تست چاه ارت- بازرسی ارتینگ

تست چاه ارت- بازرسی ارتینگ

تست چاه ارت- بازرسی ارتینگ از نکات مهمی در صنعت و ساختمان است که در این مقاله به آن اشاره شده است.

مقاومت مخصوص زمین ρ: مقاومت یک متر مکعب از زمین به ابعاد ۱×۱×۱ متر که بین دو الکترود صفحه ای مقابل هم سنجیده شده و واحد آن Ω-m می باشد.

تعریف گراند یا ارت: گراند یا ارت در سیستم سیم کشی برق AC ، هادیی است که یک مسیر با امپدانس کمی را به زمین ایجاد تا از بروز ولتاژهای خطرناک گذرا در تجهیزات جلوگیری نماید.

هادی زمین (GROUNDING CONDUCTOR) دارای جریان نمی باشد.

عموما در آمریکای شمالی از کلمه GROUND و در کشورهای انگلیسی زبان از EART استفاده می نمایند.

هدف از بکاربردن اتصال زمین (چاه ارت و ارتینگ):

۱ ـ حفاظت و ایمنی جان انسان

۲ـ حفاظت و ایمنی وسایل و تجهیزات الکتریکی و الکترونیکی

۳ ـ فراهم آوردن شرایط ایده‌ال جهت کار

۴ ـ جلوگیری از ولتاژ تماسی

۵ ـ حذف ولتاژ اضافی

۶ ـ جلوگیری از ولتاژهای ناخواسته و صاعقه

۷ ـ اطمینان از قابلیت کار الکتریکی

۸- کاهش افت ولتاژ و افت توان بر اثر عدم تعادل بار در سیستم

تست چاه ارت به چه منظوری انجام می شود؟

به منظور حصول اطمینان از صحت کار کرد سیستم ارتینگ در مقابل اضافه ولتاژهای تولید شده در بدنه که باعث صدمه دیدن دستگاهها و افراد خواهد شد، تست چاه ارت انجام می شود؛ همچنین ولتاژهای بسیار زیاد و خطرناک ناشی از برخورد صاعقه با دکلهای کامپیوتری ضروریست مقاومت الکترود زمین و سیستم ارتینگ به صورت سالانه اندازه گیری شود.

در دو حالت میبایستی میزان اهم چاه ارت را با دستگاه ارت تستر اندازه گیری کرد:۱-در حالت بسته (رینگ)۲-در حالت باز

در حالت بسته باید زیر ۲ اهم و در حالت باز زیر ۵ اهم باشد.در غیر این صورت باید چاه ارت (اجرای چاه ارت) را احیاء کرد.

لزوم اندازه گیری و بازرسی چاه ارت:

بازرسی چاه ارت بر اساس ماده ۱۳-۲-۵ محبث سیزدهم مقررات ملی صنعت ساختمان (تاسیسات الکتریکی را باید قبل از شروع بهره برداری یا پس از هر تغییر عمده در آن آزمود تا نسبت به صحت کارهای انجام شده طبق این مقررات اطمینان حاصل شود). همچنین بر اساس بند پ ۱-۹-۴ مبحث سیزدهم مقررات ملی ساختمان (در پایان کار احداث هر الکترود زمین و از آن پس به صورت دوره ای باید مقاومت آن را نسبت به جرم کلی زمین به کمک دستگاه های قابل قبول برای انجام این کار و توسط افراد کار آزموده اندازه گیری کرد و اگر تغییرات قابل ملاحظه ای در مقاومت الکتریکی مشاهده شد نسبت به توسعه سیستم اتصال زمین با احداث الکترودهای جدید اقدام نمود).

علاوه بر آن بر اساس ماده ۲۲-۷-۸-۵ مبحث بیست و دوم مقررات ملی ساختمان (آزمون اندازه گیری مقاومت الکترود زمین باید با استفاده از تجهیزات و روش های تایید شده به صورت دوره ای تست چاه ارت انجام شود).

تست چاه ارت

انواع روش های تست چاه ارت و اندازه گیری مقاومت الکترود زمین:

  • تست چاه ارت و بازرسی ارتینگ (اندازه گیری مقاومت سیستم ارت) به روش ۶۲٪
  • تست چاه ارت و بازرسی ارتینگ (اندازه گیری مقاومت سیستم ارت) به روش افت ولتاژ
  • تست چاه ارت و بازرسی ارتینگ (اندازه گیری مقاومت الکترود زمین) به روش کلاسیک
  • تست چاه ارت و بازرسی ارتینگ (اندازه گیری مقاومت الکترود زمین) به روش شیب
  • تست چاه ارت و بازرسی ارتینگ (اندازه گیری مقاومت الکترود زمین) به روش آزمون ۹۰/۱۸۰
  • بازرسی چاه ارت (اندازه گیری مقاومت الکترود زمین) به روش چیدمان مثلثی
  • بازرسی چاه ارت (اندازه گیری مقاومت الکترود زمین) به روش تکنیک الکترود متصل
  • بازرسی چاه ارت (اندازه گیری مقاومت سیستم ارت) به روش دو الکترودی (ارت مرده)
  • بازرسی چاه ارت (اندازه گیری مقاومت الکترود زمین) بدون کوبیدن میله
  • بازرسی چاه ارت (اندازه گیری مقاومت الکترود زمین) به روش تزریق جریان (کلمپی)
  • بازرسی چاه ارت (اندازه گیری مقاومت الکترود زمین) به روش سه نقطه
تست چاه ارت
تست چاه ارت

بازرسی چاه ارت با روش افت پتانسل کلاسیک:

در این روش تست چاه ارت از دو میل برای اتصال ترمینال های دستگاه به زمین جهت تست چاه ارت که یکی (میل جریان) و دیگری (میل ولتاژ) نامیده می شوند جهت تست چاه ارت استفاده می شود. مطابق شکل زیر میل دورتر میل جریان در فاصله ای کافی و مناسب از الکترود اصلی جهت بازرسی چاه ارت کوبیده می شود به گونه ای که این دو خارج از حوزه مقاومتی هم قرار می گیرند (فاصله Dc). میل نزدیکتر یعنی ولتاژ در فاصله Dp نزدیک به الکترود اصلی (مثلا پنج درصد Dc) کوبیده شده و مقاومت نشان داده شده تست چاه ارت توسط دستگاه یادداشت می شود. سپس میل ولتاژ در نقاط متعدد با فواصل مساوی (مثلا در ۲۰ نقطه) تا نزدیک میل جریان مانند شکل جابه جا شده و هر بار مقاومت اندازه گیری شده در تست چاه ارت یادداشت می شود. نمودار مقاومت های اندازه گیری شده بر حسب فاصله در دو حالت مختلف در شکل زیر نشان داده شده است.

هر گاه در بازرسی چاه ارت فاصله الکترود جریان با الکترود اصلی مناسب بوده و شرایط اندازه گیری و تست چاه ارت صحیح نیز فراهم باشد مانند منحنی A در شکل پایین مقاومت زمین به صورت صعودی با یک ناحیه تخت در وسط شکل خواهد بود که مقدار ناحیه تخت، اندازه واقعی مقاوت الکترود اصلی می باشد. در شرایطی که در تست چاه ارت فاصله Dc کمتر از مقدار مناسب باشد، نمودار منحنی مانند B در شکل بوده و در این صورت اندازه گیری معتبر نیست. در چنین حالتی باید با افزایش فاصله میل جریان از الکترود اصلی ، تمامی مراحل تست چاه ارت و اندازه گیری را تکرار نمود تا منحنی مناسب حاصل شود.

تست چاه ارت
شکل (۴) منحنی های مقاومت – فاصله در تست چاه ارت به روش افت پتانسیل کلاسیک
تست چاه ارت
شکل ۳- تست چاه ارت و اندازه گیری مقاومت الکترود زمین به روش افت پتانسل کلاسیک

نکات اجرایی بازرسی چاه ارت:

۱) در تست چاه ارت فاصله مناسب جهت کوبیدن میل جریان باید به گونه ای انتخاب شود که حوزه مقاومتی آن با حوزه مقاومتی الکترود زمین تداخل نداشته باشد . توصیه می شود در بازرسی ارتینگ این فاصله از ۵ برابر بزرگترین بعد الکترود زمین کوچکتر نباشد.

۲) توصیه می شود در هنگام تست چاه ارت الکترود زمین ،میل جریان و میل ولتاژ در یک راستا و به صورت خطی چیدمان شوند.

۳) در صورت وجود موانع در هنگام بازرسی چاه ارت و فراهم نبودن فاصله کافی جهت کوبیدن میل ها در یک راستا، مطابق شکل ۹ چیدمان میل ها می تواند به صورت مثلثی اجرا شود.

۴) برای بازرسی چاه ارت و اندازه گیری مقاومت الکترود زمین گسترده که نیاز به استفاده از سیم های بلند برای اتصال به میل های جریان ولتاژ و در نتیجه احتمال بروز خطای ناشی از تداخل الکترومغناطیس وجود دارد و همچنین در مواردی که محدودیت هایی در کوبیدن میل ولتاژ در چیدمان خطی میل ها به وجود می آید ، توصه می شود در تست چاه ارت از روش ۱۸۰/۹۰ استفاده شود .

۵) برای بهبود کیفیت تست چاه ارت و آزمون اندازه گیری مقاومت پیشنهاد می شود مقداری آب نمک در اطراف میل جریان و میل ولتاژ به خاک ریخته شود. توجه شود که این عمل برای الکترود زمین تحت آزمون ممنوع می باشد.

۶) سیم های رابط بین دستگاه و میل ها باید یه طور کامل از روی قرقره ها باز شوند و به صورت باز شده روی زمین رها شوند (دقت شود که سیم های رابط در هنگام تست چاه ارت تشکیل حلقه ندهند).

نحوه اتصال دستگاه ارت سنج:

اتصال دستگاه به میل های ولتاژ و جریان الکترود اصلی در زمان تست چاه ارت به دو شکل امکان پذیر است:

الف- تست چاه ارت با روش چهار سیمه : در این روش تست چاه ارت ترمینال های P1 و C1 با دو سیم مجزا به الکترود اصلی متصل شده و P2و C2 هم به ترتیب به میل های ولتاژ و جریان وصل می شوند. این روش در دستگاه های سه ترمیناله ( سه سیمه) قابلیت اجرا ندارند.

ب- بازرسی چاه ارت با روش سه سیمه : در این روش، P1 و C1 به کمک رابط (یا جامپر) به هم متصل شده و توسط یک سیم مشترک به الکترود اصلی P2 و C2 هم به ترتیب به میل های ولتاژ و جریان وصل می شوند. در برخی دستگاه های ارزان قیمت ترمینال های P1 و C1 در داخل دستگاه به هم متصل شده و معمولا E نامگذاری می شوند. بدیهی است چنین دستگاه هایی قابلیت اندازه گیری به روش چهار سیمه را ندارند.

تفاوت مهم این دو روش تست چاه ارت در این است که در روش بازرسی ارتینگ سه سیمه، مقاومت سیم رابط الکترود اصلی در مقدار مقاومت اندازه گیری وارد شده و زمانی که مقاومت الکترود اصلی کوچک باشد، ممکن است ایجاد خطا کند. بنابراین می توان گفت در بازرسی چاه ارت با روش اندازه گیری سه سیمه، بهتر است دستگاه ارت سنج در نزدیکی الکترود زمین قرار گیرد. تفاوت اتصالات این روش ها در شکل زیر آمده است.

