اجرای چاه ارت

بازدیدها: ۴۲۶۹

اجرای چاه ارت و سیستم ارتینگ از نکات مهمی در صنعت و ساختمان است که در این مقاله با آن پرداخته شده است.

چاه ارت چیست ؟

برای داشتن یک سیستم ارتینگ استاندارد و برای حفاظت از برخورد آذرخش و برق گرفتگی ناشی از اتصال کوتاه و اتصال الکتریسیته به بدنه فلزی دستگاه های الکتریکال و برقی موجود در منزل و کارگاه که به برق وصل می‌شود و در اثر تماس انسان برای وی خطر ایجاد می‌کند معمولاً بهترین راه احداث چاه ارت است. چاه ارت قسمتی از سیستم ارتینگ می باشد که به منظور تخلیه فوری جریان الکتریکی ناخواسته به زمین ایجاد می گردد.

اجرای چاه ارت

هدف از بکاربردن اتصال زمین (اجرای چاه ارت):

۱ ـ حفاظت و ایمنی جان انسان

۲ـ حفاظت و ایمنی وسایل و تجهیزات الکتریکی و الکترونیکی

۳ ـ فراهم آوردن شرایط ایده‌ال جهت کار

۴ ـ جلوگیری از ولتاژ تماسی

۵ ـ حذف ولتاژ اضافی

۶ ـ جلوگیری از ولتاژهای ناخواسته و صاعقه

۷ ـ اطمینان از قابلیت کار الکتریکی

۸- کاهش افت ولتاژ و افت توان بر اثر عدم تعادل بار در سیستم

انواع چاه ارت :

عموما اجرای چاه ارت با دو روش ذیل انجام  می گردد :

  • چاه ارت عمقی: این روش مدل متداول ایجاد چاه ارت است. چاهی با عمق بالا حفر می شود. سپس صفحه مسی داخل آن قرار داده شده و با مواد مخصوص پر می شود.
  • چاه ارت سطحی: این روش زمانی انجام می پذیرد و پیشنهاد می گردد  که امکان حفر چاه عمیق برای ما وجود ندارد.

مقاومت الکترود زمین به عوامل فراوان مخصوصا به مقاومت ویژه خاک ، ابعاد وشکل  الکترود بستگی دارد،برای حجم معینی از فلز الکترود هر چه یکی از ابعاد الکترود بزرگتر از دو بعد دیگر بوده و تماس الکترود در این بعد با خاک بیشتر باشد ، مقاومت الکترود نسبت به جرم کلی زمین کمتر خواهد شد.

انواع الکترود های زمین :

متداولترین انواع الکترود ها جهت اجرای چاه ارت از نظر شکل و طرز قرار گرفتن آن ها در زمین به شرح زیر تقسیم می شوند:

  • الکترود های قائم
  • الکترودهای افقی
  • الکترودهای صفحه ای
  • الکترود بتن مسلح در شالوده ساختمان

الکترودهای قائم:

الکترودهای قائم به خاطر نفوذ بیشتر در عمق خاک و دسترسی به لایه های مرطوب تر زمین ، صرفه اقتصادی و سهولت در اجرا متداولترین نوع الکترودها در جهان می باشند.انواع الکترودهای قائم که با روش کوبیده شدن در زمین و یا به روش دفنی (اجرای چاه ارت) نصب می شوند عبارت است از:

  • الکترودهای میله ای
  • الکترودهای لوله ای و پروفیلی
  • سیم چند مفتولی
اجرای چاه ارت

نمونه ای از میله راد کاپر باند

اجرای چاه ارت

یک نمونه میله چند تکه استاندارد

اجرای چاه ارت

نمونه های دیگری از الکترود های قائم، سمت راست : الکترود لوله ای، سمت چپ : یک نمونه الکترود پروفیلی

اجرای راد کوبی :

روش صحیح نصب الکترودهای میله ای (رادکوبی) استفاده از چکش های استاندارد ( چکش دستی لوله ای ،چکش پنوماتیکی،چکش الکتریکی یا پیکور) است.استفاده از پتک صرف نظر از احتمال صدماتی که برای اپراتور دارد، دشوار و زمانبر نیز هست و به احتمال زیاد به الکترود هم آسیب خواهد رساند. در پایین نمونه ای از این چکش ها آمده است.

