دیدگی بیش از حد آن؛

۵موجود نبودن تأییدیه ها؛ موجود نبودن سند از طرف سازنده لیفتراک که اصلاحات انجام شده بر روی لیفتراک را تأیید کند (برای لیفتراک هایی که اصلاحات و تغییرات بر روی آنها انجام شده است).

قبل از انجام بازرسی و تست لیفتراک، لیفتراک باید به محل ایمن که برای انجام عملیات بازرسی مناسب باشد منتقل شود. بازرسی لیفتراک و تست لیفتراک باید در محلی انجام شود که از نور کافی برخوردار بوده و همچنین امکان فراهم کردن تجهیزات ایمنی لازم وجود داشته باشد.

نمونه فرم های بازرسی فنی لیفتراک

چک لیست مدارک و مستندات لیفتراک:

فرم تأییدیه بازرسی لیفتراک:

چک لیست بازرسی روزانه لیفتراک:

چک لیست بازرسی دوره ای لیفتراک:

منابع و مراجع:

۱) An American National Standard. (2005) Safety Standard for Rough Terrain Forklift Trucks B56.6


۲) Federation Europeenne De La Manutention. (2019). Periodic inspection of industrial Trucks FEM 4.004

۳) The American Society of Mechanical Engineers. (2003). Safety Standard for Low Lift and High Lift Trucks B56.1b

۴) The International Organization for Standardization. (2015). Industrial Trucks-Terminology

and Classification Part1:Type of Industerial Trucks (ISO 5053:2015).

۵) The International Organization for Standardization. (2002). Fork-lift trucks — Fork arms

Technical characteristics and testing (ISO 2330).

۶) The International Organization for Standardization. (2016). Industrial trucks — Verification

of stability Part1 : General (ISO 22915-1).

۷) شرکت ملی گاز ایران. دستورالعمل بازرسی لیفتراک (۰)IGS-I-GN-008

۴/۵ - (۲۵ امتیاز)
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (3 votes, average: 4,00 out of 5)
Loading...

۳ نظر

  • سلام رئیس، روز خوب! من پیچ و تاب و از چین و شرکت قطعات لودر پیشرو کار می کنند.
    شاید شما مسئول خرید نیست. اما همانطور که می دانید مواد اولیه قیمت پایین می تواند بخش عمده ای از هزینه را نجات دهد.
    محصولات ما شامل همه انواع از Hi-Q ¬ ها قطعات یدکی برند های چینی و ژاپنی در قیمت پایین است. درخواست همکاری با شما با بهترین من صادقانه.

ارسال نظر

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

19 − نوزده =

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.