تست چاه ارت
شکل (۵) انواع روش های اتصال (سه سیمه و چهار سیمه) دستگاه ارت سنج به الکترود تحت آزمون (در این شکل اتصال P2 یا P به میل ولتاژ و C2 و C به میل جریان نشان داده نشده است)

ساده سازی تست چاه ارت به روش افت پتانسیل:

تعداد نقاط اندازه گیری و ترسیم دقیق نمودار مقاومت – فاصله در تست چاه ارت با روش افت پتانسیل نیاز به صرف زمان زیادی دارد و در برخی موارد نیز رسیدن به ناحیه تخت به علت محدودیت های فضا یا اجرا، امکان پذیر نیست. در این گونه موارد از روش های ۵۰% ، ۶۲% و شیب که هر سه بر مبنای روش پایه افت پتانسیل هستند، استفاده می شود.

بازرسی چاه ارت با روش افت پتانسیل ۶۲%:

در این روش اندازه گیری مبتنی بر این قاعده است که در روش افت پتانسیل، مقدار واقعی الکترود زمین تحت آزمون هنگامی به دست می آید که فاصله میل ولتاژ تا الکترود زمین برابر با ۶۲.۸% (تقریبا ۶۲ درصد) فاصله میل جریان تا الکترود زمین باشد. البته کماکان صحت این روش تست چاه ارت منوط بر مناسب بودن فاصله بین میل جریان و الکترود تحت آزمون است. برای اجرای تست چاه ارت این روش مراحل زیر باید انجام شوند:

۱) در زمان بازرسی چاه ارت الکترود زمین تحت آزمون اندازه گیری از مابقی سیستم به طور کامل جدا و ایزوله شود.

۲) میل جریان دستگاه ارت تستر در فاصله مناسبی از الکترود زمین کوبیده شود.

۳) میل ولتاژ در فاصله ای برابر با ۶۲% فاصله بین الکترود زمین و میل جریان نسبت الکترود زمین کوبیده شود.

۴) مقدار نشان داده شده توسط دستگاه ارت سنج خوانده و ثبت شود.

۵) برای بررسی صحت مقدار قرائت شده در گام قبلی، هنگام تست چاه ارت میل ولتاژ یکبار در فاصله ۵۰% و بار دیگر در فاصله ۷۰% کوبیده شود و دو عدد دیگر خوانده شود. چنانچه هر دو مقدار به دست آمده در این آزمون ها نسبت به مقدار خوانده شده در فاصله ۶۲% بیش از ۵% تفاوت نداشته باشد، آنگاه مقاومت اندازه گیری شده در فاصله ۶۲% به عنوان مقدار مقاومت الکترود زمین منظور می گردد. در زمان تست چاه ارت در صورت اختلاف بیش از ۵% میل جریان باید در فاصله دورتر نسبت به حالت قبل جابه جا شده و گام های ۳ و ۴ تکرار شود.

تست چاه ارت
شکل (۶) اندازه گیری مقاومت الکترود زمین به روش افت پتانسیل ۶۲ %

یادآوری: در برخی از مراجع و همچنین توصیه سازندگان دستگاه های ارت سنج جهت تست چاه ارت به روش افت پتانسیل ۵۰% اشاره شده است.

مراحل اجرای بازرسی ارتینگ در این روش مشابه با روش ۶۲% بوده و تنها تفاوت در انتخاب فاصله میل ولتاژ از مرکز الکتریکی سیستم زمین بوده که به جای ۶۲% ، میل ولتاژ باید در فاصله ۵۰% مستقر شود. به عبارت دیگر میل ولتاژ دقیقا در وسط فاصله DC هنگام بازرسی فنی و بازرسی چاه ارت کوبیده شود و مقاومت زمین مانند روش افت پتانسیل کلاسیک توسط دستگاه ارت سنج اندازه گیری شود. سپس میل ولتاژ به دو نقطه با فاصله Dc 10% از نقطه وسط به طرفین جابه جا شده (در فواصل Dc 40% و Dc 60% از الکترود اصلی کوبیده می شود) و دو عدد دیگر برای مقاومت به دست می آید . اگر این دو عدد حداکثر ۵% با مقاومت وسط اختلاف داشته باشند، این تست چاه ارت و اندازه گیری معتبر خواهد بود و میانگین این سه عدد به عنوان مقاومت الکترود منظور می گردد.

تست چاه ارت با تکنیک آزمون ۱۸۰/۹۰:

این تکنیک معمولا برای اعتبار سنجی تست چاه ارت با روش های شیب و ۶۲% از طریق مقایسه نتایج حاصله به کار می رود. دستگاه ارت سنج و میل ها باید مطابق شکل (۷) جهت بازرسی ارتینگ پیکر بندی گردد.

در این روش، میل جریان C2 در فاصله مناسبی از سیستم تحت آزمون (DC) و میل ولتاژ با زاویه ۹۰ درجه یا ۱۸۰ درجه نسبت به راستای استقرار میل جریان کوبیده می شود و چند اندازه گیری در فواصل مختلف (برای میل ولتاژ) مانند DC 0.6 ،DC 0.4 و DC 0.8 انجام می گیرد (Dc همان فاصله میل جریان تا سیستم تحت آزمون است).

نموداری که ترسیم می شود به مانند منحنی ۴ در شکل (۸) می باشد و باید به سمت مقدار واقعی مقاومت میل کند ولی هرگز به این مقدار نخواهد رسید. از طریق برون یابی نقطه DC می توان مقدار واقعی مقاومت الکترود تحت آزمون را تخمین زد.

توجه: اجرام فلزی یا کابل های مدفون در خاک می توانند با ایجاد تغییرات جدی در شکل نمودار، بازرسی چاه ارت و آزمون را به سوی نتایج اشتباه سوق دهند. یکسانی نتایج حاصل از اندازه گیری به کمک تکنیک ۱۸۰/۹۰ با اندازه گیری و تست چاه ارت به شیوه معمول (کوبیدن میل های ولتاژ و جریان در امتداد یک خط راست) در هر یک از روش های شیب ۶۲% بیانگر صحت این آزمون ها بازرسی چاه ارت می باشد.

تست چاه ارت
شکل (۷) : آزمون ۱۸۰/۹۰
تست چاه ارت
شکل (۸) نتایج آزمون ۱۸۰/۹۰

بازرسی چاه ارت با تکنیک چیدمان مثلثی:

معمولا میل های ولتاژ و جریان مانند شکل (۹) در امتداد یک خط راست کوبیده شده و اندازه گیری انجام می شود. در صورتی که به دلیل محدودیت های مختلفی که در فضاهای شهری وجود دارد ، امکان میل کوبی جهت بازرسی ارتینگ در امتداد یک خط راست وجود نداشته باشد ، میتوان میل ها را مانند شکل (۱۰) در یک چیدمان مثلثی کوبیده و بازرسی چاه ارت را انجام داد.

تذکر: در چیدمان مثلثی جهت تست چاه ارت زاویه بین دو راستای DP و DC نباید زیاد باشد زیرا در صورتی که این زاویه در چیدمان مثلثی به سمت ۹۰ درجه نزدیک شود باید نکات بازرسی چاه ارت مربوط را از بخش ۷-۴ در نظر گرفت و مقدار DP و DC نزدیک باشد.

تست چاه ارت
شکل (۱۰) چیدمان الکترود ها جهت تست چاه ارت به صورت مثلثی
تست چاه ارت
شکل (۹) : چیدمان الکترود ها جهت تست چاه ارت به صورت خطی

تست چاه ارت و بازرسی ارتینگ با روش تکنیک الکترود متصل:

با توجه به اینکه آمپر مترهای درونی دستگاه های ارت سنج ، کل جریان خارج شده از دستگاه را می خوانند لذا پیش از اقدام به اندازه گیری مقاومت یک الکترود زمین باید آن را از سیستم جدا نمود تا کل جریان آزمون از تالکترود مورد نظر عبور کرده و مقاومت همان الکترود اندازه گیری شود وگرنه مقاومت کل سیستم زمین خوانده می شود.

برای رفع این مشکل و تست چاه ارت بدون نیاز به جدا کردن الکترود تحت آزمون، بعضی از دستگاه های ارت سنج، مجهز به یک آمپر متر کلمپی (چنگکی) هستند که روی الکترود تحت تست قرار داده شده و مطابق شکل ۱۱ توسط یک سیم رابط به دستگاه وصل می شود. در حقیقت این آمپرمتر جایگزین آمپر متر درونی دستگاه می گردد.

تست چاه ارت
شکل ۱۱:تست چاه ارت با ارت سنج سه ترمیناله همراه با کلمپ جریان

تست چاه ارت و بازرسی ارتینگ به روش دو نقطه ای:

در این روش تست چاه ارت علاوه بر الکترود زمین تحت آزمون، یک الکترود زمین کمکی نیز مورد نیاز است. نتیجه اندازه گیری هم حاصل جمع مقاومت هر دو الکترود فوق می باشد. با توجه به اینکه مقدار اندازه گیری شده به عنوان مقاومت الکترود تحت آزمون منظور می گردد در این روش تست چاه ارت باید مقاومت الکترود کمکی در برابر مقاومت الکترود تحت آزمون تست چاه ارت، ناچیز باشد.

مطابق با کاتالوگ سازنده ، اتصالات لازم به الکترود آزمون و الکترود کمکی انجام و تست چاه ارت و اندازه گیری انجام می شود. (شکل ۱۲)

تست چاه ارت
شکل ۱۲: تست چاه ارت و اندازه گیری مقاومت الکترود زمین به روش دو نقطه ای

محدودیت ها، مزایا و کاربرد:

آشکار است که این روش برای اندازه گیری سامانه ای کم مقاومت ، می تواند دربردارنده خطاهای بزرگی باشد .

ضمنا اگر الکترود تحت آزمون در هنگام تست چاه ارت در محدوده الکترود کمکی قرار گرفته باشد ، آنگاه تداخل نواحی مقاومتی دو الکترود می تواند منشا خطای قابل توجهی گردد. لذا این روش بازرسی چاه ارت تنها در مواردی مفید است که کل نیاز ما، انجام آزمونی از نوع رد/قبول باشد. عدم نیاز به میل کوبی موجب سرعت و سهولت بازرسی چاه ارت با این روش می گردد.

تست چاه ارت با روش تزریق جریان کلمپی:

تست چاه ارت با روش تزریق جریان کلمپی ذاتا مشابه تست چاه ارت به روش دو نقطه ای است و محدودیت ها و کاربرد های همان روش را داشته و مانند آن، امکان اعتبار سنجی نتایج آزمون و تست چاه ارت وجود ندارد. اجرای آن نیز شبیه تست چاه ارت به روش دو نقطه ای می باشد. تنها تفاوت این است که در این روش بازرسی چاه ارت نیازی به جدا کردن الکترود تحت آزمون از سامانه زمین نیست. بنابراین علاوه بر سهولت و سرعت بیشتر در اجرای ارت، مزایای متصل ماندن الکترود تحت آزمون به سامانه زمین را نیز داراست.

در این روش از دستگاه های ارت سنج مخصوصی جهت تست چاه ارت استفاده می شود که معمولا دو کلمپ دارند و این دو کلمپ توسط دو سیم رابط به دستگاه وصل می شوند. روش اندازه گیری به این شکل است که این دو کلمپ به فاصله مشخصی از هم که در کاتالوگ ذکر شده (معمولا حدود ۳۰ سانتیمتر) مانند شکل (۱۲) روی هادی اتصال زمین مورد نظر، حلقه می شوند. ولتاژ معینی توسط کلمپ اول در هادی اتصال زمین القا شده و سپس جریان جاری شده در مدار توسط کلمپ دوم اندازه گیری می شود. آنگاه مقاومت کل مدار توسط دستگاه محاسبه شده و روی نمایشگر نشان داده می شود. مقدار این مقاومت برابر با مقاومت Ra سری با موازی شده سایر مقاومت هاست که برای کاهش خطا باید معادل موازی این مقاومت ها خیلی از Ra کوچکتر باشد (مانند روش دو نقطه ای). ضمن اینکه خطای این روش به علت ویژگی های دستگاه خصوصا فرکانس های بالای اندازه گیری (معمولا بین ۱KHZ تا ۳.۴KHZ) بیشتر از روش دو نقطه ای است.