اجرای چاه ارت

دو نمونه چکش مخصوص کوبیدن میله جهت عملیات رادکوبی

الکترود های سیمی چند مفتولی و تسمه ای که در زمین به روش دفنی نصب می شوند ، صرفا در مواردی که خاک دارای مقاومت مخصوص بالایی است، بهراه الکترولیت مناسب به عنوان آلترناتیوی در کنار الکترود صفحه ای مطرح اند.

اجرای چاه ارت

الکترودهای صفحه ای :

استفاده از صفحه به عنوان الکترود زمین جهت اجرای چاه ارت  فقط در محل هایی که حداکثر تا عمق ۳ متر دارای نم طبیعی می باشند مجاز بوده و برای عمق بیشتر از ۳ متر  توصیه نمی گردد.

در روش سنتی اجرای چاه ارت  نصب الکترود صفحه ای در عمق زیاد (یعنی بیش از ۳ متر)، که در ایران معمول است ،اغلب با هدف رسیدن به لایه های نمناک زمین انجام می شود . طراحی مدرن ، با توجه به هزینه های زیاد این روش ،الکترود های قائم را در اکثر پروژه ها بر آن ترجیح می دهد.

لذا با توجه به اینکه هنوز در برخی از نقاط کشور این رویه سنتی معمول است در اینجا به برخی از الزامات آن اشاره شده است

جنس و مشخصات الکترود صفحه ای:

صفحه مسی چاه ارت در ابعاد مختلف و به قطر ۳ و ۵ میلیمتر تولید می شود. ابعاد این صفحه برای مناطق مرطوب ۴۰*۴۰، نیمه مرطوب ۵۰*۵۰ و خشک ۷۰*۷۰ مناسب است. هر چه ابعاد صفحه بزرگ تر و قطر آن بیشتر باشد رسانایی بهتری خواهیم داشت و طول عمر چاه نیز بالاتر می رود. در حالت عادی و برای اتاق سرور صفحه مسی ۶۰*۶۰ با درجه خلوص بالا مناسب است.

بهتر است الکترود صفحه ای به صورت قائم دفن شود تا خطوط  جریان خارج شده از صفحه حتی الامکان یکنواخت در خاک پخش شوند و ضمنا فشار خاک بر دو سمت صفحه یکنواخت باشد. اتصال هادی زمین به الکترود صفحه ای باید حداقل در دو نقطه مجزا و ترجیحا توسط جوش احتراقی یا اگزوترمیک (جوش CAD WELD) انجام شود.

اجرای چاه ارت
اجرای چاه ارت

اجرای چاه ارت با الکترود صفحه ای :

  • ابتدا چاهی به قطر حدود ۸۰ سانتی متر و عمق ۴-۸ متر ترجیحا درون باغچه حفر میکنیم.
  • اندازه چاه ارت به نوع خاک و مکان محل اجرا بستگی دارد اما قانونا باید به حدی کنده شود که به نم طبیعی خاک برسیم در تهران در مناطق جنوبی با توجه به نوع خاک و پست تر بودن محل ۴ متر کافی است اما در مناطق شمالی تهران با توجه به ارتفاع محل و ماسه ای بودن خاک تا ۶ متر توصیه میشود.
  • جهت اتصال سیم مسی به صفحه مسی اجرا جوش کدولد .
  • قبل از قرار دادن صفحه ریختن حدود ۲۰ سانت مواد کاهنده یا بنتونیت به درون چاه
  • استفاده از لوله پلیکا جهت تزریق آب
  • قرار دادن صفخه به صورت عمودی درون چاه ارت
  • مخلوط کردن مواد کاهنده یا بنتونیت در بیرون چاه ارت و ریختن این مواد به درون چاه
  • پر کردن الباقی چاه ارت با خاک نرم
  • اتصال کابل شو به سیم ارت که از چاه بیرون آمده
  • جهت همبندی سیستم ارتینگ و تست دوره ای استفاده از حوضچه ارت و یا تابلو تست باکس
اجرای چاه ارت
اجرای چاه ارت
اجرای چاه ارت
اجرای چاه ارت
اجرای چاه ارت
Rating: ۵.۰/۵. From 18 votes.
Please wait...

همچنین ببینید

جرثقیل های سقفی و دروازه ای

بازرسی جرثقیل سقفی و دروازه ای

بازرسی فنی جرثقیل های سقفی و دروازه ای طبق استاندارد ASME,DOE بشر همواره در طول …

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

2 + 6 =