توضیح: در برخی از دستگاه های ارت سنج مخصوص این روش تست چاه ارت دو کلمپ به صورت واحد درآمده و در یک کلمپ جاسازی شده اند.این کلمپ هر دو وظیفه القای ولتاژ و اندازه گیری جریان را انجام می دهد.

تست چاه ارت
شکل (۱۳) : تست چاه ارت و اندازه گیری مقاومت الکترود زمین به روش تزریق جریان کلمپی

عوامل ایجاد خطا در تست چاه ارت و بازرسی ارتینگ:

عوامل متعددی ممکن است باعث ایجاد خطا در اندازه گیری مقاومت الکترود زمین و تست چاه ارت شوند که در ادامه به مهمترین آن ها اشاره می شود:

۱) اجرام فلزی مدفون در خاک

۲) جریان های سرگردان ناشی از منابع مختلف AC و DC

۳) نزدیکی بیش از حد میل جریان به الکترود زمین آزمون

۴) خطای دستگاه های اندازه گیری در زمان تست چاه ارت

۵) خطای اپراتور در بازرسی چاه ارت و ارتینگ

۶) به کارگیری دستگاه یا روش اندازه گیری نا مناسب در تست چاه ارت

تست چاه ارت

ایمنی SAFETY

اقدامات احتیاطی لازم برای برقراری ایمنی در هنگام کار و انجام آزمون روی سیستم زمین ، همواره باید در نظر گرفته شوند به همین خاطر هنگام اندازه گیری مقاومت الکترود و بازرسی چاه ارت باید موارد زیر رعایت گردد:

۱- کلیه اندازه گیری ها و تست چاه ارت باید توسط فرد یا افراد کار آزموده و ماهر انجام شود.

۲- انجام اندازه گیری مقاومت الکتریکی سیستم اتصال زمین در روز های طوفانی ، بارانی یا مواقعی که احتمال وقوع صاعقه باشد، مجاز نیست.

۳-استفاده از لوازم حفاظت فردی مانند دستکش عایق و کفش کار مناسب در هنگام تست چاه ارت و اندازه گیری الزامی است.

۴- جهت انجام تست چاه ارت و آزمون از تجهیزاتی استفاده شود که استاندارد IEC-61010 را برای ایمنی و استاندارد IEC-61557 را برای کارایی، دارا باشند.

۵- مسیر تست چاه ارت و آزمون باید به نحوی انتخاب شود که خطرات احتمالی به حداقل برسد. در این راستا بهتر است مسیر انتخابی با خیابان های پر رفت و آمد یا پیاده رو های شلوغ ، تلاقی نداشته باشد و از علائم و نشانه های مناسب حین بازرسی ارتینگ استفاده شود.

۶- فرد کار آزموده و ماهر همواره باید در ارتباط با افرادی باشد که در محل تست چاه ارت و بازرسی حضور دارند و قرار است میل های آزمون را در نقاط دور جابه جا نمایند.

۷- قطع برق تاسیسات (حتی پست برق) ممکن است منجر به بی برق شدن سیستم زمین نشود زیرا ولتاژ می تواند از طریق پست های مجاور (با استفاده از نول فشار ضعیف ، شیلد کابل ها و غیره) به خاطر کلید زنی یا وقوع خطا در آن، به سیستم زمین منتقل شود به همین دلیل قبل از اقدام به تست چاه ارت و اندازه گیری مقاومت الکتریکی الکترود های زمین باید نسبت به سنجش ولتاژ های سرگردان روی سیستم زمین و قابل قبول بودن آن اطمینان حاصل نمود.

۸- پیش از جدا کردن یک الکترود از سیستم زمین باید از عدم وجود جریان های بزرگ در آناطمینان حاصل نمود.

۹-نباید تمامی الکترودهای زمین یک سیستم را هنگام تست چاه ارت یک جا قطه نمود، مگر آنکه تاسیسات مربوطه از قبل به طور کامل بی برق شده باشد.

استاندارد ها و مراجع:

IEC 60364 – ۶

IEC 61010

IEC 61577

IEEE Std 81

IEEE Std 81

IEEE 81-8.2.2.6

BS 7430

مبحث سیزدهم مقررات ملی ساختمان (طرح و اجرای تاسیسات برقی ساختمان ها)

مبحث بیست و دوم مقررات ملی ساختمان (مراقبت و نگهداری از ساختمان ها)

تست ارت الکترونیکی:

سیستم ارت الکترونیکی (EDS) یا ارت الکتریکی دستگاهی می باشد که به گفته سازندگان آن می تواند جایگزین چاه ارت باشد.

تست الکترونیک

مشخصات فنی:

دارای ورودی و خروجی تکفاز یا سه فاز، دارای خروجی ۵ آمپر تا چند صد آمپر، دارای کابل رابط برای نصب بر بدنه فلزی مصرف کننده الکتریکی برای تثبیت بدنه در صفر، دارای سنسور تشخیص نفوذ آب به تأسیسات الکتریکی و قطع سریع برق، دارای خاصیت تشخیص خطای اتصال بدنه و قطع برق با سرعت قطع برق در ۲۵ میلی ثانیه، قطع برق در موقع افزایش ولتاژ ارت به بالای ۲۰ ولت، جذب ولتاژ‌ها و جریان‌های القایی بر روی بدنه فلزی دستگاه‌های مصرف کننده الکتریکی و کاهش ولتاژ ارت به پایین‌تر از ۱ ولت، تغذیه با ۲۲۰ ولت و۵۰ هرتز- دارای چندین مکانیزم و پشتیبان‌های حفاظتی برای جلوگیری از احتمال هر گونه خطا- ضد زلزله- ضد آب.

موارد مصرف ارت الکترونیکی:

بانک ها، واحد‌های تجاری، اداری، مسکونی، صنعتی و دستگاه‌های مصرف کننده برق مانند: خودپرداز، سرورها، رک ها. رایانه، لوازم خانگی ، دستگاه‌های صنعتی،تجهیزات مخابراتی،تجهیزات ابزار دقیق،دوربین‏های حفاظتی و مراکز تعمیرات تجهیزات جریان ضعیف.

مشخصه‌های سیستم ارت الکترونیکی:

  • تخلیه الکتریکی به طور کامل انجام شده و قادر به تامین نقطه صفر (مرجع ) تجهیزات جریان ضعیف است.
  • تخلیه الکتریسیته ساکن بر روی بدنه تجهیزات
  • تخلیه الکتریکی نشت فاز (AC) روی بدنه
  • تخلیه القاء الکترومغناطیسی
  • حفاظ سیستم ارت الکترونیکی، تخلیه الکتریکی مستقیم فاز در مایعات را با ایمنی بالا انجام می‌دهد.
  • حفاظت در مقابل سرج خط فاز تا ۳۰۰۰ ولت
  • حفاظت از مصرف کننده در زمان قطع ناگهانی خط نوترال (در این حالت امکان دارد دستگاه ارت الکترونیکی آسیب ببیند، در حالیکه مصرف کننده با درجه بالا حفاظت می‌شود)
  • تامین نقطه صفر بر روی بدنه تجهیزات حساس و کمک به تصمیم گیری صحیح

نحوه نصب سیستم ارت الکترونیکی:

در نصب دستگاه ارت الکترونیکی کافیست فاز و نول دقیقا در محل قرارگیری خود نصب شود و دستگاه ارت الکترونیکی در نزدیکترین محل ممکن به دستگاه مصرف کننده که قابل نصب و راه اندازی است و حلقه واسط بین برق ورودی و مصرف کننده می‌باشد، قرار گیرد.

روش تست ارت الکترونیکی:

بهترین روش جهت تست ارت الکترونیکی روش تست ارت دو نقطه ای (تست ارت با دو پراب یا ارت مرده) می باشد که نکته حائز اهمیت در اینجا این می باشد که با توجه به نصب ارت الکترونیکی در مراکزی که دستگاه های حساس مانند سیستم های بانکی و یا مخابرات است، که در این مراکز عمدتا از سیستم برق UPS نیز استفاده می شود لذا در هنگام تست ارت الکترونیکی (تست ارت الکتریکی) بایستی به این نکته توجه شود که به دلیل جابه جایی نقطه نول UPS (جابجایی نقطه نول به معنی وقوع اختلاف پتانسیل بین نقطه اتصال ستاره سه فاز و زمین حقیقی است،وقتی نقطه صفر مجازی از زمین حقیقی ایزوله باشد، حداکثر جابجایی نقطه صفر را در سیستم شاهد خواهیم بود که همراه با اضافه ولتاژ قابل توجه روی فازهای سالم است) از نول UPS جهت اندازه گیری ارت و تست ارت الکترونیکی استفاده نشود زیرا خطای فاحشی در اخذ مقدار مقاومت الکتریکی در دستگاه ارت تستر مشاهده خواهد شد، در نتیجه برای تست ارت الکترونیکی به روش ارت مرده بایستی از نول (نول شهری) استفاده شود، که طبق گفته سازندگان دستگاه در صورت روشن بودن و سالم بودن دستگاه میزان مقاومت این تجهیز بایستی عددی در حدود ۰.۵ اهم را دستگاه ارت تستر نشان دهد.

تست ارت الکترونیکی

آیا می توان تست ارت الکترونیکی را به روش سه سیمه و یا افت پتانسیل انجام داد؟

بله میتوان انجام داد ولی به دلیل جابه جایی نقطه صفر (ارت الکترونیکی) با جرم بزرگ زمین (خاک یا زمین محل تست ارت الکترونیکی) که به عنوان نقطه صفر حقیقی در نظر گرفته شود عددی بین ۱.۵ اهم تا ۲ اهم را در دستگاه ارت تستر در هنگام تست ارت الکترونیکی مشاهده میکنید.

اگر در هنگام تست ارت الکترونیکی عدد های بالایی مانند ۱۵۰ اهم را در هنگام تست ارت اکترونیکی در دستگاه ارت تستر مشاهده کردیم علت چه میتواند باشد؟

در ابتدا بایستی دستگاه ارت الکترونیکی به لحاظ روشن بودن دستگاه مورد بررسی قرار گیرد ، در صورت بررسی و روشن بودن دستگاه ارت الکترونیکی و تست ارت (تست ارت الکترونیکی) با روش های مختلف که در بالا به آن اشاره شد و مشاهده مقاومت بالا، دستگاه ارت الکترونیکی به لحاظ فنی دارای مشکل بوده و بایستی توسط تکنسین های شرکت سازنده مورد بررسی و رفع نقص گردد.

سیستم ارت الکترونیکی EDS))

گزارش هایی از طرف کارشناسان در زمان تست ارت الکترونیکی مبنی بر بروزمشکل و خطا در این سیستم اعلام شده و نیز تعدادی از کارشناسان متخصص در حوزه سیستم های ارتینگ برای استفاده از این دستگاه هشدار داده اند.

اﺻﻮل اﻧﺪازه ﮔﯿﺮی ﻣﻘﺎوﻣﺖ چاه ارت و بازرسی ارتینگ ( ﺳﯿﺴﺘم های ارﺗﯿﻨﮓ)

ﻣﻔﻬﻮم ﻣﻘﺎوﻣﺖ ارت:

ﻣﻘﺎوﻣﺖ ارت ﻋﺒﺎرﺗﺴﺖ از ﻣﻘﺎوﻣﺘﯽ ﮐﻪ ﺑﯿﻦ ﯾﮏ اﻟﮑﺘﺮود ﻧﺼﺐ ﺷﺪه در زﻣﯿﻦ ﺑﺎ ﻧﻘﻄﻪ ای ﺑﯽ ﻧﻬﺎﯾﺖ دور از آن وﺟﻮد دارد.

تست چاه ارت

ﺣﻮزه ﻣﻘﺎوﻣﺖ در اﻃﺮاف اﻟﮑﺘﺮود ارت (چاه ارت):

در ﻋﻤﻞ ﻻزم ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﯿﻦ اﻟﮑﺘﺮود چاه ارت در بازرسی ارتینگ وﯾﮏ ﻧﻘﻄﻪ ﺑﯽ ﻧﻬﺎﯾﺖ دور را ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﻗﺮار دﻫﯿﻢ. زﯾﺮا ﺑﯿﺸﺘﺮ ﻣﻘﺎوﻣﺖ زﻣﯿﻦ در ﻓﺎﺻله ای ﻣﺤﺪود) ﻣﺜﻼ ﺣﺪود ۱۵ ﻣﺘﺮ از ﯾﮏ اﻟﮑﺘﺮود ﻣﯿﻠﻪ ای ( ﻗﺮار دارد.ﺑﻪ اﯾﻦ ﻣﺤﺪوده ” ﺣﻮزه ﻣﻘﺎوﻣﺘﻲ ” اﻟﻜﺘﺮود ارت گفته ﻣﻲ ﺷﻮد.

وﺳﻌﺖ ﺣﻮزه ﻣﻘﺎوﻣﺘﻲ الکترود ارت (چاه ارت) ﺑﺴﺘﮕﻲ به ﺷﻜﻞ اﻟﻜﺘﺮود ، اﺑﻌﺎد آن ، ﻣﻘﺎوﻣﺖ وﯾﮋه ﺧﺎک و… دارد.

ﺣﻮزه ﻣﻘﺎوﻣﺘﯽ ﯾﮏ اﻟﮑﺘﺮود زﻣﯿﻦ
ﺣﻮزه ﻣﻘﺎوﻣﺘﯽ ﯾﮏ اﻟﮑﺘﺮود زﻣﯿﻦ

اﻧﺪازه ﮔﯿﺮی ﻣﻘﺎوﻣﺖ زﻣﯿﻦ (تست چاه ارت):

ﻣﻘﺎوﻣﺖ زﻣﯿﻦ هر اﻟﻜﺘﺮود ارت را ﻣﻲ ﺗﻮان از ﻟﺤﺎظ ﺗﺌﻮرﯾﻚ از رابطه ﻛﻠﻲ زﯾﺮ محاسبه ﻛﺮد:

مقاومت الکترود زمین را می توان به صورت تئوریک از رابطه کلی زیر محاسبه کرد:

R=P

P: مقاومت مخصوص خاک L: طول مسیر هادی | A: سطح مقطع مسیر

ﭘﺮوﻓﺴﻮر اچ.ﺑﯽ.دواﯾﺖ از اﻧﯿﺴﺘﯿﺘﻮی ﺗﮑﻨﻮﻟﻮژی ﻣﺎﺳﺎﭼﻮﺳﺖ ، ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ رواﺑﻂ ﻣﻮرد ﻧﯿﺎز را ﺑﺮای اﻧﻮاع اﻟﮑﺘﺮود ارت در بازرسی ارتینگ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻧﻤﻮده اﺳﺖ. اﯾﻦ ﻓﺮﻣﻮﻟﻬﺎ را ﺑﺎ ﯾﮑﻨﻮاﺧﺖ ﻓﺮض ﮐﺮدن ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻣﺨﺼﻮص ﺧﺎک ، ﻣﯽ ﺗﻮان ﺗﺎ ﺣﺪ زﯾﺎدی ﺳﺎده ﮐﺮد.

ﺑﺪﻟﯿﻞ آﻧﮑﻪ ﺧﺎک ﻋﻤﻼ” ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻣﺨﺼﻮص ﯾﮑﻨﻮاﺧﺘﯽ ﻧﺪارد، ﻓﺮﻣﻮﻟﻬﺎی ﻣﺬﮐﻮر ﺑﺴﯿﺎر ﭘﯿﭽﯿﺪه ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ. ﻟﺬا ﺳﺎده ﺗﺮ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ویژه خاک را ﺑﺠﺎی ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ اﻧﺪازه ﺑﮕﯿﺮﯾﻢ.ﺑﺮای اﯾﻦ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﯽ ﺗﻮان از ارت ﺗﺴﺘﺮﻫﺎی ﻣﺨﺼﻮص اﺳﺘﻔﺎده ﮐﺮد.ﺑﺎ اﯾﻦ دﺳﺘﮕﺎﻫﻬﺎی ﺳﯿﺎر وﻣﻄﻤﺌﻦ ﻣﯽ ﺗﻮان ﻣﻘﺎوﻣﺖ الکترود ارت جهت تست چاه ارت را ﭘﺲ از ﻧﺼﺐ ودر ﺑﺎزدﯾﺪﻫﺎی ﻣﻨﻈﻢ ﺑﻌﺪی اﻧﺪازه ﮔﯿﺮی ﮐﺮد.

ﻋﻮاﻣﻠﯽ ﮐﻪ ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﮐﻢ ﯾﮏ ﺳﯿﺴﺘﻢ زﻣﯿﻦ (چاه ارت) را زﯾﺎد ﮐﻨﻨﺪ:

عواملی که باعث بالا رفتن مقاومت چاه ارت و یا سبب بالا رفتن مقاومت الکترود زمین می شوند:

ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻟﮑﺘﺮﯾﮑﯽ ﯾﮏ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﯾﺎ ﺑﻨﺎی ﻗﺪﯾﻤﯽ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﻣﻮاردی ﭼﻮن اﻓﺰاﯾﺶ ﻃﺒﻘﺎت ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن وﯾﺎ اﺣﺪاث ﺑﻨﺎﻫﺎی ﺟﺪﯾﺪ،

اﻓﺰاﯾﺶ اﺳﺘﻔﺎده از ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی ﭘﻼﺳﺘﯿﮑﯽ ﺑﺠﺎی ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی ﻓﻠﺰی ﺗﺎﺳﯿﺴﺎت ، از ﻗﺎﺑﻠﯿﺖ اﻃﻤﯿﻨﺎن ﺳﯿﺴﺘﻢ اﺗﺼﺎل زمین ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ ﮐﺎﺳﺘﻪ اﺳﺖ.

ﭘﺎﺋﯿﻦ ﺗﺮ رﻓﺘﻦ ﺳﻄﺢ آب ﺳﻔﺮه ﻫﺎی آب زﯾﺮ زﻣﯿﻨﯽ که سبب کاسته شدن قابلیت چاه ارت خواهد شد .

وﺟﻮد ﺟﺮﯾﺎﻧﻬﺎی ﻧﺸﺘﯽ ﻣﺪاوم وﻣﺴﺘﻤﺮ ﮐﻪ ﺑﺎﻋﺚ ﭘﯿﺮی زود ﻫﻨﮕﺎم اﻟﮑﺘﺮودﻫﺎی اﺗﺼﺎل زﻣﯿﻦ و چاه ارت ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ.

ﺗﻐﯿﯿﺮ ﮐﺎرﺑﺮی ﺻﻨﺎﯾﻊ وﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻬﺎ و آﻟﻮده ﮐﺮدن ﻣﺎﻫﯿﺖ ﺧﺎک ﻣﻨﻄقه نیز سبب ﭘﯿﺮی زود ﻫﻨﮕﺎم اﻟﮑﺘﺮودﻫﺎی اﺗﺼﺎل زﻣﯿﻦ و چاه ارت که در نهایت باعث بالا رفتن مقاومت چاه ارت می شوند.

ﭼﻪ زﻣﺎﻧﯽ ﻣﯽ ﺑﺎﯾﺴﺖ ﺳﯿﺴﺘﻢ اتصال به زﻣﯿﻦ را ﭼﮏ ﮐﺮد؟

– ﺑﻌﺪ از اﺗﻤﺎم ﻧﺼﺐ و اﺣﺪاث چاه ارت

– ﺑﻌﺪ از اﻧﺠﺎم ﺗﻌﻤﯿﺮات ﺑﺮروی ﻫﺮ ﻧﻘﻄﻪ از ﺳﯿﺴﺘﻢ اتصال زﻣﯿﻦ

– ﺑﻌﺪ از اﻧﺠﺎم ﻫﺮ ﮔﻮﻧﻪ اﺻﻼﺣﺎت و ﺗﻮﺳﻌﻪ در ﺳﯿﺴﺘﻢ اتصال به زﻣﯿﻦ، الکترود زمین و چاه ارت

ﺑﺎزدﯾﺪ و ﺗﺴﺖ ﺳﺎﻟﯿﺎنه چاه ارت:

نکته : ﻧﺘﺎﯾﺞ ﮐﻠﯿﻪ ﺗﺴﺖ چاه ارت در بازرسی ارتینگ ﻣﯽ ﺑﺎﯾﺴﺖ ﺗﻮﺳﻂ ﮐﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن ﺧﺒﺮه ، ﺑﺮرﺳﯽ وﺗﺤﻠﯿﻞ ﺷﺪه وﻧﺘﺎﯾﺞ رﮐﻮرد ﺷﺪه در ﻓﺎﯾﻞ ﻫﺎی ﻣﺨﺼﻮص ﺛﺒﺖ وﺑﺎﯾﮕﺎﻧﯽ ﺷﻮﻧﺪ.

ﻋﻠﺖ وﺟﻮد ﺗﻔﺎوت ﻣﻘﺪار اﻧﺪازه ﮔﯿﺮی ﺷﺪه ﻣﻘﺎوﻣﺖ اﻟﮑﺘﺮﯾﮑﯽ ﺳﯿﺴﺘﻢ زﻣﯿﻦ ﺑﺎ ﻣﻘﺪار ﺑﺪﺳﺖ آﻣﺪه از ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت چیست؟

نتایج محاسبه و مقادیر اندازه گیری شده مقاومت ممکن است اختلاف قابل ملاحظه ای با یکدیگر داشته باشند. از جمله عوامل این اختلاف می توان به موارد زیر اشاره کرد:

الف) تفاوت شرایط خاک در زمان اندازه گیری با مقادر مفروض آن در زمان محاسبات:

به عنوان مثل مشخصه های یک اتصال زمین با ترکیب و حالت فیزیکی خاک تغییر می کند. در هر مکان ، زمین از ترکیبات مختلف هم چون زمین خشک،زمین باتلاقی،ماسه،سنگ،شن و سایر مواد طبیعی تشکیل یافته که مقاومت های آنها متفاومت است. به علاوه یک اتصال زمین در فصول مختلف تغییر می کند. زیرا رطوبت،دما و فشردگی خاک در فصول مختلف،متفاوت است.

ب) عدم دقت کافی در اندازه گیری مقاومت زمین

تعداد و پراکندگی آزمون ها، فصله نامناسب الکترودها و ماسب نبودن وسایل اندازه گیری به کار رفته منجر به کاهش دقت اندازه گیری می شود.

پ) وجود سازه های فلزی در زیر خاک

در صورتی که در نزدیکی محل اندازه گیری، سازه های فلزی در زیر خاک وجود داشته باشد ممکن است بخش قابل توجهی از جرین آزمون توسط سازه های مذکور هدایت شود و لذا دقت اندازه گیری کاهش یابد.

روش ﻫﺎی ﻣﺘﺪاول در ﺗﺴﺖ چاه ارت واﻧﺪازه ﮔﯿﺮی ﻣﻘﺪار ﻣﻘﺎوﻣﺖ اﻟﮑﺘﺮودﻫﺎی اﺗﺼﺎل زﻣﯿﻦ:

  1. بازرسی چاه ارت و تست الکترود زمین به روش اﻓﺖ وﻟﺘﺎژ ﺳﻪ اﻟﮑﺘﺮوده ۵۰%
  2. بازرسی چاه ارت و تست الکترود زمین روش اﻓﺖ وﻟﺘﺎژ ۶۲%
  3. تست چاه ارت به روش ارت ﻣﺮده ﯾﺎ دو اﻟﮑﺘﺮود
  4. تست چاه ارت به روش اﻧﺪازه ﮔﯿﺮی ﺑﺪون ﻣﯿﻠﻪ ﯾﺎ Stake less measurement ﯾﺎ ﮐﻠﻤﭙﯽ ﯾﺎ ﺗﺰرﯾﻖ ﺟﺮﯾﺎن

تست چاه ارت به روش افت ولتاژ:

ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻣﺤﻞ ﺗﻘﺮﯾﺒﺎ” درﺳﺖ ﻧﺼﺐ ﻣﯿﻞ ﻫﺎی ﺟﺮﯾﺎن و وﻟﺘﺎژ در ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺟﻮاب ﺻﺤﯿﺢ در اﯾﻦ روش تست چاه ارت ﺑﺴﯿﺎر ﺣﺎﺋﺰ اﻫﻤﯿﺖ ﻣﯽ ﺑﺎﺷد:

تست چاه ارت به روش ولتاژ
در تست چاه ارت به روش اﻓﺖ وﻟﺘﺎژ اﻧﺘﺨﺎب ﻣﺤﻞ ﻧﺼﺐ ﻣﯿﻞ وﻟﺘﺎژ ﺑﺴﯿﺎر اﻫﻤﯿﺖ دارد.

تست چاه ارت به روش اﻧﺪازه ﮔﯿﺮی اﻓﺖ وﻟﺘﺎژ ﺳﻪ اﻟﮑﺘﺮوده ۵۰% :

  1. ﻣﯿﻠﻪ ﺟﺮﯾﺎن در ﻓﺎﺻﻠﻪ ۱۰ اﻟﯽ۲۰ﻣﺘﺮی از اﻟﮑﺘﺮود زﻣﯿﻦ تحت تست ﮐﻮﺑﯿﺪه ﻣﯽ ﺷﻮد.
  2. ﻣﯿﻞ وﻟﺘﺎژ در زمان تست چاه ارت ﻣﺎﺑﯿﻦ اﻟﮑﺘﺮود زﻣﯿﻦ و ﻣﯿﻞ ﺟﺮﯾﺎن در ﻓﺎﺻﻠﻪ ۵۰% ﻣﯿﻞ ﺟﺮﯾﺎن ﮐﻮﺑﯿﺪه ﺷﺪه و ﻋﺪد ﻗﺮاﺋﺖ ﻣﯽ ﺷﻮد.
  3. در ﺣﺎﻟﺘﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻣﯿﻞ ﺟﺮﯾﺎن دﺳﺖ ﻧﻤﯽ زﻧﯿﻢ ، ﻣﯿﻞ وﻟﺘﺎژ را ﺑﻪ ﻣﻘﺪار ۱۰% ﻃﻮل ﻣﯿﻠﻪ ﺟﺮﯾﺎن از اﻟﮑﺘﺮود اﺻﻠﯽ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻣﯿﻞ ﺟﺮﯾﺎن ﺣﺮﮐﺖ داده و ﻣﺠﺪداً ﻋﺪد ﺑﺪﺳﺖ آﻣﺪه را ﻗﺮاﺋﺖ ﻣﯽ ﮐﻨﯿم.
  4. ﺑﻨﺪ ۳ را در ﺣﺎﻟﺘﯽ ﺗﮑﺮار ﻣﯽ ﮐﻨﯿﻢ ﮐﻪ ﻣﯿﻞ وﻟﺘﺎژ را ﺑﻪ ﺳﻤﺖ اﻟﮑﺘﺮود چاه ار ت ﺟﺎﺑﺠﺎ ﮐﺮده ایم.
  5. اﮔﺮ ﻣﯿﺰان اﺧﺘﻼف ﺳﻪ ﻋﺪد ﺑﺪﺳﺖ آﻣﺪه در ﻣﺮاﺣﻞ ﺑﺎﻻ زمان تست چاه ارت ﮐﻤﺘﺮ از ۵% ﺑﺎﺷﺪ ، ﻣﯿﺎﻧﮕﯿﻦ ﺳﻪ ﻋﺪد ﺑﺪﺳﺖ آﻣﺪه ﻣﻘﺪار ﻣﻘﺎوﻣﺖ الکترود اتصال زمین (الکترود چاه ارت) خواهد بود.

نکته : اﮔﺮ ﻣﯿﺰان اﺧﺘﻼف ﺑﯿﺸﺘﺮ از ۵% ﺑﺎﺷﺪ ﻣﯽ ﺑﺎﯾﺴﺖ ﻣﯿﻞ ﺟﺮﯾﺎن را در ﻓﺎﺻﻠﻪ دورﺗﺮی ﻗﺮار داد و ﻣﺮاﺣﻞ ﻓﻮق را ﻣﺠﺪدا” ﺗﮑﺮار کرد.

تست چاه ارت به روش ولتاژ 62%
تست چاه ارت به روش ولتاژ 62%
تست چاه ارت به روش اﻓﺖ وﻟﺘﺎژ ﺳﻪ اﻟﮑﺘﺮوده ۵۰%

اﻧﺪازه ﮔﯿﺮی چاه ارت ﺑﻪ روش ۶۲% :

تست چاه ارت و تست الکترود زمین به روش اﻓﺖ وﻟﺘﺎژ ۶۲% ﻣﯿﻞ ﺟﺮﯾﺎن در ﻓﺎﺻﻠﻪ ﻣﻨﺎﺳﺒﯽ از اﻟﮑﺘﺮود اﺗﺼﺎل زﻣﯿﻦ ﮐﻮﺑﯿﺪه ﻣﯽ ﺷﻮد.( ﻣﻘﺪار اﯾﻦ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺑﺴﺘﮕﯽ ﺑﻪ ﺗﻮان دﺳﺘﮕﺎه و ﻋﻤﻖ الکترود اتصال زمین می باشد).

  1. ﻣﯿﻞ وﻟﺘﺎژ را ﻣﺎﺑﯿﻦ اﻟﮑﺘﺮود اﺻﻠﯽ و ﻣﯿﻞ ﺟﺮﯾﺎن واز ﯾﮑﻤﺘﺮی اﻟﮑﺘﺮود اﺻﻠﯽ ﮐﻮﺑﯿﺪه و ﻋﺪد را ﻗﺮاﺋﺖ ﻣﯽ ﮐنیم.
  2. ﻣﺮﺣﻠﻪ ۲ را در ﻓﻮاﺻﻞ ﻫﺮ ﯾﮏ ﻣﺘﺮ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻣﯿﻞ ﺟﺮﯾﺎن اداﻣﻪ داده و ﻋﺪد را ﻗﺮاﺋﺖ ﻣﯽ کنیم.
  3. ﻣﻨﺤﻨﯽ ﻣﻘﺪار ﻣﻘﺎوﻣﺖ –ﻓﺎﺻﻠﻪ را ﺗﺮﺳﯿﻢ ﻣﯽ ﮐﻨﯿم.
  4. در ﻧﻘﻄﻪ ای ﮐﻪ ﺷﯿﺐ ﻣﻨﺤﻨﯽ ﺗﺨﺖ ﻣﯽ ﺷﻮد ﺑﺎ ﺗﻘﺮﯾﺐ ﺑﺎﻻﯾﯽ ﻣﻘﺪار ﻣﻘﺎوﻣﺖ را ﻗﺒﻮل ﻣﯽ ﮐنیم.
تست چاه ارت به روش 62%
بازرسی چاه ارت ﺑﻪ روش ۶۲% ﺑﺎ رﻋﺎﯾﺖ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺣﻮزه ﻣﻘﺎوﻣﺘﯽ
اﻧﺪازه ﮔﯿﺮی چاه ارت (الکترود زمین) ﺑﻪ روش 62%
بازرسی چاه ارت ﺑﻪ روش ۶۲% ﺑﺎ رﻋﺎﯾﺖ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺣﻮزه ﻣﻘﺎوﻣﺘﯽ

سوال و ابهامات در تست چاه ارت به روش افت ولتاژ:

در تست چاه ارت و بازرسی ارتینگ به روش اﻓﺖ وﻟﺘﺎژ ۶۲% ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ ﻣﺤﻞ ﺑﺮای اﻟﮑﺘﺮود ﻣﯿﻞ وﻟﺘﺎژ در ۶۲% ﻓﺎﺻﻠﻪ اﻟﮑﺘﺮودﻫﺎی ﺟﺎﻧﺒﯽ اﺳﺖ، اﺻﻮﻻ ﭼﻪ ﻧﯿﺎزی ﺑﻪ ﺟﺎﺑﺠﺎ ﮐﺮدن آن واﻧﺪازه ﮔﯿﺮی ﻫﺎی ﻣﺘﻌﺪد وﺟﻮد دارد، ﭼﺮا ﻫﻤﺎن اﺑﺘﺪا آن را در ﻣﺤﻞ ﻓﻮق ﻧﻤﯽ ﮐﻮﺑﯿﻢ ﺗﺎ ﯾﮑﺒﺎر اﻧﺪازه ﮔﯿﺮی و تست چاه ارت اﻧﺠﺎم ﺷﻮد؟

جواب: ﭼﻮﻧﮑﻪ اﮔﺮ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﻣﯿﻠﻪ ﺟﺮﯾﺎن ﺑﺪرﺳﺘﯽ اﻧﺘﺨﺎب ﻧﺸﺪه ﺑﺎﺷﺪ، ﻣﺜﻼ در ﻓﺎﺻﻠﻪ ﻧﺰدﯾﮏ ﮐﻮﺑﯿﺪه ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ. ﻫﺮ ﺳﻪ اﻟﮑﺘﺮود اﺻﻠﯽ – ﺟﺮﯾﺎن و وﻟﺘﺎژ در ﺷﻌﺎع ﻫﻤﭙﻮﺷﺎﻧﯽ ﺣﻮزه ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﮔﺮﻓﺖ ودر اﯾﻨﺼﻮرت ﻣﻨﺤﻨﯽ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﺪﺳﺖ آﻣﺎده ﺑﺠﺎی آﻧﮑﻪ در ﻧﻘﺎﻃﯽ ﺗﻘﺮﯾﺒﺎً ﯾﮑﺴﺎن ﺑﻮده ودارای ﯾﮏ ﺷﯿﺐ ﺛﺎﺑﺘﯽ ﺑﺎﺷﻨﺪ، داﯾﻤﺎً اﻓﺰاﯾﺸﯽ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد و شکل ﺑﺪﺳﺖ آﻣﺪه ﺑﻪ ﺻﻮرت ﯾﮏ ﺧﻂ ﺷﯿﺒﺪار ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ.

الکترود ارت
ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﻣﻨﺤﻨﯽ اﻧﺪازه ﮔﯿﺮی الکترود ارت ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ رﻋﺎﯾﺖ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﻣﯿﻞ ﻫﺎی ﺟﺮﯾﺎن و وﻟﺘﺎژ

اﺻﻮل اﻧﺪازه ﮔﯿﺮی ﻣﻘﺎوﻣﺖ اﻟﮑﺘﺮودﻫﺎی اﺗﺼﺎل ﺑﻪ زﻣﯿﻦ (اصول بازرسی چاه ارت)

نکته ۱ : در ﻫﻨﮕﺎم اندازه گیری الکترود زمین و یا تست چاه ارت ﺑﻪ روش اﻓﺖ وﻟﺘﺎژ ﻣﯽ ﺑﺎﯾﺴﺖ دﻗﺖ ﮐﺮد ﺗﺎ ﻣﯿﻞ ﻫﺎی ﺟﺮﯾﺎن و وﻟﺘﺎژ در ﺣﻮزه ﻣﻘﺎوﻣﺘﯽ اﻟﮑﺘﺮود زﻣﯿﻦ ﻗﺮار ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ (ﺗﺼﺎوﯾﺮ زﯾﺮ) :

Ground Resistance Testing

Fall of potential method

Single rod ground

ﻧﺼﺐ ﻣﯿﻞ ﻫﺎی ﺟﺮﯾﺎن و وﻟﺘﺎژ ﻣﯽ ﺑﺎﯾﺴﺖ در ﺧﺎرج از ﺷﻌﺎع ﻣﻮﺛﺮ ﯾﮏ اﻟﮑﺘﺮود ﻣﺶ

اﺻﻮل اﻧﺪازه ﮔﯿﺮی ﻣﻘﺎوﻣﺖ اﻟﮑﺘﺮودﻫﺎی اﺗﺼﺎل ﺑﻪ زﻣﯿﻦ (اصول بازرسی چاه ارت)

نکته ۲ :

در اﻧﺪازه ﮔﯿﺮی ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺳﯿﺴﺘﻢ ارت وﯾﺎ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺧﺎک و یا تست چاه ارت ﺑﻪ روش اﻓﺖ وﻟﺘﺎژ درﺻﻮرت اﻣﮑﺎن ﻣﯽ ﺑﺎﯾﺴﺖ اﻧﺪازه ﮔﯿﺮی را در راﺳﺘﺎﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ اﻧﺠﺎم داد ﺗﺎ ﺻﺤﺖ آن ﺗﺎﺋﯿﺪ ﮔﺮدد.ﭼﺮاﮐﻪ ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ ﺑﺨﺸﯽ از دﯾﻮار ﻣﺪﻓﻮن ، ﺗﺨﺘﻪ ﺳﻨﮓ و ﯾﺎ ﺑﺘﻦ در ﻣﺴﯿﺮ اﻧﺪازه ﮔﯿﺮی چاه ارت وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ وﺑﺎﻋﺚ ﺑﺪﺳﺖ آﻣﺪن ﻣﻘﺎدﯾﺮ ﺑﺎﻻی ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺷﻮد. از آﻧﺠﺎﯾﯽ ﮐﻪ در اﻧﺪازه ﮔﯿﺮﯾﻬﺎ ﻓﺮض ﺑﺮ ﯾﮑﻨﻮاﺧﺖ ﺑﻮدن ﺧﺎک ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ ، ﻟﺬا اﯾﻦ ﻧﺎﻫﻤﮕﻮﻧﯽ ﺑﺎﻋﺚ اﯾﺠﺎد ﻣﺸﮑﻞ در اﻧﺪازه ﮔﯿﺮی ﻣﯽ ﺷﻮد. ﺑﺎ ﺗﮑﺮار اﻧﺪازه ﮔﯿﺮی الکترود زمین و تست چاه ارت در راﺳﺘﺎﻫﺎی ﻣﺘﻔﺎوت ﻣﯽ ﺗﻮان ﺑﻪ اﯾﻦ ﺣﺎﻟﺖ ﭘﯽ ﺑﺮد.

وﺟﻮد ﻣﺎﻧﻊ ﻓﯿﺰﯾﮑﯽ در ﻣﺴﯿﺮ ﺟﺮﯾﺎن ﻋﺒﻮری دﺳﺘﮕﺎه ، ﺑﺎﻋﺚ ﻏﻠﻂ ﺷﺪن ﻧﺘﯿﺠﻪ ﺗﺴﺖ خواهد شد.

ویژگی های تست چاه ارت به روش افت ولتاژ:

ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ ﮐﺎرﺑﺮد: اﻟﮑﺘﺮودﻫﺎی ﺗﮑﯽ و ﺳﯿﺴﺘم های ارت ﮔﺴﺘﺮده ﮐﻪ ﻣﻨﺤﻨﯽ ﻣﻘﺎوﻣﺘﺸﺎن ﻗﺒﻼً ﮐﺸﯿﺪه ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ.

ﻣﺰاﯾﺎ :

۱-ﺗﻘﺮﯾﺒﺎً ﻣﻄﻤﺌﻦ

۲-ﻣﻮرد ﺗﺎﺋﯿﺪ IEEE

۳- ﻧﯿﺎز ﺑﻪ ﺣﺪاﻗﻞ ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت

ﻣﺤﺪودﯾﺘﻬﺎ:

۱-ﻧﯿﺎز ﺑﻪ ﻓﻮاﺻﻞ ﻃﻮﻻﻧﯽ دارد.

۲-ﭘﺮزﺣﻤﺖ وﻗﺖ ﮔﯿﺮاﺳﺖ.

۳-اﮔﺮ ﻣﺮﮐﺰ اﻟﮑﺘﺮﯾﮑﯽ ﺷﺒﮑﻪ زﻣﯿﻦ ﻣﺸﺨﺺ ﻧﺒﺎﺷﺪ ﻗﺎﺑﻞ اﻧﺪازه ﮔﯿﺮی ﻧﯿﺴﺖ.

۴-وﺟﻮد ﻓﻠﺰات و ﻣﻮاﻧﻊ ﺑﺰرگ در داﺧﻞ زﻣﯿﻦ ﺑﺎﻋﺚ اﯾﺠﺎد ﺧﻄﺎ در ﻗﺮاﺋﺖ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ.

اﻧﺪازه ﮔﯿﺮی ﻣﻘﺎوﻣﺖ زﻣﯿﻦ ﺑﻪ روش دواﻟﮑﺘﺮودی ﯾﺎ ارت ﻣﺮده :

در بعضی مواقع که کوبیدن الکترود امکانپذیر نمی باشد و یا فضای لازم جهت سیم کشی و کوبیدن میله ها وجود ند ارد در صورتی که نزدیک میله ارت مزبور یک سیستم لوله کشی گسترده آب مدفون، فونداسیون گسترده و یا سیم نول وجود داشته باشد به راحتی و بدون کوبیدن الکترود میتوان مقومت شبکه ارت را با تقریب بایی به دست آورد. روش کار به این صورت است که یک سیم از چاه ارت به دستگاه ارت تستر وصل می کنیم و یک سیم هم از سیم نول یا ارت گسترده به دستگاه می آوریم و دستگاه را در حالت دوپین قرار میدهیم و بازرسی ارتینگ را انجام می دهیم.

روش زﻣﯿﻦ ﻣﺮده آﺳﺎن ﺗﺮﯾﻦ ﺷﯿﻮه ﺑﺮای اﻧﺪازه ﮔﯿﺮی ﻣﻘﺎوﻣﺖ زﻣﯿﻦ اﺳﺖ. در اﯾﻦ روش ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻣﻌﺎدل ﺳﺮی دو اﻟﮑﺘﺮود (اﻟﮑﺘﺮود اﺻﻠﯽ و ﯾﮏ ﺳﺎزه ﯾﺎ ﻫﺎدی ﻓﻠﺰی) ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻣﯽ ﺷﻮد. اﮔﺮ ﺳﺎزه ﻓﻠﺰی وﯾﺎ ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی آب در ﯾﮏ ﺳﻄﺢ وﺳﯿﻊ ﭘﺮاﮐﻨﺪه ﺷﺪه ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻣﻘﺎوﻣﺖ آﻧﻬﺎ ﮐﺴﺮی از ﯾﮏ اﻫﻢ اﺳﺖ، ﭘﺲ ﻣﯽ ﺗﻮان ﺑﺎ اﻧﺠﺎم اﻧﺪازه ﮔﯿﺮی ، ﻧﺘﯿﺠﻪ را ﺑﺎ ﺗﻘﺮﯾﺐ ﺧﻮﺑﯽ ﺑﻪ ﻣﻘﺎوﻣﺖ اﻟﮑﺘﺮود ﻧﺴﺒﺖ داد.

ارت مرده
اﻧﺪازه ﮔﯿﺮی به روش ارت ﻣﺮده

وﯾﮋﮔﯿﻬﺎی ﺗﺴﺖ چاه ارت ﺑﻪ روش ارت ﻣﺮده :

ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ ﮐﺎرﺑﺮد: در ﻣﻮاﻗﻌﯽ ﮐﻪ اﻣﮑﺎن ﮐﻮﺑﯿﺪن اﻟﮑﺘﺮودﻫﺎی ﮐﻤﮑﯽ وﺟﻮد ﻧﺪارد.

ﻣﺰاﯾﺎ:

ﺳﺮﯾﻊ وآﺳﺎن اﺳﺖ..

ﻣﺤﺪودﯾﺘﻬﺎ :

۱-اﻣﮑﺎن ﻫﻤﭙﻮﺷﺎﻧﯽ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻫﺎ وﺟﻮد دارد.

۲-ﺑﺮﮔﺸﺖ ﺟﺮﯾﺎن از ﻣﺴﯿﺮﻫﺎی ﻏﯿﺮ ﻓﻠﺰی ﭘﺮ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ، اﻧﺪازه ﮔﯿﺮی را ﺑﯽ اﻋﺘﺒﺎر ﻣﯽ ﮐﻨﺪ.

۳- ﻣﻘﺪار ﻗﺮاﺋﺖ ﺷﺪه ﺑﯿﺸﺘﺮ از ﻣﻘﺪار واﻗﻌﯽ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد.

روش ارت زﻧﺪه (ﺗﺰرﯾﻖ ﺟﺮﯾﺎن) :

روش ﺗﺰرﯾﻖ ﺟﺮﯾﺎن از ۸۱-IEEE ﭘﯿﺮوی ﻧﻤﯽ ﮐﻨﺪ ، وﻟﯽ اﻣﮑﺎن اﻧﺠﺎم ﺗﺴﺘﻬﺎ را در ﺷﺮاﯾﻂ واﻗﻌﯽ ﺑﻪ ﻧﺤﻮ ﺑﻬﺘﺮی ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ.اﯾﻦ روش ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎی ﻗﺎﻧﻮن اﻫﻢ ﻋﻤﻞ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ.در اﯾﻦ روش ﯾﮏ وﻟﺘﺎژ ﻣﻌﯿﻦ ﺑﻪ ﻣﺪار ﮐﺎﻣﻠﯽ اﻋﻤﺎل ﺷﺪه وﺟﺮﯾﺎن ﻋﺒﻮری اﻧﺪاز ﮔﯿﺮی ﻣﯽ ﺷﻮد.از اﯾﻨﺠﺎ ﻣﯽ ﺗﻮان ﻣﻘﺎوﻣﺖ را اﻧﺪازه ﮔﯿﺮی ﻧﻤﻮد.

ﮐﻠﻤﭗ ﺗﺰرﯾﻖ ﺟﺮﯾﺎن ، ﮐﺎر ﺗﺰرﯾﻖ را ﺑﺪون اﺗﺼﺎل ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ ﺑﻪ ﻫﺎدی ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ اﻧﺠﺎم ﻣﯽ دﻫﺪ ودر واﻗﻊ ﺷﺎﻣﻞ ﯾﮏ ﺳﯿﻢ ﭘﯿﭻ اﻟﻘﺎء ﮐﻨﻨﺪه ﺟﺮﯾﺎن و ﯾﮏ ﺳﯿﻢ ﭘﯿﭻ اﻧﺪازه ﮔﯿﺮی ﺟﺮﯾﺎن اﺳﺖ.

ﺑﺮای اﺳﺘﻔﺎده از اﯾﻦ روش ﺑﺎﯾﺪ ﻣﺪاری وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﻗﺒﻼ ﺑﻪ ﻃﻮر ﮐﺎﻣﻞ اﺟﺮا ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ. زﯾﺮا دﺳﺘﮕﺎﻫﯽ ﮐﻪ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﯽ ﺷﻮد ، ﻓﺎﻗﺪ ﻫﺮ ﮔﻮﻧﻪ ﻣﯿﻞ زﻣﯿﻦ اﺳﺖ.

اﭘﺮاﺗﻮر ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ اﯾﻦ ﻧﮑﺘﻪ ﺗﻮﺟﻪ ﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﻧﻮع اﻧﺪازه ﮔﯿﺮی ﺑﻪ ﻧﺤﻮی اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﮐﻞ ﯾﮏ ﺣﻠﻘﻪ ﺑﺴﺘﻪ ﻣﻮرد اﻧﺪازه ﮔﯿﺮی ﻗﺮار ﻣﯽ ﮔﯿﺮد.ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت دﯾﮕﺮ ﮐﻠﯿﻪ اﻟﻤﺎﻧﻬﺎی ﺷﺒﮑﻪ ﺑﺎ اﻟﮑﺘﺮود ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺳﺮی ﻗﺮار ﻣﯽ ﮔﯿﺮد.در اﯾﻦ روش ﺗﻨﻬﺎ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ارت ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﻋﺪد ﻏﺎﻟﺐ اﺳﺖ.

اﻧﺪازه ﮔﯿﺮی ﺑﻪ روش ﺗﺰرﯾﻖ ﺟﺮﯾﺎن
اﻧﺪازه ﮔﯿﺮی ارت ﺑﻪ روش ﺗﺰرﯾﻖ ﺟﺮﯾﺎن
اﻧﺪازه ﮔﯿﺮی ﺑﻪ روش ﺗﺰرﯾﻖ ﺟﺮﯾﺎن
اﻧﺪازه ﮔﯿﺮی ارت ﺑﻪ روش ﺗﺰرﯾﻖ ﺟﺮﯾﺎن

در ﯾﮏ ﺳﯿﺴﺘﻢ ﺑﺎ ارت های ﻣﺘﻌﺪد ﻣﯽ ﺗﻮان ﻓﺮض ﮐﺮد ﻣﻘﺎوﻣﺖ ارت ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﺎ ﻣﻘﺎوﻣﺖ دﯾﮕﺮی ﺑﻪ ﺟﺮم ﮐﺮه زﻣﯿﻦ وﺟﺮﯾﺎن ﺑﺮﮔﺸﺘﯽ ﻣﻌﺎدل ﻫﻤﻪ اﻟﮑﺘﺮودﻫﺎی ﻣﻮازی دﯾﮕﺮ ، ﺳﺮی ﺷﺪه اﺳﺖ. دراﯾﻦ ﺣﺎﻟﺖ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻓﺮﺿﯽ ﻣﻌﺎدل ﺑﺴﯿﺎر ﮐﻮﭼﮑﺘﺮ از ﻣﻘﺎوﻣﺖ اﻟﮑﺘﺮود ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ اﺳﺖ.

هر ﭼﻪ ﺗﻌﺪاد ﻣﺴﯿﺮﻫﺎی ﺑﺮﮔﺸﺖ ﺟﺮﯾﺎن (ﺗﻌﺪاد اﻟﮑﺘﺮودﻫﺎی ﻫﻤﺴﺎﯾﻪ) ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺑﺎﺷﺪ ﺗﺎﺛﯿﺮ آﻧﻬﺎ در ﻣﻘﺪار ﻗﺮاﺋﺖ ﺷﺪه ﮐﻤﺘﺮ اﺳﺖ دﻗﺖ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد.اﮔﺮ ﯾﮏ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﺰرگ ﺑﺎ ﺗﻌﺪادی ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﮐﻮﭼﮏ ﻣﻮازی ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ ، اﻧﺪازه ﮔﯿﺮی ، ﻧﺘﯿﺠﻪ ﭼﻨﺪان ﺑﺪی ﻧﺪارد.وﻟﯽ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺗﻌﺪاد ﻣﺴﯿﺮﻫﺎی ﺑﺮﮔﺸﺖ ﺟﺮﯾﺎن ﮐﻢ ﺑﺎﺷﺪ ﯾﺎ ﻫﻤﻪ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻫﺎ ﺑﺰرگ ﺑﺎﺷﻨﺪ، ﻣﻘﺪار ﺧﻄﺎ زﯾﺎد ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد.

در روش ﺗﺰرﯾﻖ ﺟﺮﯾﺎن ، ﮐﻠﯿﻪ اﻟﮑﺘﺮودﻫﺎیﻤﺘﺼﻞ ﺑﻪ ﻫﻢ ﺑﺎ ﻫﻢ ﻣﻮازی ﺷﺪه وﻧﻬﺎﯾﺘﺎ" ﺑﺎ اﻟﮑﺘﺮود ﺗﺤﺖ ﺗﺴﺖ ﺳﺮی ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ.
در روش ﺗﺰرﯾﻖ ﺟﺮﯾﺎن ، ﮐﻠﯿﻪ اﻟﮑﺘﺮودﻫﺎی متصل ﺑﻪ ﻫﻢ ﺑﺎ ﻫﻢ ﻣﻮازی ﺷﺪه وﻧﻬﺎﯾﺘﺎ" ﺑﺎ اﻟﮑﺘﺮود ﺗﺤﺖ ﺗﺴﺖ ﺳﺮی ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ.
مسیرهای ﺣﺮﻛﺖ ﺟﺮﯾﺎن
مسیرهای ﺣﺮﻛﺖ ﺟﺮﯾﺎن

روش ﺗﺰرﯾﻖ ﺟﺮﯾﺎن دارای ﻣﺰاﯾﺎی زﯾﺎدی اﺳﺖ وﻟﯽ ﻣﻌﺎﯾﺒﯽ ﻧﯿﺰ دارد ﮐﻪ ﻻزم اﺳﺖ اﭘﺮاﺗﻮر از ﻣﺤﺪودﯾﺘﻬﺎی اﯾﻦ روش آﮔﺎه ﺑﻮده و در ﺷﺮاﯾﻂ ﻏﯿﺮ ﻣﺠﺎز از آن اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻨﻤﺎﯾﺪ. زﯾﺮا ﻧﺘﺎﯾﺞ ﻗﺮاﺋﺖ ﺷﺪه ، اﺷﺘﺒﺎه آﻣﯿﺰ وﭘﺮﺧﻄﺎ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد.

ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ : ﻫﺮﭼﻨﺪ ارت ﺗﺴﺘﺮ ﮐﻠﻤﭙﯽ ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ وﺳﯿﻠﻪ ای ﻣﻬﻢ در ﮐﯿﻒ اﺑﺰار ﺗﮑﻨﺴﯿﻦ ﻫﺎ ﺑﺎﺷﺪ وﻟﯽ ﻧﺒﺎﯾﺪ ﺗﻨﻬﺎ وسیله ﺑﺮای اﯾﻨﮑﺎر ﺗﻠﻘﯽ ﺷﻮد.

وﯾﮋﮔﯿﻬﺎی بازرسی چاه ارت ﺑﻪ روش ﺗﺰرﯾﻖ ﺟﺮﯾﺎن:

ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ ﮐﺎرﺑﺮد:

ﺑﺮای ﺳﯿﺴﺘﻤﻬﺎی ﺳﺎده ﮐﻪ دارای ﻣﺴﯿﺮ ﺑﺮﮔﺸﺖ ﺟﺮﯾﺎن از ﭼﻨﺪﯾﻦ اﻟﮑﺘﺮود زﻣﯿﻦ ﺑﺎﺷﻨﺪ.

ﻣﺰاﯾﺎ

  1. بازرسی چاه ارت با این روش سریع وﺳﺎده اﺳﺖ.
  2. ﻧﯿﺎ زی ﺑﻪ ﮐﻮﺑﯿﺪن ﻣﯿﻞ جهت بازرسی چاه ارت ﻧﯿﺴﺖ.
  3. اﺛﺮ ﻫﻤﺒﻨﺪی وﻣﻘﺎوﻣﺖ اﺗﺼﺎﻻت را ﺑﻪ ﺣﺴﺎب ﻣﯽ آورد.
  4. جریانهای ﻧﺸﺘﯽ درون ﺳﯿﺴﺘﻢ را ﻧﺸﺎن ﻣﯽ دﻫﺪ.(اﻃﻼﻋﺎﺗﯽ ﮐﻪ از روش اﻓﺖ ﭘﺘﺎﻧﺴﯿﻞ ﺑﺪﺳﺖ ﻧﻤﯽ آﯾﺪ)

محدودﯾﺘﻬﺎ :

۱ – تنها در ﺷﺮاﯾﻄﯽ ﻣﻔﯿﺪ اﺳﺖ ﮐﻪ اﺗﺼﺎل زﻣﯿﻦ ﻫﺎی ﻣﺘﻌﺪدی ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﻮازی ﺑﺎ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ اﺟﺮا ﺷﺪه ﺑﺎﺷﻨﺪ. ﺑﺮای اﻟﮑﺘﺮودﻫﺎی ﺗﮑﯽ ﻧﻤﯽ ﺗﻮاﻧﺪ ﮐﺎرﺑﺮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﭼﺮا ﮐﻪ ﻣﺴﯿﺮی ﺑﺮای ﺑﺮﮔﺸﺖ ﺟﺮﯾﺎن وﺟﻮد ﻧﺪارد ﻓﻠﺬاﻋﺪد ﺑﺪﺳﺖ آﻣﺪه ﺻﺤﯿﺢ ﻧﯿﺴﺖ.

۲ – استفاده از اﯾﻦ روش تست چاه ارت در ﻣﻮاردی ﮐﻪ ﻣﺴﯿﺮ ﮐﻢ ﻣﻘﺎوﻣﺖ دﯾﮕﺮی ﺑﺠﺰ ﻣﺴﯿﺮ ﺑﺮﮔﺸﺖ ، ﺑﺮای ﻋﺒﻮر ﺟﺮﯾﺎن وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻣﺜﻼ در ﭘﺴﺖ ﻫﺎ ﯾﺎ دﮐﻞ ﻫﺎی ﻓﺸﺎر ﻗﻮی ﻣﺠﺎز ﻧﯿﺴﺖ.

۳ – تست ﺗﺰرﯾﻖ ﺟﺮﯾﺎن در ﻓﺮﮐﺎﻧﺲ ﺑﺎﻻ اﻧﺠﺎم ﻣﯽ ﺷﻮد ﺗﺎ ﺳﺎﯾﺰ ﺗﺮاﻧﺴﻔﻮر ﻣﺎﺗﻮرﻫﺎ را ﺗﺎ ﺣﺪ اﻣﮑﺎن ﮐﻢ ﮐﻨﺪ .ﻟﺬا اﯾﻦ روش ﻧﺴﺒﺖ به ارت ﺗﺴﺘﺮ ﻫﺎی ﻣﻌﻤﻮﻟﯽ ﮐﻪ ﺑﺎ ﻓﺮﮐﺎﻧﺲ ۱۲۸ ﻫﺮﺗﺰ ﮐﺎر ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ ﺷﺪت ﺟﺮﯾﺎن در ﺷﺮاﯾﻂ ﺑﺮوز اﺗﺼﺎﻟﯽ در ﺳﯿﺴﺘﻢ را ﺑﻪ ﻧﺤو ﺿﻌﯿﻒ ﺗﺮی ﻧﺸﺎن ﺧﻮاﻫﺪ داد واﯾﻦ ﻧﮑﺘﻪ ای ﻣﻨﻔﯽ ﺑﺮای آن ﻣﺤﺴﻮب ﻣﯽ ﺷﻮد.

۴ – ﺑﺮای اﻧﺪازه ﮔﯿﺮی دﻗﯿﻖ و تست چاه ارت ﻧﯿﺎز ﺑﻪ وﺟﻮد ﯾﮏ ﻣﺴﯿﺮ ﺑﺮﮔﺸﺖ ﺟﺮﯾﺎن ﺧﻮب ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ. ﺑﺪون آن ﻣﻌﻤﻮﻻ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﯿﺶ از ﻣﯿﺰان واﻗﻌﯽ ﻗﺮاﺋﺖ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ.

۵ – ﻣﺤﻞ بازرسی ارتینگ ﺑﺎﯾﺪ در ﻗﺴﻤﺖ ﺻﺤﯿﺤﯽ از ﺣﻠﻘﻪ واﻗﻊ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ.

۶ – اﯾﻦ روش ﺑﻪ ﻧﻮﯾﺰ ﺣﺎﺻﻞ از دﺳﺘﮕﺎﻫﻬﺎی اﻟﮑﺘﺮﯾﮑﯽ ﻣﺠﺎور ﺣﺴﺎس ﺑﻮده وﺟﻮاب ﻧﻤﯽ دﻫﺪ.

۷ – ﺑﺮای ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻫﺎی زﻣﯿﻦ ﺧﯿﻠﯽ ﮐﻮﭼﮏ روش ﻣﻨﺎﺳﺒﯽ ﻧﯿﺴﺖ زﯾﺮا ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻣﻌﺎدل ﺑﻘﯿﻪ ﺳﯿﺴﺘﻢ دﯾﮕﺮ در ﺑﺮاﺑﺮ آن ﺧﯿﻠﯽ ﮐﻮﭼﮏ ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺑﻮد.

۸ – مهم ﺗﺮﯾﻦ اﺷﮑﺎل: ﺑﺮای ﺗﺎﺋﯿﺪ ﻧﺘﺎﯾﺞ آن راﻫﯽ وﺟﻮد ﻧﺪارد. در روش اﻓﺖ وﻟﺘﺎژ اﭘﺮاﺗﻮر ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺴﺖ ﺑﺎ ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻣﺤﻞ ﻣﯿﻠﻪ ﻫﺎ اﻧﺪاز ﮔﯿﺮی دﯾﮕﺮی اﻧﺠﺎم داده وﻧﺘﺎﯾﺞ ﻗﺒﻠﯽ را ﺗﺎﺋﯿﺪ ﮐﻨﺪ. وﻟﯽ ﻧﺘﺎﯾﺞ روش ﺗﺰرﯾﻖ ﺟﺮﯾﺎن را ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎی ﺗﺠﺮﺑﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﻗﺒﻮل ﯾﺎ رد ﮐﺮد.

دو ﻧﮑﺘﻪ ﻣﻬﻢ از IEEE 142 :

  1. در ا ﻧﺪازه ﮔﯿﺮی ﻣﻘﺎوﻣﺖ اﻟﮑﺘﺮود زﻣﯿﻦ ، ﺗﺤﻘﻖ دﻗﺖ ﺑﺎﻻ ﻣﺸﮑﻞ اﺳﺖ و ﻣﻌﻤﻮﻻ در ﻣﻮرد آن ﻧﻤﯽ ﺗﻮان وﺳﻮاس زﯾﺎدی ﺑ ﺧﺮج داد.ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﺘﻐﯿﯿﺮﻫﺎی زﯾﺎد ، دﻗﺖ در ﻣﺮﺗﺒﻪ ۲۵% ﮐﺎﻓﯽ اﺳﺖ.
  2. در ا ﻧﺪازه ﮔﯿﺮی ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺳﯿﺴﺘﻢ ، ﻣﻄﻠﻮب آﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﺟﺎزه دﻫﯿﻢ ﻗﺒﻞ از اﻧﺪازه ﮔﯿﺮی ، ﻣﺪﺗﯽ از زﻣﺎن ﻧﺼﺐ آن ﺳﭙﺮی ﺷﻮد ﺑﻪ ﻧﺤﻮی ﮐﻪ زﻣﯿﻦ اﻃﺮاف اﻟﮑﺘﺮودﻫﺎ ﻗﻮام ﯾﺎﺑﺪ. ﭼﻨﯿﻦ ﺣﺎﻟﺘﯽ در ﻣﻮرد ﻣﯿﻞ ﻫﺎی ﮐﻤﮑﯽ ﻣﻮرد ﻧﯿﺎز در آزﻣﻮن اﻋﻤﺎل ﻧﻤﯽ ﺷﻮد.ﭼﻮن در ﻃﻮل آزﻣﻮن ﻣﻘﺎوﻣﺖ آﻧﻬﺎ ﺧﻨﺜﯽ ﻣﯽ ﮔﺮدد.

ﻫﺸﺪارﻫﺎی اﯾﻤﻨﯽ

ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎم بازرسی ارتینگ و تست چاه ارت، ﻣﺴﺎﺋﻞ اﯾﻤﻨﯽ وﯾﮋه ای وﺟﻮد دارﻧﺪ ﮐﻪ آزﻣﺎﯾﺶ ﮐﻨﻨﺪ ﮔﺎن ﺑﺎﯾﺪ دﻗﯿﻘﺎ” آن را ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﮫ ﻗﺮار دهند .ﺑﺮای ﻣﺜﺎل اﻣﻜﺎن دارد در همان زﻣﺎﻧﻲ که تست چاه ارت درﺣﺎل اﻧﺠﺎم هستند، ﯾﻚ اﺗﺼﺎﻟﻲ درﺳﯿﺴﺘﻢ ﻗﺪرت ﻣﻨﺠﺮ به ﻋﺒﻮر ﺟﺮﯾﺎن زﯾﺎدی از ﺳﯿﺴﺘﻢ اﺗﺼﺎل زﻣﯿﻦ ﺷﻮد. اﯾﻦ مسأله ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ وﻟﺘﺎژهای ﺑﺰرﮔﻲ را روی میله های وﻟﺘﺎژ وﺟﺮﯾﺎن وﺧﻮد دﺳﺘﮕﺎه اﻧﺪازه ﮔﯿﺮی اﻧﺪازه ﮔﯿﺮی اﯾﺠﺎد ﻧﻤﺎﯾﺪ.

نکته ﺑﺴﯿﺎر ﻣﻬﻢ در ﻫﻨﮕﺎم اﻧﺪازه ﮔﯿﺮی ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺳﯿﺴﺘﻢ ارﺗﯿﻨﮓ ﺑﻪ روﺷﻬﺎی اﻓﺖ وﻟﺘﺎژ و ارت ﻣﺮده

همیشه ﻗﺒﻞ از ﺑﺎز ﮐﺮدن ﻫﺮ اﺗﺼﺎل ارت وﯾﺎ ﻫﻢ ﺑﻨﺪی اﻃﻤﯿﻨﺎن ﭘﯿﺪا ﮐﻨﯿﺪ ﮐﻪ ﺑﺎز ﮐﺮدن اﺗﺼﺎل ﻣﺬﮐﻮر ﺑﺎﻋﺚ اﯾﺠﺎد ﻣﺸﮑﻞ در ﺗﺠﻬﯿﺰات ﯾﺎ اﯾﻤﻨﯽ اﻓﺮاد ﻧﻤﯽ ﺷﻮد.ﺑﺴﯿﺎر دﯾﺪه ﺷﺪه اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺑﺎزﮐﺮدن اﺗﺼﺎل ارت در ﯾﮏ ﺗﺠﻬﯿﺰ و ﯾﺎ ﺗﺎﺑﻠﻮ ﺑﺎﻋﺚ ﺑﺮق ﮔﺮﻓﺘﮕﯽ اﻓﺮاد ﺷﺪ اﺳﺖ.در اﯾﻦ ﺧﺼﻮص ﻧﯿﺎز اﺳﺖ ﮐﻪ ﻗﺒﻞ از ﺑﺎز ﮐﺮدن اﺗﺼﺎل ﮐﺎﺑﻞ ارت ، ﺗﻮﺳﻂ آﻣﭙﺮ ﻣﺘﺮ ﮐﻠﻤﭗ دار ﺟﺮﯾﺎن ﻋﺒﻮری از ﮐﺎﺑﻞ اﻧﺪازه ﮔﯿﺮی ﺷﻮد.در ﯾﮏ ﺳﯿﺴﺘﻢ ﺳﺎﻟﻢ در ﺷﺮاﯾﻂ ﻧﺮﻣﺎل ﻫﯿﭻ ﺟﺮﯾﺎﻧﯽ از ﮐﺎﺑﻞ ﻣﺬﮐﻮر ﻋﺒﻮر ﻧﻤﯽ ﮐﻨﺪ.

در ﺧﺼﻮص ﮐﺎﺑﻠﻬﺎی ﻫﻢ ﺑﻨﺪی ﺑﻌﺪ از ﺑﺎز ﮐﺮدن ﭘﯿﭻ اﺗﺼﺎل ﮐﺎﺑﻞ ﻫﯿﭽﮕﺎه ﺑﻪ ﻃﻮر ﻫﻤﺰﻣﺎن ﺑﻪ ﭘﯿﭻ اﺗﺼﺎل ﺑﺪﻧﻪ وﮐﺎﺑﻞ ﺑﺎز ﺷﺪه دﺳﺖ ﻧﺰﻧﯿﺪ وﮐﺎﺑﻞ ﺑﺎز ﺷﺪه را ﺑﻌﺪ از ﺑﺎزﮐﺮدن از ﭘﯿﭻ ﺑﻪ ﻃﻮر آزاد رﻫﺎ ﻧﮑﻨﯿﺪ.ﺑﻠﮑﻪ ﺗﻮﺳﻂ وﻟﺘﻤﺘﺮ وﻟﺘﺎژ ﻣﺎﺑﯿﻦ ﭘﯿﭻ اﺗﺼﺎل وﮐﺎﺑﻞ (ﺳﯿﻢ) ﺑﺎز ﺷﺪ را اﻧﺪازه ﺑﮕﯿﺮﯾﺪ ودر ﺻﻮرﺗﯽ ﮐﻪ اﺧﺘﻼف ﭘﺘﺎﻧﺴﯿﻠﯽ دﯾﺪه ﻧﺸﺪ. ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﯿﺪ ﻋﻤﻠﯿﺎت ﺳﻨﺒﺎده زﻧﯽ وﺗﻤﯿﺰ ﮐﺮدن اﺗﺼﺎﻻت را اﻧﺠﺎم دﻫﯿﺪ.

1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (8 votes, average: 5,00 out of 5)
Loading...
تاییدیه چاه ارت

تاییدیه چاه ارت

تصاویر چاه ارت

تصاویر چاه ارت

۲ نظر

  • سلام وقت بخیر
    مرسی از مطالب مفیدی که تو سایت گذاشتید.
    ممنون میشم روش تست چاه ارت با روش ارت مرده رو توضیحات بیشتری ارائه بدهید.

ارسال نظر

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.